Τρίτη, 27 Δεκεμβρίου 2016

Η ελληνική οικονομία στο εκτελεστικό απόσπασμα

"Όταν ωστόσο αναφέρεται πως το χρέος δεν έχει σημασία, πως το μοναδικό πρόβλημα είναι η πρόοδος των μεταρρυθμίσεων, πρόκειται για ένα αυθαίρετο συμπέρασμα που κακοποιεί βάναυσα την πραγματικότητα των αριθμών."



του Βασίλη Παζόπουλου*

Στο προηγούμενο άρθρο[βλ. παράρτημα] παρουσιάσαμε στοιχεία από την παγκόσμια οικονομική ιστορία, όπου φαίνεται πως η επίτευξη του στόχου για πρωτογενή πλεονάσματα του 3,5% επί μία δεκαετία, είναι πρακτικά αδύνατο να πραγματοποιηθεί.

Μόλις 3 χώρες έχουν επιτύχει κάτι τέτοιο, εκμεταλλευόμενες ειδικές συνθήκες οι οποίες δεν υφίστανται σήμερα.

Για να αποδείξουμε το αδιέξοδο που βρισκόμαστε, θα προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα. Θα κάνουμε την υπόθεση πως τελικά γίνεται το θαύμα και οι οικονομικές επιδόσεις της Ελλάδας θα εκτοξευτούν, επιτυγχάνοντας αυτόν τον τόσο φιλόδοξο στόχο.

Υποθέσεις εργασίας

Παρουσιάζουμε 3 διαφορετικά σενάρια, δίνοντας έμφαση στην απλότητα για να γίνουν εύκολα κατανοητά: Και στις 3 περιπτώσεις ξεκινάμε αισιόδοξα, πως το ΑΕΠ του 2018 θα καταφέρει να ανέρθει στα 180 δις.

Σενάριο Α: Μικρή αύξηση στο ΑΕΠ σε όλη την επόμενη δεκαετία, της τάξης του 1%.

Ο παρακάτω πίνακας στην πρώτη στήλη δείχνει τα έτη, ξεκινώντας από το 2018.
Στην δεύτερη τους τόκους που είναι υποχρεωμένο να δώσει το ελληνικό κράτος ανά χρονιά. Μόνο τους τόκους.
Στην τρίτη στήλη το ΑΕΠ ανά χρόνο, αυξανόμενο με 1% που υπολογίζουμε στο σενάριο μας
Στην τέταρτη τα πρωτογενή πλεονάσματα που προκύπτουν με βάση το ΑΕΠ της κάθε χρονιάς


 


Το συμπέρασμα που βγαίνει αν επικρατήσει αυτό το σενάριο, το θηριώδες πρωτογενές πλεόνασμα που θα χρησιμεύει για την αποπληρωμή του χρέους, καλύπτει μόλις τα 66 από τα 112 δισεκατομμύρια που απαιτούνται για την πληρωμή ΜΟΝΟ των τόκων !
Σενάριο Β: Εξαιρετικά αισιόδοξη αύξηση στο ΑΕΠ σε όλη την επόμενη δεκαετία, της τάξης του 5% κάθε χρόνο.

 

Ακόμα και σε αυτή την περίπτωση, πάλι δεν αρκούνε τα ετήσια πρωτογενή πλεονάσματα του 3,5% να καλύψουν τους τόκους.
Μαζεύονται 79 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ απαιτούνται ΜΟΝΟ για τόκους 112!
Το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται.

Σενάριο Γ: Εξωπραγματική και πέρα από κάθε φαντασία, ετήσια αύξηση στο ΑΕΠ σε όλη την επόμενη δεκαετία, της τάξης του 12%

Για να πραγματοποιηθεί αυτό σε σενάριο δεν αρκεί να δουλεύουμε σαν Κινέζοι, με οργάνωση Γερμανίας, τράπεζες Ελβετίας και φυσικούς πόρους Βραζιλίας. Θα πρέπει να βγάζουμε διεθνώς ανταγωνιστικά, υψηλής πρόσθετης αξίας προϊόντα, που θα έκαναν τις πιο καινοτόμες επιχειρήσεις της Silicon Valley στην Καλιφόρνια να σκάσουν από την ζήλια τους.

 

Και όμως!
Ούτε με αυτό το απίθανο σενάριο που θα το ζήλευε και ο πιο ευφάνταστος σεναριογράφος του Bollywood καταφέρνει η Ελλάδα να ξεπληρώνει μέρος του κεφαλαίου που χρωστάει.
Με το ζόρι θα καλυφθούν ΜΟΝΟ οι τόκοι. Από τα 112 δισεκατομμύρια που απαιτούνται, μαζεύονται μόλις τα 110.

Συμπέρασμα
Κανείς δεν αμφιβάλλει πως η ελληνική οικονομία έχει δομικά προβλήματα. Για να λυθούν χρειάζονται βαθιές μεταρρυθμίσεις και πάνω από όλα αλλαγή νοοτροπίας.
Όταν ωστόσο αναφέρεται πως το χρέος δεν έχει σημασία, πως το μοναδικό πρόβλημα είναι η πρόοδος των μεταρρυθμίσεων, πρόκειται για ένα αυθαίρετο συμπέρασμα που κακοποιεί βάναυσα την πραγματικότητα των αριθμών.

Επιπλέον θα πρέπει να υπολογίσουμε ένα εξαιρετικά σημαντικό δεδομένο που διαφοροποιεί την ελληνική περίπτωση: 
Σε αντίθεση με τις άλλες χώρες, το ελληνικό χρέος βρίσκεται στο σύνολο του στο εξωτερικό. Αυτό σημαίνει πως όλα τα χρήματα που απαιτούνται για την αποπληρωμή του χρέους δραπετεύουν έξω από την χώρα.

Η μαύρη τρύπα του χρέους αποστραγγίζει την οικονομία από πολύτιμους πόρους. Όχι μόνο καθιστώντας άπιαστο όνειρο την ανταγωνιστικότητα και την ανάπτυξη, αλλά οδηγεί σε μια αυτοτροφοδοτούμενη ύφεση
Σαν τις ταινίες κινουμένων σχεδίων, στην σκηνή που η συμπαθής φιγούρα βαδίζει αμέριμνη και χαμογελαστή προς τον γκρεμό, περνάει το έδαφος και περπατάει στον αέρα. Μέχρι που κάποια στιγμή κοιτάει έντρομη προς τα κάτω και διαπιστώνει πως η βαρύτητα θα την σπρώξει στο κενό

Πραγματικά αναρωτιέμαι αν οι άνθρωποι της ελληνικής αντιπροσωπείας αναφέρουν αυτά τα επιχειρήματα. Και αν ναι, τι στο καλό τους απαντάνε όταν επιμένουν πως το χρέος είναι βιώσιμο; Σε τι ακριβώς βασίζουν την αισιοδοξία τους;

(1) Τα στοιχεία για τους τόκους έχουν αντληθεί από πίνακα του ΟΔΔΗΧ  από απάντηση επερώτησης στην Βουλή τον Μάρτη του 2014

* Ο Βασίλης Παζόπουλος είναι οικονομολόγος, χρηματιστηριακός αναλυτής, συγγραφέας του βιβλίου Επενδυτές χωρίς Σύνορα (www.ependytes.com) - πηγή άρθρου liberal.gr / επιλογή σκίτσου ΑΣ


[Παράρτημα]

Εμμονή στο 3,5% σημαίνει 4ο μνημόνιο και δραχμή

του Βασίλη Παζόπουλου*

Μην κοροϊδευόμαστε μεταξύ μας. Ας το πούμε ξεκάθαρα, χωρίς περιστροφές:

Ο στόχος που επιβάλλεται από τους εταίρους και δανειστές της Ελλάδας για πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 3,5% τα επόμενα χρόνια, δεν πρόκειται να επιτευχθεί.

Μεγάλα και συνεχόμενα πρωτογενή πλεονάσματα συναντάμε σπάνια

στην ιστορία και πάντα κάτω από ειδικές συνθήκες. Από το 1974 μέχρι και σήμερα υπήρξαν μόνο 3 περιπτώσεις χωρών όπου κατάφεραν να επιτύχουν για μια δεκαετία πρωτογενή πλεονάσματα του μεγέθους που απαιτούνται από την Ελλάδα: το Βέλγιο το 1995, η Νορβηγία το 1999 και η Σιγκαπούρη το 1990.


Ενδεικτικό της σπανιότητας είναι η περίπτωση των ΗΠΑ. Από το 1960 η υπερδύναμη έχει επιτύχει πρωτογενή πλεονάσματα μόλις 5 χρονιές!











Για αυτό δεν υπάρχει καμία αναπτυγμένη χώρα που να μην είναι υπερχρεωμένη. Στην δύση, και όχι μόνο, επέλεγαν ανάπτυξη με συγκρατημένα ελλείμματα, που κάλυπταν με δανεικά.

Παράδειγμα πολιτικής πρωτογενούς πλεονάσματος σαν απόλυτη προτεραιότητα αφήνοντας το θέμα της ανάπτυξης στην τύχη του, εφαρμόστηκε στο παρελθόν πολύ κοντά μας. Στην γειτονική Αλβανία του Χότζα.

Αν προσαρμοζόντουσαν οι άνθρωποι καλώς. Αν όχι θα πεινάγανε.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις

Για να επιτευχθούν συνεχόμενα πρωτογενή πλεονάσματα πρέπει να συντρέχουν αρκετές προϋποθέσεις. Σύμφωνα με τις μελέτες που έχουν γίνει, οι οικονομικές συνθήκες που ευνοούν την δημιουργία τους περιλαμβάνουν:

- Ισχυρή εγχώρια ανάπτυξη

- Η παγκόσμια ανάπτυξη να είναι ισχυρή

- Η χώρα να έχει υψηλό κατά κεφαλήν εισόδημα

- Το ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών να είναι πλεονασματικό

- Η συναλλαγματική ισοτιμία σε ανταγωνιστικά επίπεδα, για να διευκολύνει το πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών

- Το χρέος προς το ΑΕΠ να είναι υψηλό (άρα η ανάγκη για συρρίκνωση του είναι επιτακτική)

Η μόνη προϋπόθεση που πληροί η χώρα μας είναι η τελευταία. Η ανάγκη για μείωση του χρέους.
Σε όλα τα άλλα, ούτε καν πλησιάζουμε!

Αντίθετα, τα πλεονάσματα που πηγαίνουν για την εξυπηρέτηση του εξωτερικού χρέους, αφαιρούνται πολλαπλασιαστικά από την οικονομία λόγω ύφεσης, αποστραγγίζοντας ακόμα περισσότερο το ΑΕΠ.

Δηλαδή επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την αναλογία χρέους προς ΑΕΠ που υποτίθεται επιδιώκουν να διορθώσουν.

Ποιοι έχουν επιτύχει μεγάλες μειώσεις χρέους μέσα σε μια την δεκαετία

Ο αντίλογος λέει πως είναι καλό να έχουμε συνεχόμενα και υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, γιατί έτσι μειώνεται το χρέος της χώρας. Άρα μας ευνοεί μακροπρόθεσμα γιατί θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα και θα δανειζόμαστε με χαμηλότερο επιτόκιο.

Το κακό είναι πως αυτό δεν ισχύει πλέον.
Η Ελλάδα έχει περάσει το σημείο που δεν υπάρχει επιστροφή. Με χρέος προς ΑΕΠ της τάξης του 180% για να προσεγγίσει ένα σχετικά αποδεκτό ποσοστό για τις αγορές, θα πρέπει να επιτύχει την μείωση του στο μισό.
Επειδή έχουν γίνει άπειρες συζητήσεις και διαφωνίες πάνω στο θέμα, δεν ωφελεί να εμπλακούμε σε νέες αμπελοφιλοσοφίες, ούτε θεωρητικές ή ιδεολογικές προσεγγίσεις.
Διερευνήσαμε τι έγινε σε ανάλογες περιπτώσεις στην πράξη:
Από το 1974 λοιπόν, υπήρξαν μόλις 9 πετυχημένες περιπτώσεις χωρών που έχουν καταφέρει να μειώσουν πάνω από το 25% του χρέους μέσα σε μια δεκαετία.









Τι κοινό έχουν;
Εκτός από το ότι είναι εύρωστες οικονομίες, το επιτύχανε σε μια περίοδο που όλος ο πλανήτης βίωνε μια έντονη αναπτυξιακή πορεία. Σε μεγάλο βαθμό τεχνητής, αν σκεφτούμε πως κατάληξε στην χρηματοοικονομική κρίση του 2008.

Το αντίθετο δηλαδή από ό,τι ισχύει σήμερα. Αν εξαιρέσουμε ειδικές περιπτώσεις, όπως η Κίνα, η απομόχλευση επιφέρει επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Η μαύρη τρύπα του χρέους

Το αφύσικα τεράστιο χρέος που έχει η χώρα δεν πρόκειται να αποπληρωθεί, αλλά και ούτε να εξυπηρετηθεί, εκτός των άλλων για δύο βασικούς λόγους:

- Λόγω επενδυτικής άπνοιας. Κανείς σοβαρός μακροχρόνιος επενδυτής δεν θα ρισκάρει τα χρήματα του σε μια χώρα που χρεοκοπεί από στιγμή σε στιγμή.

- Η πιεστική ανάγκη τεράστιων πρωτογενών πλεονασμάτων για αποπληρωμή τοκοχρεολυσίων προκαλεί δυσβάστακτους φόρους. Πολύτιμοι πόροι κάνουν φτερά από την Ελλάδα. Δεν επενδύονται στην χώρα, δεν συνεισφέρουν στην κατανάλωση. Δεν έχουν την μορφή καταθέσεων ή έστω δυνητικού πλούτου κρυμμένοι κάτω από τα στρώματα

Εξαφανίζονται στην μαύρη τρύπα του χρέους, που όμως ούτε αυτό δεν μειώνεται!

Τα μεγάλα λόγια περί ανταγωνιστικότητας της χωράς είναι προσχηματικά.

Δεν είναι ρεαλιστικό να ζητάνε επιτεύγματα που δεν ανταποκρίνονται στις συνθήκες. Είναι σαν να ζητάνε από κάποιον απροπόνητο να ξεπεράσει τις επιδόσεις του Κεντέρη. Τρέχοντας στην άμμο.

Οι σύγχρονες οικονομικές και θεσμικές διευθετήσεις οφείλουν να συμμορφώνονται στις συνθήκες. Οι ιδέες να προσαρμόζονται στα γεγονότα, όχι το αντίθετο.

Συμπέρασμα

Το ζήτημα δεν είναι οικονομικό. Μην έχουμε ψευδαισθήσεις. Είναι πολιτικό.

Για πολλά πράγματα μπορεί να κατηγορηθεί ο Σόιμπλε, αλλά όχι ότι είναι χαζός. Δεν μπορεί να μην γνωρίζει πως οι οικονομικοί στόχοι που θέτει είναι ανέφικτοι.

Το πιθανότερο είναι πως οι κύκλοι που επιθυμούν να μας εκδιώξουν από την ευρωζώνη, σε αυτή την συγκυρία φαίνεται να έχουν το πάνω χέρι. Για την ακρίβεια επιδιώκουν να μας κάνουν να φύγουμε μονοί μας, προκειμένου να μην πάρουν την ευθύνη πάνω τους.

Είναι λάθος να επαφιόμαστε στην καλή διάθεση των εταίρων μας ή να νομίζουμε πως μας νοιάζονται. Τους απασχολεί η ζωή των Ελλήνων το ίδιο, όσο ενδιαφερόντουσαν τόσα χρόνια για τους Ρουμάνους ή τους Σλοβάκους.

Όσο ενδιαφερόμασταν και εμείς στην Ελλάδα για την φτώχεια στην Βουλγαρία.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Θέλετε να βάλετε ενεργό link στο σχόλιό σας; BlogU

Σχόλια

Όλες οι πρόσφατες δημοσιεύσεις στην αριστερή στρουθοκάμηλο - με προεπισκόπηση στο άγγιγμα

στην μικρή στρουθοκάμηλο

στο after fake

στο Οικολογικό blog