Σάββατο, 2 Φεβρουαρίου 2013

Η πάταξη της φοροδιαφυγής που λύνει τα μεγάλα προβλήματα με τρόπο μαγικό, ανώδυνο και -κυρίως- χωρίς μεταρρυθμίσεις

Περιμένοντας την... πλούσια θεία με τα πολλά λεφτά

της Αντιγόνης Λυμπεράκη*
Κι όλα αυτά, για να συντηρηθούν υπεράριθμες θέσεις στο Δημόσιο
(Εξώφυλλο Athens Voice/ σχεδίαση 
 Βίκυς Γεωργιοπούλου)
Η πάταξη της φοροδιαφυγής, ως λύση με ηθική μάλιστα ανωτερότητα, υποτίθεται πως θα λύσει όλα τα προβλήματα ανώδυνα και -κυρίως- χωρίς μεταρρυθμίσεις. Είναι μια άλλη εκδοχή τού "λεφτά υπάρχουν".
Η φοροδιαφυγή αντιμετωπίζεται κατά παράδοση από τις ελληνικές κυβερνήσεις όπως ο ελληνικός κινηματογράφος παρουσίαζε τις «πλούσιες θείες» στα μάτια των επίδοξων, φτωχών, κληρονόμων: κάπου υπάρχει κάποια περιουσία (που κανείς δεν ξέρει ακριβώς πόση είναι, αλλά είναι μεγάλη), κάποια στιγμή η -ελαφρώς αντιπαθής- θεία θα αποβιώσει (κανείς δεν γνωρίζει το πότε, αλλά δεν θα αργήσει). Άρα οι φτωχοί συγγενείς «έχουν λαμβάνειν»...
 Και με την προσδοκία ότι "λεφτά υπάρχουν" και σύντομα θα έρθουν, μπορούν να προγραμματίσουν, να "ανοιχτούν" σε έξοδα, να υποσχεθούν σε δανειστές κλπ. κλπ.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το φαινόμενο της φοροδιαφυγής, της φορο-αποφυγής και των πάσης φύσεων εισφορο-απο/δια-φυγών ανθεί στη χώρα μας. 
Στις τελευταίες δεκαετίες, η χαλαρότητα του φορο-εισπρακτικού μηχανισμού ήταν συνειδητή κυβερνητική γραμμή. 
Η φοροδιαφυγή ήταν υποκατάστατο της βιομηχανικής πολιτικής (ενίσχυση των μικρότερων και λιγότερο ανταγωνιστικών επιχειρήσεων), της πολιτικής απασχόλησης (διατήρηση στη ζωή επιχειρήσεων που αν πλήρωναν τους φόρους τους ή θα έκλειναν ή θα απέλυαν προσωπικό), της κοινωνικής πολιτικής (να ζήσουν και οι φτωχοί της γκρίζας οικονομίας) και, βεβαίως, σαν επιλεκτικό εργαλείο επιβράβευσης και τιμωρίας στο πελατειακό δούναι και λαβείν (προς επιχειρηματίες, κοινωνικές ομάδες, μερίδα εργαζομένων που αύξανε το εισόδημά της μέσα από άτυπους διακανονισμούς ή/και σκαστή διαφθορά...). 
Όλα αυτά είναι γνωστά, θλιβερά και χιλιο-ειπωμένα.

Και, ακριβώς επειδή ήταν γνωστά, λειτουργούσαν όπως και η κληρονομιά της θείας: ξέρουμε πού θα βρούμε τα λεφτά, άρα ξοδεύουμε αμέριμνα "προεισπράττοντας" την πάταξη της φοροδιαφυγής. Η πάταξη της φοροδιαφυγής ως Κέρας της Αμάλθειας, μιας πηγής ανεξάντλητου πλούτου και μάλιστα με ηθική ανωτερότητα. Η οποία λύνει τα μεγάλα προβλήματα με τρόπο μαγικό, ανώδυνο και -κυρίως- χωρίς μεταρρυθμίσεις. Είναι μια άλλη εκδοχή του «λεφτά υπάρχουν».

Οι δικαιολογημένες κραυγές για υπερφορολόγηση, που ακούγονται τώρα, είναι το αποτέλεσμα -και η τιμωρία- αυτής της τακτικής.

Η κυβέρνηση φαίνεται πως υιοθετεί τον ρόλο των φτωχών συγγενών που προσδοκούν να σωθούν με την κληρονομιά της πλούσιας θείας (της θείας φοροδιαφυγής). 
Αντί να περιορίσει τις σπατάλες του κρατικού μηχανισμού, επικαλείται τα μυθώδη έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής για να διατηρεί μισθοδοτούμενους δημόσιους υπαλλήλους 2 και 3 φορές περισσότερους από όσο αντέχει
Και όταν διαψεύδεται, φορολογεί παραπάνω. 
Στο όνομα της ...
«θείας» και της κληρονομιάς της...
Σε μερικές πιο «σκληρές» ταινίες, όμως, αποδεικνύεται ότι η θεία είχε χάσει την περιουσία στο καζίνο. 
Ή της τα είχε πάρει νεάζων εραστής. 
΄Η ότι η πλούσια εμφάνισή της και τα ακριβά φορέματα ήταν δανεικά. 
Η κληρονομιά όταν έρθει είναι μικρότερη και ίσως φορολογείται...

Δυστυχώς για μας, κάπως έτσι και τώρα. 
Όση κι αν ήταν η φοροδιαφυγή στις "καλές μέρες", το παραγωγικό αντικείμενο που φοροδιαφεύγει σήμερα έχει υποστεί την ίδια (αν όχι και μεγαλύτερη) μείωση με τη νόμιμη δραστηριότητα στη διάρκεια της κρίσης. Η επιμονή να βρούμε όλα όσα μας λείπουν από την πάταξη της φοροδιαφυγής τελικά κινδυνεύει να οξύνει, αντί να λύσει, τα προβλήματα της οικονομίας.
Το σημαντικό είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε τώρα λιγότερο πλούσιοι από όσο νομίζαμε και να περιορίσουμε τις φιλοδοξίες μας εκεί που μπορούμε και εκεί που μας επιτρέπει η παραγωγή μας σήμερα. 
Παράλληλα, να πάρουμε όλα τα μέτρα που θα μας βοηθήσουν να αυξήσουμε τις παραγωγικές μας δυνατότητες στο μέλλον.
Τα χρήσιμα πρότυπα για τις ζητούμενες δημόσιες και ιδιωτικές συμπεριφορές που χρειαζόμαστε σήμερα δεν θα μας τα δείξει η Φίνος Φιλμ...


*Η Αντιγόνη Λυμπεράκη είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο Πάντειo Πανεπιστήμιο και αντιπρόεδρος της «Δράσης» - από το ethnos.gr

2 σχόλια:

  1. Απολαυστικο αισυητικα το κειμενο της κας Α.Λυμεπερακη, αλλα επσιτημονικα αστοχο προς το τελος. Η παραοικονομια μαλλον εχει αυξηθει τα τεκλευταια 3 ετη.

    "...Το σύνολο των εισπραχθέντων (απολογιστικά) φόρων σε σχέση με το ΑΕΠ κάθε χώρας μάς δίνει μια πολύ καλή ένδειξη για το ύψος της φοροδιαφυγής στην Ελλάδα.

    Στη Γερμανία το σύνολο των φορολογικών εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν, το 2012, 40,6%. Αντίστοιχα στη Γαλλία 44,6%. Στην Ιταλία 42,6%, στη Φινλανδία 43,6%, στη Δανία 49%, στην Κύπρο 39,2%, στο Βέλγιο 46,8%, στην Αυστρία 43,4%, στη Σουηδία 47,9%, στην Αγγλία 39%, στην Πορτογαλία 37%, στη Νορβηγία 43,6% και στην Ελλάδα 30%. Αν είχαμε στην Ελλάδα χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές η διαφορά αυτή θα ήταν εξηγήσιμη. Δεν έχουμε, όμως, αλλά αντίθετα έχουμε υψηλούς φορολογικούς συντελεστές και πολλούς έκτακτους φόρους. Συνεπώς η διαφορά από τις άλλες χώρες οφείλεται στη μη είσπραξη των φόρων, η οποία αποδίδεται κυρίως στη φοροδιαφυγή και στην αδυναμία είσπραξης εκ μέρους του φοροεισπρακτικού μηχανισμού.

    Η διαφορά αυτή είναι τεράστια. Αν συγκρίνουμε το ελληνικό 30% με το αμέσως υψηλότερο της Πορτογαλίας 37%, η απόκλιση είναι 7 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτό σημαίνει με όρους ελληνικού ΑΕΠ (περίπου 200 δισ. ευρώ) ότι μας λείπουν φόροι 14 δισ. ευρώ. Αν συγκρίνουμε το ελληνικό 30% με το ιταλικό 42,6%, η διαφορά μεταφράζεται σε 12,6 ποσοστιαίες μονάδες ή 25,2 δισ. ευρώ.

    Αν τώρα σκεφτούμε ότι τα νέα μέτρα που συμπεριέλαβε στον Προϋπολογισμό του 2013 ο υπουργός Οικονομικών κ. Γιάννης Στουρνάρας έχουν αξία 13 δισ. ευρώ, μπορούμε να αντιληφθούμε ότι από την πάταξη της φοροδιαφυγής και μόνο τα χρήματα αυτά θα είχαν μαζευτεί και δεν θα χρειάζονταν ούτε μειώσεις μισθών και συντάξεων, ούτε επιπλέον φόροι...."

    http://www.protothema.gr/blogs/blogger/post/?aid=253275

    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΑπάντησηΔιαγραφή

  2. Και επειδη η επαναληψις ειναι μητηρ πασης μαθηεως ας θυμηθουμε..... μερικα δεδομενα.

    "Σε μεγαλύτερα επίπεδα από το Βανουάτου και τη Γκάμπια

    Στο 24% του ΑΕΠ η παραοικονομία στην Ελλάδα.

    Δημοσίευση: 28 Σεπ. 2012 10:22

    Στην παραοικονομία κατευθύνεται 1 στα 4 ευρώ που παράγει η Ελλάδα.

    Σύμφωνα με τον Αυστριακό καθηγητή Φρίντριχ Σνάιτερ, ειδικό σε ζητήματα σκιώδους οικονομίας το 2012 αναμένεται μείωση της παραοικονομίας στην Ελλάδα στο 24% του ΑΕΠ, έναντι 25,8% πέρυσι και 25,4% το 2010, γεγονός που οφείλεται αποκλειστικά στην ύφεσης.

    Η Ελλάδα κατατάσσεται στην πρώτη δεκάδα των χωρών με τη μεγαλύτερη παραοικονομία, μεταξύ των 27 κρατών της Ε.Ε. Τις πρώτες θέσεις κατέχουν η Βουλγαρία και η Ρουμανία, με σκιώδη οικονομία, που υπολογίζεται κοντά στο 32,3% και το 29,6% του ΑΕΠ αντίστοιχα.

    Η χώρα μας βρίσκεται στα ίδια επίπεδα διαφθοράς με την Κολομβία, το Ελ Σαλβαδόρ, το Περού και την Ταϊλάνδη και σε χειρότερη κατάταξη από το Βανουάτου και τη Γκάμπια.

    Μιλώντας χθες σε εκδήλωση του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας, ο Σνάιτερ τόνισε πως το μέγεθος της σκιώδους οικονομίας στην Ελλάδα έφτασε στο μεγαλύτερο μέγεθος το 2003, καταλαμβάνοντας μερίδιο 28,2% του ΑΕΠ.

    Newsroom ΔΟΛ"

    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Θέλετε να βάλετε ενεργό link στο σχόλιό σας; BlogU