Δευτέρα, 28 Μαΐου 2012

ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ: Πακτωλός ή αερολογία;



Πώς κάθε ελπίδα πια δεν χάνει ο νους,
όταν σε κούφια λόγια είν’ κολλημένος.
Ψάχνει άπληστα στο χώμα θησαυρούς
κι είν’ αν σκουλήκια βρει ευτυχισμένος! 
Γκαίτε




του Γιάννη Τσιρώνη

Πρόσφατα σε τηλεοπτική εκπομπή ο εκπρόσωπος Τύπου του ΛΑΟΣ επιτέθηκε στους Οικολόγους Πράσινους, επειδή διαφωνούν με την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων. Εμποδίζουν έτσι οι άθλιοι Οικολόγοι την ανάπτυξη της χώρας. Είναι όμως η εξόρυξη πετρελαίου η λύση για την ελληνική οικονομία; Ποιοι αποκρύπτουν τα «τεράστια» αποθέματα μαύρου χρυσού εμποδίζοντας την ανάπτυξη και την ανεξαρτησία της χώρας μας;
Για να μελετήσουμε την συνεισφορά του πετρελαίου στην ανάπτυξη και την προκοπή κάθε χώρας, επιλέξαμε να συγκρίνουμε τις παρακάτω χώρες, με την Ελλάδα:

  • Το Κατάρ, τη πλουσιότερη χώρα στον κόσμο, που αναπτυξιακά στηρίζεται στο πετρέλαιο.
  • Τη Νορβηγία και τη Ρουμανία ως παραδείγματα πετρελαιοπαραγωγών χωρών με εντελώς διαφορετικές οικονομίες.
  • Τη Σουηδία και την Αυστρία ως παραδείγματα χωρών, που παράγουν ελάχιστο πετρέλαιο, και γειτονεύουν με τις δύο προηγούμενες.
  • Τον Ισημερινό και τη Βενεζουέλα, ως χώρες με μεγάλη παραγωγή πετρελαίου στην Αμερική.
  • Τη Τουρκία λόγω γειτνίασης.
Εξαιρέθηκαν χώρες, όπως οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Ρωσία και η Κίνα, που λόγω μεγέθους και στρατηγικού ρόλου δεν συγκρίνονται με τις παραπάνω. Επίσης η λίστα δεν συμπληρώθηκε με τις υπόλοιπες αραβικές χώρες είτε γιατί οι οικονομίες τους είναι πολύ παραπλήσιες με το Κατάρ, είτε γιατί, λόγω κοινωνικών συγκρούσεων ή πολέμων, βρίσκονται σε πολύ κακή θέση.

Στις γενικές προϋποθέσεις δεν πρέπει να ξεχάσουμε, ότι:

1. Η Ελλάδα θα είναι πιθανά η μοναδική χώρα στον κόσμο, που θα εξορύσσει πετρέλαιο από μία κλειστή θάλασσα με τόσο ευαίσθητο οικοσύστημα και τόσο τεράστια τουριστική αξία. Αντίστοιχα κλειστή θάλασσα είναι η Κασπία, που έχει υποστεί σοβαρότατη οικολογική καταστροφή, από την εξόρυξη και την κατεργασία του πετρελαίου. Οι υπόλοιπες χώρες είτε έχουν αποθέματα στην ξηρά, είτε εκμεταλλεύονται αποθέματα σε ανοιχτές θάλασσες. 
2. Η Ελλάδα έχει μία πολύ κρίσιμη γεωπολιτική θέση. Αν υποθέσουμε ότι υπάρχουν σοβαρά πετρελαϊκά αποθέματα, το κόστος «ανεξαρτησίας», που ήδη είναι τεράστιο λόγω των εξοπλισμών, θα πρέπει να μεγαλώσει ακόμα περισσότερο: Όταν γνωρίζουμε ότι σημαντική παράμετρος για τους πολέμους και την αστάθεια στην Μέση Ανατολή, είναι το πετρέλαιο, είναι αφέλεια να ελπίζουμε ότι μεγάλοι παίκτες όπως οι ΗΠΑ, θα αφήσουν την Ελλάδα να κάνει του κεφαλιού της. Οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες, έχουν υποστεί πολύ μεγαλύτερες διπλωματικές ή ένοπλες παρεμβάσεις από τις υπόλοιπες. Στο γεωπολιτικό ζήτημα δεν πρέπει να ξεχνάμε το γεγονός, ότι με ευθύνη της Τουρκίας δεν έχουμε ακόμα επιλύσει το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας, ούτε τα χωρικά μας ύδατα. 
3. Μόνο επτά (μαζί με τους κολοσσούς ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδά, Ινδία και η Μεγάλη Βρετανία) από τις 30 μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες έχουν διαχρονική δημοκρατία. 
4. Ακόμα και εάν έχουμε σημαντικά αποθέματα πετρελαίου, οι εξορύξεις θα αρχίσουν να έχουν σημαντική συνεισφορά στο ΑΕΠ μετά από μία τουλάχιστον δεκαετία. Μέχρι τότε, πιθανά το κόστος από το φαινόμενο του θερμοκηπίου θα έχει οδηγήσει σε μεγάλη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων.
Μετά από αυτές τις διευκρινήσεις ας διαβάσουμε τα οικονομικά στοιχεία από τις παραπάνω χώρες, ας σχολιάσουμε την κάθε μία χωριστά και ας βγάλουμε τα συμπεράσματα μας:


ΧώραΕΛΛΑΔΑΝορβηγίαΣουηδίαΚατάρΑυστρίαΡουμανίαΙσημερινόςΒενεζουέλαΤουρκία
ΠΛΗΘΥΣΜΙΑΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Πληθυσμός εκατομμύρια10,84,79,11,98,221,8515,228,179,8
Ποσοστό ντόπιου πληθυσμού93%94,40%διάφοροι40%91,10%89,50%90%διάφοροι72%
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΑΕΠ σε δις $308264,5379,4181,7351,4263,9125,8373,71026
Κατ/λωση πετρελαίου βαρέλια ημερησίως 371.300221.000351.100166.000277.900196.000166.300746.000646.300
Ημερήσια κατανάλωση πετρελαίου/ΑΕΠ1.205,52835,54925,41913,59790,84742,711.321,941.996,25629,92
Έσοδα από φόρους %ΑΕΠ39,90%59,20%51,30%39,70%48%32,20%28,20%28,60%23,20%
Εξαγωγές δις$26,64159,8204,2104,3180,762,522,2992,6133
Εισαγωγές δις $65,79132,7187,425,33183,170,8223,5846,4212,2
ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε $27.60053.30040.600102.70041.70012.3008.30012.40014.600
Κατά κεφαλή ελάχιστο εισόδημα σε $11.454~ 29.000~ 16.584~240014.1013.7345.6807.3877.069
Μέσο εισόδημα σε $22.31731.47927.656~21.30028.2695.4847.50013.5008232
Συμμετοχή στο ΑΕΠ του φτωχότερου 10%2,53,93,61,343,311,72,1
Συμμετοχή στο ΑΕΠ του πλουσιότερου 10%262122,235,92224,535,332,730,3
Δείκτης GINI (παγκόσμια κατάταξη 140 χωρών)33 (102)25 (136)23 (140)41,1 (56)26 (135)33,3 (100)47,3 (31)39 (71)
Ποσοστό πληθυσμού κάτω από το όριο φτώχειας20%???6%21,10%28,60%27,40%
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ
Αγροτική παραγωγή3,30%2,70%1,80%0%1,50%7,90%6,50%4,70%9,20%
Βιομηχανία17,90%38,80%26,90%79%29,50%32,90%34,60%34,90%26,90%
Υπηρεσίες78,90%59%71,30%20,90%69%59,20%58,90%60,40%63,90%

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ
Παραγωγή πετρελαίου σε βαρέλια/ημέρα7.9002.134.0004.8331.437.00029.590107.100500.0002.375.00055.110
Παραγωγή φ. αερίου σε εκ κυβικά μέτρα1106.3000116.7001.71610.590331.00022.900649.000
Σημείωση: Στον παραπάνω πίνακα αναφέρεται ο δείκτης GINI. Για όσους δεν τον γνωρίζουν και δεν επιθυμούν να ανατρέξουν στην παραπομπή, ο δείκτης αυτός μετράει την ανισοκατανομή του εισοδήματος. Για παράδειγμα σε μία ιδανική κοινωνία, που έχουν όλοι το ίδιο εισόδημα, ο δείκτης Gini θα ήταν μηδέν!. Αντίθετα σε μία κοινωνία με μέγιστη κοινωνική ανισότητα ο δείκτης θα ήταν 100. Στην κλίμακα του World Factbook της CIA σε σύνολο 140 χωρών, χειρότερη εμφανίζεται η Ναμίμπια με δείκτη 70,7 και καλύτερη η Σουηδία με δείκτη 23.
Το ελάττωμα του δείκτη φυσικά είναι ότι η ευμάρεια δεν καθορίζεται μόνο από την κατανομή εισοδήματος. Μία φτωχή πόλη με άφθονους φυσικούς πόρους, μικρό χρόνο μετακίνησης και δωρεάν υπηρεσίες υγείας και παιδείας πιθανά να είναι δικαιότερη από μία άλλη με μικρότερο δείκτη Gini. Ωστόσο αυτό δεν συμβαίνει στα παραδείγματα που αναφέρουμε παραπάνω.

Στοιχεία για τους ελάχιστους μισθούς και τους μέσους μισθούς ( 1 2 3 4 5 6 7 8 )

Επειδή δεν είμαι οικονομολόγος δεν θα μπορούσα να αξιολογήσω τα παραπάνω στοιχεία χωρίς την συνεισφορά του Κώστα Συκιώτη, που τον ευχαριστώ θερμά για τις εύστοχες παρατηρήσεις του και τον επίλογο, που συμπύκνωσε τον λόγο που έγραψα το άρθρο.

ΚΑΤΑΡ

Πρόκειται για ένα κομμάτι γης που παράγει πετρέλαιο, χωρίς σχέση με δημοκρατική κοινωνία. Η πλειοψηφία των κατοίκων είναι μετανάστες (60%). Είναι προνόμιο του εμίρη ο καθορισμός του ελάχιστου μισθού, αλλά δεν τον έχει καθορίσει ποτέ. Είναι χαρακτηριστικός ένας διάλογος το 2008, πριν ξεσπάσει η κρίση, στο Qatarliving.com : Ο εργαζόμενος kibogsσυζητάει με φίλους του για χαμηλόμισθούς συναδέλφους και πώς μπορούν να τους βοηθήσουν. Στον διάλογο σχολιάζονται μισθοί 600QR δλαδή μικρότεροι των 300$, όταν τα sites που αναφέρονται στην ζωή, λένε ότι τα 500$ δεν επαρκούν για αξιοπρεπή διαβίωση. Ο μέσος μισθός είναι 7800QR αν περιληφθούν οι κρατικοί υπάλληλοι, που είναι όλοι Καταριανοί και οι αμοιβές τους ξεπερνούν τα 14000QR. Ο μέσος μισθός στον ιδιωτικό τομέα είναι περίπου 5400QR(1500$) ( Αναφορές για Κατάρ 1 2 3 4.
Η κοινωνία λοιπόν του Κατάρ είναι μία κοινωνία σκληρής εκμετάλλευσης των οικονομικά ασθενέστερων που στην μεγάλη πλειονότητα είναι μετανάστες. Ο δείκτης GINI τοποθετεί το ΚΑΤΑΡ στην 56η χειρότερη θέση στον κόσμο. Το φτωχότερο 10% του πληθυσμού μοιράζεται μόνο το 1,3% του ΑΕΠ. Από όλα τα παραπάνω προκύπτει ένα ασφαλές συμπέρασμα. Ο πετρελαϊκός παράδεισος, αφορά μόνο ελάχιστους προνομιούχους. Οι συνθήκες ζωής των υπολοίπων είναι ένας εφιάλτης σε σχέση με την Ελλάδα της κρίσης

ΝΟΡΒΗΓΙΑ

Ούτε στην Νορβηγία υπάρχει ελάχιστος μισθός. Σε αντίθεση με το Κατάρ υπάρχουν κλαδικές συμβάσεις. Είναι μία πολύ οργανωμένη κοινωνία με τον δημόσιο τομέα να έχει έσοδα που φθάνουν στο 59% του ΑΕΠ. Έχει έναν πολύ χαμηλό δείκτη GINI(5η χώρα σε σύνολο 140) με το φτωχότερο 10% να απολαμβάνει σχεδόν το 4% του ΑΕΠ. Παρά το ότι πολύ ψυχρό κλίμα δαπανά πολύ λιγότερο πετρέλαιο αναλογικά με το ΑΕΠ της.

ΣΟΥΗΔΙΑ

Παρά το γεγονός ότι δεν παράγει πετρέλαιο δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από την γείτονα της Νορβηγία. Έχει και αυτή θετικό εμπορικό ισοζύγιο και ,παρά το γεγονός ότι δεν έχει κατοχυρωμένο ελάχιστο μισθό, οι κλαδικές συμβάσεις εξασφαλίζουν ένα πολύ καλό επίπεδο διαβίωσης για την πολυπολιτισμική κοινωνία της Σουηδίας. Και η Σουηδία έχει πολύ χαμηλή κατανάλωση πετρελαίου αναλογικά με το ΑΕΠ της.

ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Η Ρουμανία βρίσκεται ψηλά στην παγκόσμια κατάταξη παραγωγής πετρελαίου (50στη στις 125 πετρελαιοπαραγωγές χώρες), αλλά η οικονομία της βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση. Έχει εξαιρετικά χαμηλό κατά κεφαλή εισόδημα και αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο. Έχει σχετικά χαμηλό δείκτη GINI, γεγονός που σημαίνει ότι η φτώχεια δεν είναι αποκλειστικά προνόμιο των ασθενέστερων. Απέχει όμως πολύ σε κοινωνική δικαιοσύνη από την γειτονική της Αυστρία.



ΑΥΣΤΡΙΑ

Παράγει ελάχιστο πετρέλαιο, και παρά το γεγονός, ότι είναι πιο ορεινή από την Ρουμανία και χωρίς πρόσβαση σε θάλασσα, έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο και είναι η 134η χώρα σε δείκτηGINI σε σύνολο 140 με το φτωχότερο 10% να μοιράζεται το 4% του ΑΕΠ. Και στην Αυστρία υπάρχει σημαντικός δημόσιος τομέας που τα έσοδα του φθάνουν το 48% του ΑΕΠ. Και αυτή, όπως η Σουηδία και η Νορβηγία, καταναλώνουν πολύ λιγότερο πετρέλαιο, παρά το γεγονός, ότι έχουν εξαιρετικά υψηλό κατά κεφαλή ΑΕΠ.

ΙΣΗΜΕΡΙΝΟΣ

Συχνά αναφέρεται ως παράδειγμα από την ελληνική Αριστερά για τις γενναίες αποφάσεις του προέδρου Corea, να προχωρήσει σε μονομερή αμφισβήτηση του δημόσιου χρέους. Ωστόσο δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι έχει ισοσκελισμένο εμπορικό ισοζύγιο και δημόσιο έλλειμμα μόνο 5,6% του ΑΕΠ, που υπερκαλύπτεται από ανάπτυξη που ξεπερνά το 6% . Με απλά λόγια μπορεί να διαπραγματεύεται με άλλους όρους με τους δανειστές της.
Πέρα από τα παραπάνω ζηλευτά στοιχεία, η κοινωνική πραγματικότητα δεν είναι καθόλου αξιοζήλευτη: Παρά το γεγονός, ότι είναι η 32ηπετρελαιοπαραγωγός χώρα στον πλανήτη , πρόκειται για μία χώρα με κακή υποδομή και τεράστιες αντιθέσεις: Το φτωχότερο 10% μοιράζεται μόνο το 1% του ΑΕΠ με την επισήμανση ότι τα στοιχεία αφορούν μόνο τα αστικά κέντρα! Έχει ένα πολύ χαμηλό κατά κεφαλήν εισόδημα και είναι η 31η χειρότερη χώρα σε δείκτη GINI

ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ

Η σημαία πολλών Ελλήνων Αριστερών, με τον πρόεδρο ΤΣΑΒΕΣ να σηκώνει ανάστημα στις ΗΠΑ. Οι Έλληνες οπαδοί του όμως παραβλέπουν πολλά δεδομένα:
1. Ότι έχει εξαιρετικά θετικό εμπορικό ισοζύγιο με καλύτερο πελάτη τις ΗΠΑ, που απορροφούν το 38,7% των εξαγωγών της. Αντίστοιχα οι ΗΠΑ είναι ο πρώτος προμηθευτής της με το 26,6% των εισαγωγών της. Πέρα λοιπόν από τις αντιαμερικανικές ρητορείες, η οικονομία της Βενεζουέλας είναι πολύ στενά δεμένη με τις ΗΠΑ.
2. Ότι δεν μιλάμε για μία διαχρονική δημοκρατία. Ακόμα και σήμερα η θητεία του Τσάβες απέχει από το να θεωρηθεί δημοκρατική
3. Ότι μιλάμε για μία χώρα που παρά την ετικέτα «σοσιαλιστική» είναι μία από τις χειρότερες σε κοινωνικές αντιθέσεις: Έχει την 71η χειρότερη κατάταξη σε δείκτη GINI με το φτωχότερο 10% του πληθυσμού να μοιράζεται μόλις το 1,7% του ΑΕΠ.


ΕΛΛΑΔΑ
Αν υπήρχε δείκτης παραλογισμού σίγουρα θα είχε ανακαλυφθεί για την Ελλάδα. Οι υπηρεσίες συνεισφέρουν το 79% του ΑΕΠ. Με εξαίρεση τον Ισημερινό και την Βενεζουέλα δαπανάμε περισσότερο πετρέλαιο ανά ΑΕΠ από όλες τις υπόλοιπες χώρες που συγκρίναμε. Για όσους ισχυρίζονται ότι η κατανάλωση πετρελαίου συμβαδίζει με την ανάπτυξη, ο πίνακας τους διαψεύδει κατάφωρα. Οι χώρες με το υψηλότερο κατά κεφαλή ΑΕΠ καταναλώνουν λιγότερο πετρέλαιο. Η Ελλάδα έχει μακράν το χειρότερο εμπορικό ισοζύγιο, χαμηλά έσοδα από φόρους. Δεν θα ασχοληθούμε με την παθογένεια, που οδήγησε την Ελλάδα στην σημερινή κατάσταση. Οφείλουμε όμως να θέσουμε ορισμένα ερωτήματα και να βγάλουμε τα συμπεράσματα μας:

ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ:

  • Η ελληνική οικονομία παρουσιάζει μία σοβαρή στρέβλωση στροφής της οικονομίας στον τομέα των υπηρεσιών σε βάρος μίας καχεκτικής βιομηχανίας και μίας μέτριας αγροτικής παραγωγής. Ακόμα όμως και εάν υπάρχουν κάποια πετρελαϊκά αποθέματα γιατί η συζήτηση για την ανάπτυξη της ελληνικής βιομηχανίας, εστιάζει σε αυτόν τον τομέα; Γιατί θα πρέπει να εξορύξουμε πετρέλαιο, όταν ενώ είμαστε παραγωγός πορτοκαλιών, εξακολουθούμε και εισάγουμε συμπυκνωμένο χυμό πορτοκαλιού;
  • Η ανάπτυξη του πετρελαϊκού τομέα σπάνια συμβαδίζει με την ευμάρεια. Αυτό οφείλεται και σε ένα λόγο που κρύβεται πίσω από τα νούμερα: Οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρίες έχουν τα μέσα να διαφθείρουν κυβερνήσεις και να πετύχουν όρους εγκατάστασης ληστρικούς για τις χώρες και ευνοϊκούς για τα συμφέροντα τους. Υπάρχει κανείς που εγγυάται, ότι η Ελλάδα θα μοιάσει με την Νορβηγία; Υπάρχει κανείς που να εξασφαλίσει, ότι οι εταιρίες θα απασχολήσουν Έλληνες εργάτες, θα σέβονται την εργατική νομοθεσία και θα αποδίδουν τους φόρους τους; Στην «ατμομηχανή» της ελληνικής οικονομίας, που τις προηγούμενες δεκαετίες ήταν ο κατασκευαστικός τομέας, συνέβη εντελώς το αντίθετο: Ληστρική καταπάτηση δημόσιων εκτάσεων, φοροκλοπή, παράνομη απασχόληση μεταναστών.
  • Συχνά υποτιμάμε το περιβαλλοντικό κόστος και το μυαλό μας εστιάζει στον κορμοράνο που πνίγεται στο πετρέλαιο. Το κόστος όμως της περιβαλλοντικής προστασίας είναι υψηλό και πρέπει να το πληρώσουν οι εταιρίες. Αντίθετα το κόστος από μία καταστροφή, είναι πολλαπλάσιο και συνήθως το πληρώνει η κοινωνία. Σε μία χώρα που οι εταιρίες επιχρωμιώσεων, πετάνε ατιμώρητα το εξασθενές χρώμιο στα πηγάδια ή στον Ασωπό, για να γλυτώσουν το κόστος του βιολογικού καθαρισμού, υπάρχει κανείς που να εγγυηθεί, ότι οι πετρελαϊκές εταιρίες θα τηρήσουν την βέλτιστη και δαπανηρή περιβαλλοντική προστασία;
  • Η χωροθέτηση ΑΟΖ είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, αλλά σίγουρα θα την φέρει σε διπλωματική σύγκρουση με την Τουρκία. Επί δεκαετίες δεν έχουμε καταφέρει να επιλύσουμε το απλούστερο ζήτημα των χωρικών μας υδάτων και εξακολουθούμε να περιοριζόμαστε στα 6 μίλια επεκτείνοντας με παγκόσμια πρωτοτυπία τον εναέριο χώρο στα 10 μίλια. Κάθε χρόνο σπαταλάμε πολλά εκατομμύρια ευρώ και ανθρώπινες ζωές για εικονικές αερομαχίες στο Αιγαίο. Θεωρούμε ειλικρινά, ότι την ώρα που η Ελλάδα απειλείται με κατάρρευση, είναι η καταλληλότερη στιγμή για να αυξήσουμε την ένταση και να ανοίξουμε ένα ακόμα διπλωματικό μέτωπο;
ΤΑ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

  • Όλοι οι δείκτες που διαβάσαμε παραπάνω δείχνουν, ότι οι εξορύξεις δεν είναι πανάκεια. Αυτό που κατοχυρώνει την ευμάρεια, είναι η κατοχύρωση της δημοκρατίας και της διαφάνειας. Μόνο τότε οποιαδήποτε δραστηριότητα αποβαίνει σε όφελος της κοινωνίας. Χωρίς δημοκρατία η εκμετάλλευση των πόρων γίνεται ληστρική για τους ασθενέστερους και καταστροφική για το περιβάλλον με μόνους ωφελημένους τις πολυεθνικές και την ντόπια νομενκλατούρα.
  • Οι χώρες που έχουμε μεγάλο κατά κεφαλή ΑΕΠ, δεν είναι αυτές που παράγουν πετρέλαιο, αλλά αυτές που έχουν ισχυρό και αποτελεσματικό δημόσιο με μεγάλα φορολογικά έσοδα. Αν δεν καταφέρουμε να φορολογήσουμε τον πλούτο, είναι αδύνατον να συντηρήσουμε μία χώρα με κοινωνική δικαιοσύνη. Όχι μόνο δεν θα γίνουμε Νορβηγία, αλλά θα καταντήσουμε Ισημερινός, με ή χωρίς πετρέλαιο.
  • Με εξαίρεση χώρες όπως το ΚΑΤΑΡ, όλες οι υπόλοιπες δεν στηρίζονται αποκλειστικά στο πετρέλαιο, αλλά αναπτύσσουν και άλλους τομείς. Η Ελλάδα έχει τεράστια περιθώρια ανάπτυξης στην μεταποίηση αγροτικών προϊόντων, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στην ποιοτική ανάπτυξη του τουρισμού.
  • Η Ελλάδα χωρίς καμία απολύτως επένδυση μπορεί άμεσα να περιορίσει την κατανάλωση πετρελαίου, που είναι σε παράλογα υψηλά επίπεδα. 
ΕΠΙΛΟΓΟΣ 

 Για να προοδεύσει οποιοσδήποτε άνθρωπος και οποιαδήποτε συλλογικότητα μη παρασιτικά, χρειάζεται να προσφέρει προστιθέμενη οικονομική αξία στους άλλους. Οι αγρότες, για παράδειγμα, προσφέρουν τους καρπούς της γης. Οι πετρελαϊκές εταιρίες προσφέρουν οργάνωση και τεχνογνωσία. 
Οι περισσότεροι κάτοικοι μιας χώρας που διαθέτει πετρέλαιο δεν προσφέρουν στην πραγματικότητα τίποτα. Μπορούν να οφεληθούν σε σημαντικό βαθμό έμμεσα, αλλά αν περιμένουν να λύσουν έτσι το οικονομικό τους πρόβλημα, τότε προσβλέπουν σε παρασιτικές προσόδους. 
Μόνο το μοντέλο των Νορβηγών, με τα πετρελαϊκά έσοδα να επανεπενδύονται στην πραγματική οικονομία της Νορβηγίας αλλά και τρίτων χωρών, μπορεί να ελαχιστοποιήσει τον εν λόγω παρασιτισμό. Αλλά όσοι βλέπουν τις εξορύξεις ως τη λύση στο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, σίγουρα δε σκέφτονται Νορβηγικά...

7 σχόλια:

  1. Με εξαίρεση τη φθορά του περιβάλλοντος προσπαθω να καταλάβω την επιχειρηματολογία του Τσιρώνη. Τα όσα γράφει παρακάτω δεν αποδυκνείουν ότι δεν πρέπει να εξορύξουμε πετρέλαιο (παραβλέποντας το ότι η σύγκριση των χωρών του πίνακα έχει μεγάλο βαθμό αυθαιρεσίας) αλλά ότι πρέπει να συνδυαστεί με αλλαγές στην οικονομική και ενεργειακή πολιτική η όποια εξόρυξη υδοργονανθράκων.
    "Οι χώρες που έχουμε μεγάλο κατά κεφαλή ΑΕΠ, δεν είναι αυτές που παράγουν πετρέλαιο, αλλά αυτές που έχουν ισχυρό και αποτελεσματικό δημόσιο με μεγάλα φορολογικά έσοδα. Αν δεν καταφέρουμε να φορολογήσουμε τον πλούτο, είναι αδύνατον να συντηρήσουμε μία χώρα με κοινωνική δικαιοσύνη. Όχι μόνο δεν θα γίνουμε Νορβηγία, αλλά θα καταντήσουμε Ισημερινός, με ή χωρίς πετρέλαιο."

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Στην ουσία το θέμα των πετρελαίων έρχεται στην επιφάνεια επειδή στον άσχετο δημιουργεί την αίσθηση ότι θα γίνουμε εμίρηδες και όλη μέρα θα καθόμαστε (όπως έκαναν οι αγρότες όταν έβαζαν μετανάστες στα χωράφια τους και το έπαιζαν επιχειρηματίες με αυτοκίνητα υψηλού κυβισμού και καθημερινά στα τοπικά μπουζούκια).

    Πάντως, δεν περίμενα να διαβάσω το 2ο συμπέρασμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. Αγαπητέ φίλε
      θα συμφωνήσω μαζί σας, ότι ο μύθος στηρίζεται στο γεγονός, ότι ταυτίζουμε το πετρέλαιο με τους εμίρηδες και όχι με τους φτωχούς βεδουΐνους, όπως κάποιοι ταύτιζαν την Ελλάδα με τον Ωνάση και την Κάλας.
      Το δεύτερο συμπέρασμα, που αποδεικνύεται στον πίνακα, δεν αφορά το μέγεθος του δημοσίου, αλλά την ισχύ και την αποτελεσματικότητα του. Για παράδειγμα οι ΗΠΑ, έχουν μικρό δημόσιο τομέα, αλλά εξαιρετικά ισχυρό: Για παράδειγμα ο Μέντοφ και οι εκπρόσωποι της ΕΝΡΟΝ βρίσκονται βαθειά στην φυλακή. Και η ισχύς του Ροκφέλερ οδήγησε στην αυστηρότατη αντιτράστ νομοθεσία.
      Ούτε ο πιο ισχυρός οικονομικός παράγοντας δεν διανοείται να αγνοήσει κανόνες του αμερικανικού δημόσιου.

      Άρα ανεξάρτητα εάν συζητάμε για το Σκανδιναβικό μοντέλο με μεγάλο δημόσιο, ή το Αμερικανικό μοντέλο, ένα είναι το συμπέρασμα: Δεν μπορούμε να συζητάμε για εμπλοκή στην χώρα μας τόσο ισχυρών οικονομικών συμφερόντων, όπως οι πετρελαϊκές εταιρίες, χωρίς εάν ισχυρό και αποτελεσματικό δημόσιο!
      Στην αντίθετη εκδοχή θα εξακολουθούμε να είμαστε ξέφραγο αμπέλι και κάθε πολυεθνική θα αυθαιρετεί λαδώνοντας κάποιους κρατικούς λειτουργούς.

      Διαγραφή
    2. Για πω την αλήθεια, το σχόλιο για το 2ο συμπέρασμα, ήταν για τον οικοδεσπότη, όχι για εσάς. Νόμιζα (λάθος μου) ότι τα συμπεράσματα ήταν του Γιώργου. Προσωπικά συμφωνώ απολύτως. Ισχυρό δημόσιο (παρεμβατικό κι ελεγκτικό) και ικανή φορολόγηση είναι βασικοί παράγοντες για υψηλό ΑΕΠ σωστά κατανεμημένο.
      Και στο κάτω κάτω, μία χώρα χωρίς εξειδικευμένες επιχειρήσεις και τεράστια κεφάλαια είναι δύσκολο να κερδίσει από τις εξορύξεις. Είναι άπυρος ευκολότερο και φτηνότερο -πιο συμφέρον- να δοθεί μία έμφαση στην Κοινωνική και την Πράσινη Ανάπτυξη.

      Διαγραφή
  3. Θα απαντούσα στο φίλο ότι η φθορά του περιβάλλοντος δεν είναι ηθικού περιεχομένου ζήτημα, αλλά προσμετράται σε κόστος, αποκατάστασης, απώλειας γεωργικής γης και ενάλιου πλούτου, αλλά και σε απώλεια παραγωγικότητας λόγω ασθενειών ή θανάτων.
    Ο διαχωρισμός του περιβάλλοντος από την οικονομία οφείλεται σε δύο λόγους:
    1. Συνήθως οι αποθετικές ζημίες από μία καταστροφή διαχέονται σε όλη την κοινωνία, και άρα δεν αποτιμώνται στους ισολογισμούς των εταιριών (πέρα από κάποια πρόστιμα).
    2. Συχνά οι ζημίες εκδηλώνονται στο μέλλον, όταν οι πολιτικοί και οι επιχειρηματίες που ενέχονται, έχουν πεθάνει! Για παράδειγμα κάθε Αθηναίος από μία εγκληματική χωροταξική πολιτική χάνει κάθε μέρα 1-3 ώρες για μετακινήσεις (συχνά με ΙΧ). Είναι αργά για να χρεώσουμε το τίμημα στους υπαιτίους, που την δεκαετία του 60 κέρδιζαν από αυτή την "ανάπτυξη".

    Όσον αφορά την φράση "η σύγκριση των χωρών του πίνακα έχει "μεγάλο βαθμό αυθαιρεσίας" θεωρώ ότι δεν τιμά τον συντάκτη της! Θα παρακαλούσα τον φίλο μου να μπει στον κάματο να παραθέσει άλλους δείκτες και άλλες χώρες, αλλιώς είναι εκείνος που αυθαιρετεί: Με ποια στοιχεία ισχυρίζεται ότι η σύγκριση έχει μεγάλο βαθμό αυθαιρεσίας; Έχει πηγές που αναφέρουν διαφορετικά νούμερα; Ή η επιλογή άλλων χωρών οδηγεί σε διαφορετικά συμπεράσματα.
    Επέλεξα αυτές τις χώρες γιατί τις χρησιμοποιούν συχνά οι απολογητές των εξορύξεων. Αν διάλεγα την Νιγηρία, την Λιβύη, την Σαουδική Αραβία, ή την Αλβανία, τότε θα μπορούσα να κατηγορηθώ για αρνητική επιλογή.

    Τέλος θα συμφωνήσω με τον φίλο, ότι όσα γράφω δεν αποδεικνύουν ότι δεν πρέπει να εξορύξουμε πετρέλαιο. Απλά αποδεικνύουν, ότι εάν είμαστε ανίκανοι να αξιοποιήσουμε τα πορτοκάλια μας και εξακολουθούμε να πίνουμε πορτοκαλάδες με 100% εισαγόμενο χυμό και εάν είμαστε ανίκανοι να επιβάλουμε περιβαλλοντικό έλεγχο στις βιομηχανίες του Ασωπού, τότε οι εξορύξεις θα αποδειχθούν μία ακόμα ληστεία σε βάρος του φυσικού μας πλούτου! Κάποιοι θα κερδίσουν αφήνοντας σε εμάς τα περιβαλλοντικά τους συντρίμμια!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. "Μόνο επτά (μαζί με τους κολοσσούς ΗΠΑ, Ρωσία, Καναδά, Ινδία και η Μεγάλη Βρετανία) από τις 30 μεγαλύτερες πετρελαιοπαραγωγές χώρες έχουν διαχρονική δημοκρατία."
    Τι πρέπει να καταλάβουμε από την παραπάνω φράση;
    Ποιο το νόημά της ως "γενική προϋπόθεση;
    Εμένα πάντως μου θυμίζει την στατιστικά επαληθευόμενη συνάρτηση μεταξύ ανόδου της θερμοκρασίας στον πλανήτη και της μείωσης του αριθμού των πειρατών.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Η παράθεση δεικτών και στοιχείων δε δείχνει αιτιότητα. Π.χ. το ότι η Βενεζουέλα έχει υψηλές εισοδηματικές ανισότητες και σημαντική παραγωγή πετρελαίου δε σημαίνει ότι αυτές οι 2 μεταβλητές συσχετίζονται. Το ότι και η πετρελαιοπαραγωγός Νορβηγία και η μη πετρελαιοπαραγωγός ΣΟυηδία έχουν σχετικά ισοκατανομή εισοδήματος είναι ένδειξη ότι μεγαλύτερη σημασία για την κατανομή εισοδήματος από το αν μία χώρα παράγει πετρέλαιο έχουν οι παραδόσεις, το εργατικό κίνημα κλπ. Σχετικά με το θέμα της ισοκατανομής εισοδήματος και της ανάπτυξης θα είχε νόημα η προσθήκη στο δείγμα χωρών όπως η Λιβυή και το Ιράκ με καθεστώτα Αραβικού σοσιαλσισμού και η σύγκριση κατανομής εισοδήματος πριν την εγκαθίδρυση αυτών των καθεστώτων και της εισροής συναλλάγματος. Για να εξηγηθούν οι διαφορές μεταξύ των χωρών του δείγματος και να έχει νόημα η παράθεση στοιχείων θα χρειαζόταν και σύγκριση στοιχείων διαχρονικά. Είναι λογικό χώρες με υψηλότερο επίπεδο οικονομικής ανάπτυξης να παράγουν προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας και να έχουν ευνοικότερους όρους ανταλλαγών. Το συμπέρασμα που προκύπτει από το κείμενο είναι ότι η Ελλάς δεν έχει συγκροτημένη ενεργειακή πολιτική ενώ ανεπτυγμένες χώρες που δεν είναι πετρελαιοπαραγωγοί έχουν καταβάλει σημαντικές προσπάθειες να μειώσουν την εξάρτησή τους από αυτό και αν και εμείς το είχαμε κάνει θα είμασταν σε καλύτερη κατάσταση από πολλές απόψεις. Πέρα από το ότι το άρθρο δεν εξηγεί θέματα όπως που οφείλονται οι ανισότητες στη Βενεζουέλα (πως δημιουργήθηκαν, είναι περισσότερες σε σχέση με άλλες χώρες ιδίου επιπέδου ανάπτυξης κλπ.), παραθέτει στοιχεία άνεπεξέργαστα που δημιουργούν απατηλές εντυπώσεις. Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι είναι ίδια η διάρθρωση της ελληνικής οικονομίας με της Νορβηγικής ή της Αυστριακής επειδή έχουν εξαιρετικά ανεπτυγμένο τομέα υπηρεσιών? Η απάντηση είναι αρνητική διότι άλλους κλάδους περιλαμβάνουν οι υπηρεσίες εδώ και άλλους εκεί. Προφανώς λόγω προχειρότητας στον πίνακα η Αυστρία εμφανίζεται να έχει ελαφρώς ελλειμματικό εμπορικό ισοζύγιο και στο κείμενο αναφέρεται ότι έχει θετικό εμπορικό ισοζύγιο...Συμπερασματικά, ο συντάκτης του κειμένου ξεκινά με προκατασκευασμένα συμπεράσματα και χρησιμοποιεί απλώς στοιχεία για να τα τεκμηριώσει. Ερωτήματα όπως "Γιατί θα πρέπει να εξορύξουμε πετρέλαιο, όταν ενώ είμαστε παραγωγός πορτοκαλιών, εξακολουθούμε και εισάγουμε συμπυκνωμένο χυμό πορτοκαλιού;" στερούνται λογικής διότι το αν είναι συμφέρον και επιβεβλημένο να εξορύξουμε πετρέλαιο είναι άσχετο από το αν εισάγουμε πορτοκάλια ή ζαρζαβατικά και δεύτερον από τη στιγμή που δεν υπάρχουν δασμοί σε εισαγωγές εισάγουμε και προϊόντα στα οποία είμαστε αυτάρκεις και η εξαγωγική επίδοση υπερκαλύπτει την διείσδυση εισαγωγών (π.χ. μέλι, λάδι). Θα είχε νόημα ένα σοβαρό κείμενο που θα πρότεινε τεκμηριωμένα αντί της εξόρυξης πετρελαίου να χρησιμοποιήσουμε εναλλακτικές μορφές ενέργειας εφόσον αποδύκνειε και τα μακροχρόνια οικονομικά οφέλη. Ως προς την ΑΟΖ διαφωνώ πλήρως με το συγγραφέα και τους οικολόγους πράσινους. Μία χώρα που δεν ασκεί τα δικαιώματά της είναι ανάξια να την παίρνουν στα σοβαρά. Η πολιτική απεμπολησης των διακωμάτων που υποστηρίζει απλώς ενισχύει την αλαλζονεία και επιθετικότητα της τουρκικής άρχουσας τάξης.

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Θέλετε να βάλετε ενεργό link στο σχόλιό σας; BlogU

Όλες οι πρόσφατες δημοσιεύσεις στην αριστερή στρουθοκάμηλο - με προεπισκόπηση στο άγγιγμα

Σχόλια

Τι δημοσιεύτηκε τελευταία στο οικολογικό blog

στην μικρή στρουθοκάμηλο

στο after fake