Σάββατο, 18 Νοεμβρίου 2017

Το πιο επαίσχυντο περιβαλλοντικό μυστικό του Καναδά δεν πρέπει να παραμείνει κρυφό

 "Η εξόρυξη πετρελαίου από πισσούχες άμμους έχει κατονομαστεί ως το μεγαλύτερο (και πιο καταστρεπτικό) βιομηχανικό έργο στην ανθρώπινη ιστορία" Photograph: Aaron Huey/National Geographic/Getty Images

της Τζεπόρα Μπέρμαν (Tzeporah Berman)

Αυτή την εβδομάδα, η κυβέρνηση του Καναδά θα είναι στη Βόννη και θα διαφημίζει το σχέδιο του Καναδά για το κλίμα. Θα ενταχθούν σε αυτό καναδικές εταιρείες πετρελαίου που εργάζονται για να βάλουν μια πράσινη απόχρωση στην καναδική πισσούχα άμμο - αλλά ο κόσμος δεν πρέπει να ξεγελαστεί..

Η αλήθεια είναι ότι ο Καναδάς δεν μπορεί ακόμα να επιτύχει τους δικούς του αδύναμους κλιματικούς στόχους. Η χώρα σχεδιάζει να επεκτείνει την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου παρά τα αποδεικτικά στοιχεία (why new tar sands pipelines are incompatible with the paris goals) ότι αυτό είναι ασυμβίβαστο με τους στόχους του Παρισιού. Επίσης, υπάρχει το ζήτημα της τοξικής λάσπης των αποβλήτων από την καταστροφή των άμμων πίσσας του Καναδά, τα οποία σχηματίζουν τις λεγόμενες "λιμνοδεξαμενές” (αποβλήτων).

Από αυτό το έτος, οι λίμνες αυτές διαθέτουν 1 τρισεκατομμύριο λίτρα λάσπης που δεν συγκρίνεται με οποιοδήποτε άλλο βιομηχανικό υποπροϊόν στον κόσμο. Περιέχει ένα μοναδικό κοκτέιλ τοξικών χημικών ουσιών και υδρογονανθράκων που θα παραμείνει σε ενδιάμεση κατάσταση "μελάσας"  για αιώνες εάν μείνει ως έχει.

Αυτές οι ανοιχτές, χωρίς όρια λίμνες καλύπτουν σήμερα 220 τ.χλμ., μια έκταση γης ισοδύναμη με 73 κεντρικά πάρκα της Νέας Υόρκης. Μια ενιαία δεξαμενή αποβλήτων - η λεκάνη καθίζησης της λίμνης Mildred - έχει αναγνωριστεί από το Υπουργείο Εσωτερικών των ΗΠΑ ως το μεγαλύτερο φράγμα στον κόσμο.


"Οι λίμνες αυτές διαθέτουν 1 τρισεκατομμύριο λίτρα λάσπης που δεν συγκρίνεται με οποιοδήποτε άλλο βιομηχανικό υποπροϊόν στον κόσμο"

Αυτές οι λίμνες αποβλήτων έκαναν διεθνή πρωτοσέλιδα το 2008, όταν 1.600 πάπιες πέταξαν και προσγειώθηκαν σε μια από αυτές. Η προκύπτουσα απεικόνιση των ζώων που είχαν επικαλυφθεί με πετρέλαιο ήταν μια ισχυρή υπενθύμιση του κόστους του παγκόσμιου εθισμού στο πετρέλαιο.

Έκτοτε, το θέμα έχει σιγά-σιγά ξεθωριάσει στη δημόσια μνήμη, καθώς οι έντονες υποσχέσεις της κυβέρνησης της Αλμπέρτα ότι θα καθαρίσει τις λίμνες δημιούργησαν στον Καναδά και τον υπόλοιπο κόσμο την εντύπωση ότι το πρόβλημα αντιμετωπίζεται σοβαρά.

Ωστόσο, τον περασμένο μήνα η κυβέρνηση της Αλμπέρτα ενέκρινε ένα σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων της Suncor Energy Incorporated, της παλαιότερης εταιρείας εξόρυξης στην καναδική άμμο πίσσας. Με την έγκριση αυτού του σχεδίου, η Suncor θα χρειαστεί άλλα 70 χρόνια μετά τη διακοπή λειτουργίας των εγκαταστάσεών της για να καθαρίσει το περιβαλλοντικό χάος που έχουν δημιουργήσει πάνω από 60 χρόνια εξόρυξης πετρελαίου.

Για να είναι ξεκάθαρο, η Αλμπέρτα διαθέτει μια νέα προοδευτική πλειοψηφία της κυβέρνησης του NDP, η οποία έχει πραγματοποιήσει μερικές μεγάλες βελτιώσεις στην αντιμετώπιση κοινωνικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων, όπως η σταδιακή κατάργηση του άνθρακα και η απαγόρευση των εκπομπών από την άμμο πίσσας.

Ωστόσο, ακόμη και με αυτή την κυβέρνηση, οι σωρευτικές επιπτώσεις αυτής της ανάπτυξης των ορυκτών καυσίμων μεγεθύνονται και η βιομηχανία συνεχίζει να αποκτά σαρωτικές εγκρίσεις που προκαλούν σοκ με την έλλειψη περιβαλλοντικής αυστηρότητας γι αυτές.

Η ιστορία των αδύναμων προσπαθειών της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τα απόβλητα είναι σοκαριστική. Πριν από μερικά χρόνια τέθηκε σε εφαρμογή οδηγία για να υποχρεωθούν οι εταιρείες να μειώσουν τις απορρίψεις αποβλήτων. Δεν συμμορφώθηκε ούτε μία εταιρεία. Αντί να επιβάλλει πρόστιμα στις εταιρείες ή να αρνειθεί τις άδειες, η κυβέρνηση απλά απέρριψε την ...οδηγία.

Αυτή η πρόσφατη έγκριση για την Suncor υπογραμμίζει το εντυπωσιακό και αυξανόμενο σωρευτικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της άμμου πίσσας της Αλμπέρτα. Η εξόρυξη πετρελαίου από τις άμμους πίσσας παράγει πάνω από 3.600 τόνους εκπομπών CO2 ανά εκτάριο, καταναλώνει γλυκό νερό με ρυθμό που ανταγωνίζεται την καθημερινή χρήση νερού από μερικές μεγάλες καναδικές πόλεις μαζί και έχει καταστρέψει ένα κομμάτι αρκτικού δάσους και βαλτώδους φύσης μεγέθους σαν την πολιτεία της Ν Υόρκης.

Για τους παραπάνω λόγους, η εξόρυξη περτελαίου από πισσούχες άμμους  έχει κατονομαστεί ως το μεγαλύτερο (και πιο καταστρεπτικό) βιομηχανικό έργο στην ανθρώπινη ιστορία.

Δυστυχώς, η σημερινή πλήρης περιβαλλοντική κρίση των λιμνοδεξαμενών τελμάτων αμμώδους πίσσας είναι προϊόν επιδείνωσης  μόνο της τελευταίας δεκαετίας. Στον Καναδά, οι επαρχίες και οι περιφέρειες έχουν δικαιοδοσία για την εξόρυξη πόρων και η εφαρμογή ενός νέου κανονισμού για τις απορρίψεις από την περιφερειακή ρυθμιστική αρχή έχει οδηγήσει σε μια πρόσφατη αναθεώρηση όλων των σχεδίων διαχείρισης των αποβλήτων από πίσσα άμμου.

Το σχέδιο της Suncor είναι το πρώτο που εγκρίθηκε, αντιπροσωπεύει όμως μια τυπική αίτηση. Για το λόγο αυτό, η απόφαση έγκρισης έχει πλέον προκαλέσει ένα προηγούμενο για το τι θα θεωρηθεί αποδεκτό από την ρυθμιστική αρχή στον τομέα αυτό και τι όχι.

Ενώ το ορυχείο της Suncor θα κλείσει το 2033, έχει επιχορηγηθεί μέχρι το 2100 για να δουν πως θα καταφέρουν να καθαρίσουν τα απόβλητά τους και να αποκαταστήσουν το έδαφος. Επιπλέον, θα "επεξεργάζονται" τα απόβλητά τους απορρίπτοντάς τα στον πυθμένα κοιλοτήτων και θα τα καλύπτουν με γλυκό νερό για να σχηματίσουν μια μόνιμη «λίμνη».

Οι μακροπρόθεσμοι οικολογικοί κίνδυνοι που αυτό δημιουργεί εκτείνεται πολύ πέρα ​​από την Αλμπέρτα και πέραν ακόμη και από τον Καναδά. Αρκετές από τις λίμνες αποβλήτων έχουν πλέον δεκαετίες λειτουργίας πίσω τους. Η αποτυχία ενός και μόνο αναχώματος θα μπορούσε να οδηγήσει μολυσμένες υδάτινες οδούς από την περιοχή Athabasca της Αλμπέρτα μέχρι τον Αρκτικό Ωκεανό, γεγονός που θα καθιστούσε ακόμη και την καταστροφή του Exxon Valdez συγκριτικά ήπια.

Επιπλέον, τα κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι αυτές οι λίμνες απορρίψεων αποβλήτων έχουν διαρροές και οι ιθαγενείς ηγέτες έχουν επανειλημμένα ζητήσει μελέτες για τις επιπτώσεις στην υγεία τους και σημείωσαν ότι η επέκταση των tar sands παραβιάζει τα δικαιώματα της Συνθήκης τους με το κράτος του Καναδά.

Η δυσοίωνη προοπτική αυτής της κατάστασης εντείνεται από το πολύ αβέβαιο οικονομικό μέλλον για την εξόρυξη άμμου πίσσας. Η προσέγγιση της βιομηχανίας άμμων πίσσας για τη διαχείριση των απορριμμάτων από το 1967 είναι να χρονοτριβεί μπροστά στην υποχρέωση να καθαρίσει το χάος μέχρι να βρεθεί μια μαγική τεχνολογική λύση που θα το κάνει.

Τώρα, 50 χρόνια αργότερα, οι τεχνολογίες καθαρισμού απορριμμάτων που έχουν ανακαλυφθεί δεν εφαρμόζονται, επειδή είναι δαπανηρές και η κυβέρνηση δεν τις απαιτεί.

Εν τω μεταξύ, η αντίδραση παραπέμπεται ακόμη περισσότερο στο μέλλον. Το 2015 ο γενικός επιθεωρητής εκτιμούσε ότι η ευθύνη για τα απόβλητα ξεπερνούσε τα 20 δισ. δολάρια, κάτι που πολλοί λένε ότι ήταν ένας συντηρητικός υπολογισμός. Οι μεταλλευτικές πίσσες είναι ένας από τους πιο ακριβούς τρόπους παραγωγής πετρελαίου μαζούτ παγκοσμίως και με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας να αξιολογεί την κορύφωση της ζήτησης πετρελαίου για τον 21 αιώνα να πλησιάζει, οι βιομηχανίες εξόρυξής τους θα είναι μεταξύ των πρώτων πετρελαϊκών βιομηχανιών που θα αντιμετωπίσουν πτώχευση.

Αν δεν αντιμετωπιστούν τώρα, τα απόβλητα πίσσας θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια μόνιμη τοξική κληρονομιά των πιο απερίσκεπτων μορφών εξόρυξης ορυκτών καυσίμων του 20ού αιώνα.

Ευτυχώς, όμως, εξακολουθεί να υπάρχει χρόνος για ριχθεί φως στο πιο επαίσχυντο περιβαλλοντικό μυστικό του Καναδά και να αναγκάσουμε τους ρυπαίνοντες να πληρώσουν σήμερα, πριν δεν είναι πλέον κοντά μας για να το κάνουν.



*Η Tzeporah Berman είναι καναδή σύμβουλος πολιτικής σχετικά με ζητήματα κλίματος και ενέργειας και βοηθός καθηγήτρια περιβαλλοντικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο York του Καναδά.

πηγή άρθρου: The Guardian 
μετάφραση: Γιώργος Παπασπυρόπουλος





Παρασκευή, 10 Νοεμβρίου 2017

Κώστας Βεργόπουλος, Tεχνολογία: Αλήθειες και μύθοι

από το art noise

 H Eυρωπαϊκή διανόηση αλλά κι ο προοδευτικός, αριστερός χώρος  έχασαν χτες έναν πολύτιμο άνθρωπο. Τον οικονομολόγο και συγγραφέα Κώστα Βεργόπουλο που πέθανε στο Παρίσι σε ηλικία 75 ετών.  Αναδημοσιεύω στην μνήμη του μια συνέντευξη που του έκανα λίγα χρόνια πριν, για το περιοδικό Highlights σχετικά με τις επιπτώσεις της τεχνολογίας, τα μοντέλα συμπεριφοράς, την δημοκρατία και τον πολιτισμό, τις διεθνείς ισορροπίες και την πολιτική. Η συζήτηση περιστράφηκε και στα νέα αόρατα μονοπώλια, το δέλεαρ του μύθου της τεχνολογίας και την νέα δυναμική της Ευρώπης έναντι της Αμερικής.vergopoulos
Ο  Βεργόπουλος, γεννήθηκε το 1942 στην Αθήνα και σπούδασε νομική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και οικονομικές επιστήμες στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Το 1974 έγινε καθηγητής οικονομολογίας στην Σορβόννη και το 1992 καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο Πάντειο. Από το 2002 ήταν καθηγητής οικονομικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Paris VIII, ενώ υπήρξε επισκέπτης καθηγητής σε πανεπιστήμια της Αμερικής.
b194963
Παράλληλα εργάστηκε ως εμπειρογνώμονας στον ΟΗΕ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Διετέλεσε διευθυντής του προγράμματος του ΟΗΕ για τη Μεσόγειο (UNITAR) και μέλος της επιτροπής εμπειρογνωμόνων για την απορρύθμιση και ανταγωνιστικότητα στην Ευρώπη. Ήταν μέλος του συμβουλίου του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.Έγραψε πολλά βιβλία που κυκλοφόρησαν στην Ελλάδα και το εξωτερικό.. Μεταξύ αυτών: η «Παγκοσμιοποίηση - Η μεγάλη Χίμαιρα» (εκδ. Λιβάνη), «Η Απο-Ανάπτυξη σήμερα”, “Το μαύρο και το κόκκινο” κι άλλα βιβλία. Το τελευταίο του (2017) ήταν “Η νέα παγκόσμια αναταραχή”.

της Βασιλίκας Σαριλάκη
Βασιλίκα Σαριλάκη. Η τεχνολογία είναι το πιο πολυδιαφημισμένο προϊόν σήμερα. Βομβαρδιζόμαστε συνέχεια με τις νέες ψηφιακές και δορυφορικές χρήσεις τηλεόρασης, τηλεφώνων, οικιακών συσκευών.. Οι περισσότεροι ταυτίζουν την τεχνολογία με την ανάπτυξη και το υψηλό βιοτικό επίπεδο. Εδώ και μια δεκαετία όμως, πολλοί διανοητές επισημαίνουν μεγάλους κινδύνους όχι μόνον από τις χρήσεις της τεχνολογίας (ακτινοβολία, ατυχήματα, αστυνόμευση από κάμερες και Internet) αλλά και ανησυχητικές αλλαγές στα μοντέλα συμπεριφοράς και τους θεσμούς. Εσείς τι πιστεύετε;
Κώστας Βεργόπουλος.  Με την μεγάλη ώθηση της τεχνολογίας έχουν γίνει πολλές παρανοήσεις. Οι νέες τεχνολογίες μας κάνουν αίφνης να νοιώθουμε θεοί κι έχουμε καβαλήσει το καλάμι. Πιστεύουμε ότι μπορούμε να μετακινούμε όρη, να πάμε μπρος-πίσω τον χρόνο...απίστευτα πράγματα. Υπάρχει μια άκριτη λατρεία θρησκευτικού τύπου προς το νέο «τεχνολογικό θαύμα» που υποκαθιστά τις κοινωνικές σχέσεις των ανθρώπων. Επίσης όσοι κινούνται άνετα μέσα στις τεχνολογίες φέρονται με κόμπλεξ ανωτερότητας σ’ όσους βρίσκονται απέξω.keep calm
Η μεγάλη διαφοροποίηση που επιτελείται σήμερα είναι ότι βαδίζουμε προς ένα μοντέλο κοινωνιών όπως της Αμερικής που χρησιμοποιεί την τεχνολογική της ανωτερότητα για να επικρατήσει σε άλλες χώρες έστω κι αν οι υπόλοιπες είναι παραγωγοί π. χ software στον Τρίτο Κόσμο. Αλλά κι οι μητροπολιτικές χώρες του κέντρου, επειδή κατέχουν την γενικευμένη χρήση της τεχνολογίας, προσπαθούν να επιβληθούν στις περιφερειακές. Η δε Αμερική, χρησιμοποιεί τον τεχνολογικό μύθο, ως υπόδειγμα της εποχής μ’ έναν μυθολογικό, ιδεολογικό τρόπο για να κάμψει τις αντιστάσεις των άλλων. Έχουμε λοιπόν μια γενικευμένη όξυνση των κοινωνικών αντιθέσεων σε τοπικό και διεθνές επίπεδο.
Β. Σ. Στο επιχείρημα των ανισοτήτων πολλοί αντιτείνουν ότι ο Κυβερνοχώρος δίνει τεράστια πληροφόρηση κι επιλογές ενισχύοντας έτσι την δημοκρατία. Λένε μάλιστα πως αυτό είναι το αντίδοτο στην ελεγχόμενη πληροφορία της τηλεόρασης. Άλλοι πάλι λένε: Ποια δημοκρατία; Αφού την δημοκρατία δεν την φτιάχνει η τεχνολογία αλλά οι θεσμοί. Και ποιος έχει πρόσβαση στην τεχνολογία; Αφού τα 2/3 της Αφρικής δεν έχει ούτε τηλέφωνο, ούτε καν τρεχούμενο νερό..
3D-Printing-Academy-for-Girls-YTF
 Κ. Β. Ακριβώς. Πως να ενισχυθεί η δημοκρατία όταν η πλειοψηφία του πλανήτη αποκλείεται από την τεχνολογία; Το πρόβλημα λοιπόν υπάρχει στην διαχείριση της τεχνολογίας, στην κακή της χρήση. Η ίδια δεν φταίει γιατί μας βοηθάει να έχουμε μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην ζωή μας.
Β. Σ. Μπορούμε όμως να ελέγξουμε την τεχνολογία ή έχει πλέον αυτονομηθεί και τελικά ο πολιτισμός υποκύπτει σ΄ αυτήν; Πολλοί νοιώθουμε ως πειραματόζωα. Γιατί πολύ αργά μας πληροφόρησαν π. χ ότι τα κινητά ενοχοποιούνται για όγκους και πρόωρο Αλσχάιμερ ενώ ελάχιστοι γνωρίζουν ότι οι φούρνοι μικροκυμάτων απαγορεύτηκαν πριν χρόνια στην Ρωσία γιατί αλλοιώνουν το αίμα και το DNA και βλάπτουν τα μάτια..
giagia
 Κ. Β. Δυστυχώς είμαστε όλοι πειραματόζωα απέναντι στην αγορά. Όλοι δοκιμαζόμαστε κι όποιος αντέξει. Σε κοινωνίες όμως ώριμες κι υπεύθυνες πρέπει να υπάρχουν ρυθμιστικές παρεμβάσεις στο παιχνίδι της αγοράς κι όχι να ακολουθούνται τα θέσφατά της γιατί αυτό είναι ολέθριο. Είναι απάνθρωπο να μας χρησιμοποιούν ως πειραματόζωα αλλά μην ξεχνάμε ότι τον έλεγχο της τεχνολογίας τον χάνουν κι αυτοί που τον έχουν.
Γι’ αυτό δεν πρέπει να εγκαταλείπουμε τις υποχρεώσεις μας ως πολιτισμένη κοινωνία. Όπως είπε ο Κόφι Ανάν στα Ηνωμένα Έθνη απαντώντας στον Μπούς «φερόμαστε σαν να είμαστε μια κοινωνία προ του Χαμουραμπί.» Προ του 4000 π. Χ. Γιατί από την εποχή του Χαμουραμπί και μετά που μπήκε η πρώτη νομοθεσία όριζε πως το Κράτος πρέπει να ενισχύει τους φτωχούς, τους αδυνάτους. Να επιδιώκει την ισότητα και να βοηθάει όλους στην δημιουργικότητά τους. Με τον φιλελευθερισμό όμως, την εγκατάλειψη του κράτους στο ασύστολο παιχνίδι της αγοράς και την μονόπλευρη χρήση των τεχνολογιών γυρίζουμε προ του 4.000. Κι όλη η Ιστορία της Ανθρωπότητας ακυρώνεται.
 Β. Σ. Άρα ο όρος τεχνολογικός πολιτισμός δεν είναι και τόσο δόκιμος…
Tour-Eiffel-500
 Κ. Β. Ο Walter Benjamin λέει ότι ο 19ος αιώνας ήταν ο θρίαμβος του ατσαλιού. Το Παρίσι φτιάχτηκε από ατσάλι και σύμβολό του ήταν ο πύργος του Eiffel. Αυτή είναι μια τεχνολογική προσέγγιση. Ο 20ός αιώνας δεν είναι μόνον μια νέα τεχνολογική εποχή. Αν κάνουμε μια ανθρωπολογική ή κοινωνική προσέγγιση βλέπουμε πως τείνει να γίνει μια εποχή άγριων ανισοτήτων που βάζει προϋποθέσεις για ακόμη πιο άγριες συγκρούσεις στο μέλλον. Σύντομα θα αντιδράσει ο Τρίτος κόσμος κι οι κοινωνικά αποκλεισμένοι. Έτσι έγινε και με την Γαλλική Επανάσταση. Για αιώνες δεν αντιδρούσαν έως που κάποτε αντέδρασαν..
Β. Σ. Είπες πριν πως επιστρέφουμε στην εποχή προ του Χαμουραμπί. Ένας αμερικανός ερευνητής της τεχνολογίας, ο Neil Postman είπε πως η τηλεόραση, που είναι το κέντρο της αμερικανικής κουλτούρας, λειτουργεί όπως η μεσαιωνική εκκλησία τον 14ο και 15ο αιώνα.
Όταν οποιοσδήποτε ήθελε να νομιμοποιήσει κάτι στην κοινωνία περνούσε από εκεί.. Μήπως κι η πολιτική κουλτούρα της Ελλάδας οδεύει κατά εκεί; Γιατί οι νέοι όροι των debate και της συζήτησης σοβαρότατων προβλημάτων εξαντλούνται δια αντιπροσώπου στον διαφημιστικό χρόνο των 2 λεπτών!
 Κ. Β. Πολλοί τρομάζουν με την έκταση και την δύναμη της τηλεόρασης. Πράγματι ο Postman έχει δίκιο. Η τηλεόραση είναι η νέα avoidεκκλησία σήμερα. Κι εκεί που άλλοτε οι άνθρωποι είχαν το μαζικό δόγμα της αποβλάκωσης τώρα ακολουθούν φανατικά την τηλεόραση. Όμως αυτό δεν μπορεί να αντικαταστήσει τους χώρους της πνευματικότητας, τις πολιτικές οργανώσεις αλλά τα μαζικά φαινόμενα. Άλλο είναι το κοινό της σαπουνόπερας κι άλλο το πρωτοποριακό κοινό που έχει κοινωνικές ανησυχίες και προβληματισμούς.
Β. Σ. Γιατί πιστεύεις ότι ο άνθρωπος μυθοποιεί τόσο την τεχνολογία; Μήπως ο σύγχρονος γκατζετάκιας βλέπει το νέο του κινητό και την βιντεοκάμερα ως μαγικά παιχνίδια και την μηχανή ως έναν μηχανικό θεό;
 Κ. Β. Εγώ δεν ανησυχώ καθόλου με αυτά τα φαινόμενα .Πήγαινε στους πρωτόγονους της Αφρικής και θα δεις ότι κι αυτοί έχουν τα δικά τους γκάτζετ.. Έχουν κάτι μπίλιες, κάτι βότανα.. περίεργα πράγματα. Όλοι οι πολιτισμοί έχουν τα γκάτζετ τους..
 Β. Σ. Ποιο θα είναι, πιστεύεις, το μελλοντικό τοπίο; Ο αμερικανός διανοητής Jeremy Rifkin δήλωσε πρόσφατα, ενόψει του Ευρωπαϊκού Συντάγματος, ότι η παραδοσιακή αγορά αδυνατεί πλέον να ανταγωνιστεί την ταχύτητα των εμπορικών συναλλαγών στο Internet. Κι αυτό γιατί στο Internet δεν υπάρχει νεκρός χρόνος ανάμεσα στις συναλλαγές, δεν απαιτείται υπαλληλικό προσωπικό κι έτσι μειώνεται δραματικά το κόστος. Παράλληλα παγκοσμιοποUnbeliveable technology in Mobiles phones never seen beforeιείται η ανεύρεση φτηνότερης εργασίας και πόρων κι αποδυναμώνεται ο συνδικαλισμός, η εργασιακή αντίσταση. Αυτές οι αλλαγές, λέει, αναθεωρούν τις έννοιες της ιδιοκτησίας, των συνόρων και των εθνών-κρατών..
 Κ. Β. Το τελευταίο βιβλίο του Rifkin « Το Ευρωπαϊκό Όνειρο» που αντιπαραθέτει με το Αμερικανικό έχει πολύ ενδιαφέρον. Υποστηρίζει πως η Αμερική έχει αποτύχει παρά την τεχνολογία και την ελευθερία της αγοράς τόσο από άποψη παραγωγικότητας όσο και κοινωνικών σχέσεων. Το μέλλον λοιπόν ανήκει στην Ευρώπη, γιατί εκεί το κοινωνικό κράτος παραμένει, το ίδιο κι η παραγωγικότητά της. Αρκεί η Ευρώπη να ενωθεί και να ανταποκριθεί στην Ιστορία της και τις αναμονές που έχει προκαλέσει το κοινωνικό της μοντέλο στον πλανήτη.
USA_EU_b_ker_20774d
Β. Σ. Προς επίρρωσιν των παραπάνω σου λέω το εξής: Όταν ρώτησαν τον Postman πως εξηγεί ότι τα βιβλία του «Τεχνοπώλιο» και «Διασκέδαση μέχρι θανάτου» πούλησαν εκατομμύρια αντίτυπα στην Ευρώπη είπε πως οι Ευρωπαίοι επειδή έπονται μια δεκαετία της Αμερικής στην τεχνολογία καλώς ενδιαφέρονται πως να κρατήσουν τα οφέλη και να γλιτώσουν τις παγίδες στις οποίες έπεσε η Αμερική. Μπορούμε λες να κερδίσουμε το στοίχημα;
 Κ. Β. Ναι, γιατί η Ευρώπη έχει την δυνατότητα να ενσωματώσει τον πληθυσμό της, χωρίς να τον περιθωριοποιεί δεν αγνοεί τον ανθρώπινο παράγοντα και δεν έχει την επεκτατική τάση της Αμερικής. Ας μην ξεχνάμε και τις μεγάλες αποτυχίες της Αμερικής. Κανείς δεν φανταζόταν αυτό που έγινε στο Ιράκ. Ότι μετά τις καταιγιστικές επιχειρήσεις με τεχνολογικά υπερόπλα θα ακολουθούσε επί 3 χρόνια τέτοια αντίσταση. Οι Αμερικανικοί ιθύνοντες δεν το φανταζόντουσαν αυτό. Και τώρα ακόμα πιστεύουν ότι είναι απλώς μια ανωμαλία που θα εξαλειφθεί. Όπως δεν περίμεναν και τέτοια αντίδραση μέσα στην Αμερική..arabandus
 Β. Σ. Κι ενώ χιλιάδες αθώοι σκοτώθηκαν για το πετρέλαιο, η Αμερική που είναι ο κήρυκας των νέων τεχνολογιών μπλοκάρει την παραγωγή φθηνής ενέργειας από την διάσπαση του υδρογόνου για να μην θίξει τα πετρελαϊκά συμφέροντα. Μεγάλη αντίφαση.. Υπάρχουν τεράστια κέντρα εξουσίας λοιπόν που αρνούνται να χάσουν τα προνόμιά τους από ανέξοδες ενέργειες όπως η αιολική, του υδρογόνου που μπορεί να έχει ο καθένας..
 Κ. Β. Αυτό ισχύει απόλυτα. Η ενέργεια που μπορεί να απελευθερωθεί από τους πάγους του Β. Πόλου είναι πολλαπλάσια και πολύ φθηνότερη. Κι έχουμε την τεχνολογία μέσω της τήξης να το κάνουμε. Αλλά δεν το θέλουν. Και θέλουν το πετρέλαιο που είναι ξεπερασμένη τεχνολογία για να πάνε να φτύνουν αίμα στην έρημο με χιλιάδες νεκρούς! Και ξέρεις γιατί;
Γιατί το πετρέλαιο είναι τρόπος κυριαρχίας πάνω στους Άραβες. Δηλαδή μια τεράστια γεωπολιτική δύναμη θέλει να κυριαρχεί σ ’όλες τις πηγές. Η Αμερική θέλει μέσω του πετρελαίου να κυριαρχήσει σ’ όλες τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες. Άρα γεωπολιτικά το πετρέλαιο έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι ενεργειακά.
 Β. Σ. Καταλήγουμε λοιπόν ότι τα κέντρα εξουσίας είναι τα καθοριστικά για την παραγωγή, διανομή, χρήση κι έλεγχο της τεχνολογίας και των αγαθών της ανά τον κόσμο. Κι έχουμε από την μια πλευρά μια ισχυρή μονοπωλιακή αγορά οπλικών συστημάτων τελευταίας τεχνολογίας που είναι ορατή κι από την άλλη τα αόρατα μονοπώλια της κινητής τηλεφωνίας, της τηλεόρασης ή της Microsoft με τεράστιες επενδύσεις που αποτελούν νέα κέντρα εξουσίας που μάλιστα εξασφαλίζουν την συναίνεση του κοινού..
 ciaΚ. Β. Δυστυχώς τα μεγαλύτερα μονοπώλια και τα πιο επίφοβα είναι τα αόρατα μονοπώλια. Αυτά που δέχεσαι ως μια φυσική κατάσταση και δεν σκέφτεσαι τον ρόλο τους. Όταν μπαίνεις π. χ στα Windows το τελευταίο που σκέφτεσαι είναι πως είναι μονοπώλιο. Είναι φοβερό αλλά στις νέες τεχνολογίες όλο τέτοια έχουμε που δεν φαίνονται.. Και στην κινητή τηλεφωνία τα τηλέφωνα παρακολουθούνται πολύ περισσότερο από ότι τα σταθερά.
Αυτές οι νέες τεχνολογίες που δείχνουν τόσο δημοκρατικές είναι ταυτοχρόνως πιο αστυνομευτικές. Διότι δίνουν την δυνατότητα να καταγράφονται και να αρχειοθετούνται με ακρίβεια όλες οι συνομιλίες. Αυτό δεν έχει ξαναγίνει. Βαδίζουμε σε μια κοινωνία κόλασης. Με το Μεγάλο Αδελφό να παρακολουθεί τα πάντα και να μας φακελώνει. Σ΄ αυτήν την κατάχρηση της τεχνολογίας πρέπει οπωσδήποτε να αντισταθούμε..
                                                                                                       vergopoulos (1)
               






Διαβάστε εδώ άρθρα του Κώστα Βεργόπουλου στο επίσημο blog του..
                               https://kostasvergopoulos.wordpress.com/about/


Σάββατο, 28 Οκτωβρίου 2017

SYSTEM CHANGE NOT CLIMATE CHANGE! Είναι πια δυνατή η κοινωνική δικαιοσύνη χωρίς αποανάπτυξη;

Περισσότερη δικαιοσύνη-λιγότερη ανάπτυξη

Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγουν οι μεγαλύτερες περιβαλλοντικές οργανώσεις της Γερμανίας, όπως οι BUND, Deutscher Naturschutzring, Greenpeace, NABU, NaturFreunde και WWF: 
"Το παραμύθι της οικονομικής ανάπτυξης τα λέει όλα. Μια οικονομία προγραμματισμένη για μόνιμη ανάπτυξη εξαντλεί τον πλανήτη μας μακροπρόθεσμα. [...] Στα σημαντικότερα ζητήματα της προστασίας του περιβάλλοντος, της απώλειας της βιοποικιλότητας και της αλλαγής του κλίματος, τα σύνορα έχουν ήδη ξεπερασθεί."
Ένα άλλο σημείο, τη σημασία του οποίου τονίζουν οι περιβαλλοντικές ενώσεις, είναι η σχέση μεταξύ των κοινωνικών και οικολογικών διαστάσεων του κοινωνικού μετασχηματισμού, που καθιστά σαφές ότι καμία από τις δύο πτυχές δεν πρέπει να παραμεληθεί: 
Χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη, δεν πρόκειται να υπάρξει μια οικολογική αλλαγή της κοινωνίας. "Εάν οι άνθρωποι έχουν την εντύπωση ότι αυτή η αλλαγή δεν γίνεται με δίκαιο τρόπο, τότε δεν έχουμε καμία πιθανότητα με τη στρατηγική μας για τον οικολογικό μετασχηματισμό"
Παρακάτω σε ελεύθερη μετάφραση από τα γερμανικά, από τον Γιώργο Κολέμπα, το άρθρο του Philipp Schulte "Mit Recht ohne Wachstum". Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Forum Recht", έκδοση 02/2017 (www.forum-recht-online.de).


Δικαίως χωρίς ανάπτυξη 

Ενάντια στον αποτυχημένο καπιταλισμό βοηθά το Δίκαιο

Ο παγκόσμιος καπιταλισμός έφθασε στα όρια της πλανητικής περατότητας. Αν στο τέλος του αιώνα θέλουμε η γη να είναι ακόμη ένας χώρος συμβατός με την ανθρώπινη διαβίωση, αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς την απελευθέρωσή μας από τον εξαναγκασμό της ανάπτυξης. Στη συζήτηση για την «μετά την ανάπτυξη» εποχή, η νομική επιστήμη και πρακτική μέχρι τώρα ήταν στο περιθώριο. Αυτό πρέπει να αλλάξει!

Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε σταυροδρόμι. Για πρώτη φορά στην ιστορία, αντιμετωπίζουμε παγκόσμιες οικολογικές κρίσεις, τις οποίες δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με τεχνολογικά μέσα. Η κλιματική καταστροφή είναι το πιο γνωστό παράδειγμα. Η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC), η ηγετική διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος, υποθέτει ότι η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας λόγω των δραστηριοτήτων του ανθρώπου μπορεί να φθάσει σε σημεία καμπής (tipping-points), στα οποία ξεκινούν γεωφυσικές διεργασίες που θα συνεχίσουν να θερμαίνουν τον πλανήτη από μόνες τους, χωρίς την ανθρώπινη δραστηριότητα(1).

Αυτά τα σημεία καμπής περιγράφονται ως μη αναστρέψιμα, επειδή η ανθρωπότητα δεν έχει τεχνολογία για να επηρεάσει, πόσο μάλλον να σταματήσει τέτοιες πλανητικές αλλαγές. Σήμερα ήδη για παράδειγμα, η τεράστια τήξη των επιφανειών πάγου στους πόλους, στη Γροιλανδία και στους υπόλοιπους παγετώνες της γης, έχει σαν αποτέλεσμα να αντανακλάται πίσω στο διάστημα όλο και λιγότερο από το εισερχόμενο ηλιακό φως. Μέσω αυτού του αποτελέσματος ο πλανήτης συνεχίζει να ζεσταίνεται αυτόματα.

Ένα άλλο επικίνδυνο σημείο μη επιστροφής είναι η απελευθέρωση των γιγάντιων κοιτασμάτων διοξειδίου του άνθρακα (CO2) και του μεθανίου στα παγωμένα υπεδάφη(Permafrost ), όταν αυτές οι περιοχές αποψυχθούν περαιτέρω από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Στην ατμόσφαιρα, το μεθάνιο συμμετέχει στο φαινόμενο θερμοκηπίου, κατά 25 φορές περισσότερο από ό,τι το διοξείδιο του άνθρακα ανά μονάδα όγκου. Εάν ο αιώνιος πάγος στην Τούντρα λιώνει, το μεθάνιο, όπως παρατηρείται ήδη σήμερα στον Καναδά, ανεβαίνει ξαφνικά και ανεξέλεγκτα. Η επακόλουθη μαζική υπερθέρμανση εκλύει περαιτέρω αέριο: ένας φαύλος κύκλος «του διαβόλου», όπου η ανθρωπότητα θα παρακολουθεί χωρίς να μπορεί να παρέμβει, όταν ξεκινήσει η διαδικασία του.

Το πλανητικό πεπερασμένο

Εκτός από το κλιματικό σύστημα, υπάρχουν πολλά άλλα γήινα συστήματα, που είναι εξίσου σημαντικά –όπως το κλίμα- για την επιβίωση του ανθρώπινου πολιτισμού και τα οποία θα καταστραφούν επίσης ανεπανόρθωτα. Κάτω από τον τίτλο "Πλανητικά όρια", οι Rockstroem et al. (2) και πιο πρόσφατα οι Steffens et al. (3) ταυτοποίησαν οκτώ ακόμη περιοχές πλανητικού πεπερασμένου και τεκμηρίωσαν την ενίοτε δραματική τους καταπόνηση. 
Το Επιστημονικό Συμβουλευτικό Συμβούλιο της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης της Γερμανίας για την Παγκόσμια Αλλαγή του Περιβάλλοντος (WBGU) χρησιμοποίησε το μοντέλο με τον τίτλο "πλανητικές μπάρες ασφαλείας" στην έκθεσή του "Αλλαγή του Κόσμου - Εταιρική Συνθήκη για μια Μεγάλη Μετατροπή" και κάνει την εξής αξιολόγηση: 
"Απαιτείται επειγόντως μια βαθιά αλλαγή στην οικονομία και τη κοινωνία για να διατηρηθούν τα μέσα διαβίωσης και οι μελλοντικές προοπτικές της ανθρωπότητας. Η προστασία του κλίματος είναι απαραίτητη προϋπόθεση, αλλά δεν αρκεί από μόνη της " (4).
Το Συμβούλιο αναγνωρίζει με αυτόν τον τρόπο ότι δεν αρκεί να βάζουμε στο κέντρο της προσοχής μας την απειλητική καταστροφή του κλιματικού συστήματος από τις απεριόριστες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου, αλλά ότι αποτελούν επίσης μέρος του ίδιου υπαρκτικού προβλήματος της ανθρωπότητας και η προοδευτική αύξηση της χρήση της γης, η εξαφάνιση των ειδών (το 2015 υπήρχαν 77.340 είδη στον κόκκινο κατάλογο των απειλούμενων ζώων) και η υπερλίπανση από τη βιομηχανική γεωργία με τις αντίστοιχες εισροές φωσφόρου.

Την εικόνα της περατότητας μπορεί να είναι πιο δύσκολο για εμάς να τη φαντασθούμε στην περίπτωση της ατμόσφαιρας, ενώ είναι εύκολα αντιληπτή όταν πρόκειται για ένα χώρο εναπόθεσης σκουπιδιών στο έδαφος, ο οποίος έχει συγκεκριμένη χωρητικότητα. Εντούτοις, λόγω της επίδρασης του φαινομένου του θερμοκηπίου, η αέρια, αόρατη κατάσταση συγκέντρωσης των πολλών ουσιών που εναποθέτει η ανθρωπότητα στον ατμοσφαιρικό «αερόσακο» ως κοινό, μεγαλύτερο και σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτο χώρο υγειονομικής ταφής, είναι παρόμοιας μορφής. Διαφορετικά από ότι για παράδειγμα το διοξείδιο του θείου σε κάθε περίπτωση επιστρέφει στο έδαφος ως όξινη βροχή, το υπερβολικό CO2 κατανέμεται ομοιόμορφα και για πολλές δεκαετίες στην ατμόσφαιρα και προκαλεί το μόνιμο και συνεχές κάθε στιγμή φαινόμενο του θερμοκηπίου, ανεξάρτητα από το που και πότε εκλύθηκε στον αέρα.

Η εμπειρία της κλιματικής αλλαγής…

Για την ανάλυση πρέπει να διακρίνουμε δύο πτυχές: αφενός, ο στόχος που συμφωνήθηκε στο Παρίσι να περιορισθεί πραγματικά η υπερθέρμανση του πλανήτη σε 1,5 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με την προ-βιομηχανική περίοδο και αφετέρου οι διαφορετικοί εθνικοί και διεθνείς στόχοι εκπομπών και νομικά εργαλεία μείωσης εκπομπών (π.χ. εμπορία εκπομπών). Υπάρχει μια λογική ιεραρχία μεταξύ των προδιαγραφών θερμοκρασίας και των στόχων των εκπομπών: ο στόχος 1,5 ° παρέχει το κριτήριο αξιολόγησης όπου η πρακτική, δηλαδή η γεωφυσική αποτελεσματικότητα των εθνικών στόχων εκπομπών, μπορεί να εξετασθεί εμπειρικά. Αυτό συμβαίνει επειδή στην ατμόσφαιρα δεν μετρά η συμφωνία μεταξύ των ανθρώπων, αλλά μόνο η συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου.


Για να έχει νόημα η αξιολόγηση της καταλληλότητας των αυτο-επιβεβλημένων στόχων μείωσης και των νομικών σχεδίων προστασίας του κλίματος, πρέπει οπωσδήποτε να ληφθεί υπόψη η τρέχουσα κατάσταση των γεωφυσικών ερευνών για το κλίμα. 
Στην τελευταία έκθεσή της, η IPCC αναφέρει ένα υπόλοιπο 270 δισεκατομμυρίων τόνων άνθρακα (C) ή ισοδύναμων 991 δισεκατομμυρίων τόνων CO2 για τα έτη 2013-2100 που μπορεί, στην καλύτερη περίπτωση, να απορροφήσει η ατμόσφαιρα σύμφωνα με τα επιστημονικά μοντέλα, αν ο στόχος του 1, 5 ° μπορεί να τηρείται με μεγάλη πιθανότητα. Με βάση τη συγκεκριμένη δυνατότητα απορρόφησης, είναι εύκολο να καθορισθούν οι ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που αντιστοιχούν σε κάθε άτομο: 
Αυτή τη στιγμή η ανθρωπότητα εκπέμπει τουλάχιστον 40 δισεκατομμύρια τόνους CO2 σε ετήσια βάση, με αυξητική τάση (5). Στα τέσσερα χρόνια μετά την αναφορά αυτή (2013-2016) οι εκπομπές ήταν στα 160 δισεκατομμύρια τόνους CO2, που αν αφαιρεθούν από τον αναφερόμενο προϋπολογισμό του 2013, μένουν 831 δισεκατομμύρια τόνοι CO2 που μπορούμε να εκπέμψουμε συνολικά από το 2017 έως το τέλος αιώνα. Διαιρεμένο με τα 83 χρόνια που μένουν, έχουμε ως αποτέλεσμα έναν ετήσιο προϋπολογισμό 10 δισεκατομμυρίων τόνων CO2. Με έναν αναμενόμενο, για το υπόλοιπο του αιώνα, παγκόσμιο πληθυσμό 9 δισεκατομμυρίων ανθρώπων, αυτό οδηγεί σε ένα εύλογο ετήσιο ποσό εκπομπής ενός τόνου CO2 ανά άτομο. Έτσι ο προϋπολογισμός π.χ. για όλους τους ανθρώπους στη Γερμανία των 83 εκατομμυρίων κατοίκων είναι 83 εκατομ. τόνοι.
… και οι γερμανικοί στόχοι για το κλίμα; 

Αυτά τα 83 εκατομμύρια τόνοι CO2 είναι επομένως ένα φυσικό όριο το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνουν οι ετήσιες γερμανικές εκπομπές, αν ο στόχος του 1,5 ° που καθορίσθηκε στο Παρίσι πρέπει επίσης να τηρηθεί στην πραγματικότητα. 

Όσον αφορά στο γερμανικό ισοζύγιο των αερίων θερμοκηπίου (6), φαίνεται ότι το 2015 η Γερμανία υπερέβη αυτόν τον προϋπολογισμό των φυσικών εκπομπών κατά δέκα φορές, αφού είχε εκπομπές 908 εκατομμυρίων τόνων CO2. Και σε αυτές δεν περιλαμβάνονται οι «ενσωματωμένες εκπομπές» που εμπίπτουν στατιστικά σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου για τα αμέτρητα καταναλωτικά αγαθά τα οποία, αν και παράγονται εκεί, στη συνέχεια καταναλώνονται αποκλειστικά από τους ανθρώπους στον «αναπτυγμένο» κόσμο του Βορρά-Δύσης. 
Το όριο εκπομπών των 749 εκατομμυρίων τόνων που ορίζει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας για το 2020, θα υπερβεί κατά 9 φορές τον πραγματικό εθνικό της προϋπολογισμό. Με αυτό το στόχο, ο γερμανικός προϋπολογισμός του αιώνα θα δαπανηθεί σε λιγότερο από δέκα χρόνια. 
Με αυτή την έννοια τίποτα δεν μπορεί να δικαιολογήσει τον επιδιωκόμενο από τη Γερμανία ποσό εκπομπών των 62,5 έως 250 εκατομμυρίων τόνων CO2, για το 2050 – ένας στόχος με ανακρίβεια 400% .

Picture
Τα εμπειρικά ευρήματα δείχνουν την αδικία αυτού του σκόπιμου σχεδιασμού: 
το κλίμα δεν έχει αποσταθεροποιηθεί εντελώς μέχρι σήμερα, μόνο και μόνο επειδή άλλοι άνθρωποι σε άλλα μέρη της γης εκπέμπουν πολύ λιγότερο από ό, τι δικαιούνται, σύμφωνα με τον παραπάνω προϋπολογισμό. 
Ζουν στην Αφρική, την Ασία, την Κεντρική και τη Νότια Αμερική και έχουν επωφεληθεί μόνο περιθωριακά από την ορυκτή ενέργεια. Και είναι ακριβώς αυτοί οι άνθρωποι που ζουν στις περιοχές που αντιμετωπίζουν σήμερα τους μεγαλύτερους κινδύνους από την αλλαγή του κλίματος μέσω των ολοένα συχνότερων και μεγαλύτερων τυφώνων, των πλημμυρών και της ξηρασίας. Οι άνθρωποι στα νησιωτικά κράτη του Ειρηνικού π.χ. πρέπει να φοβούνται ότι θα χάσουν ολόκληρα τα νησιά τους στη θάλασσα.

Οι μη ρεαλιστικοί στόχοι που επέλεξε η σημερινή γενιά ενηλίκων είναι όμως και μια επιβολή για τις επόμενες γενιές: όσο περισσότερο ξοδεύεται σήμερα ο προϋπολογισμός, τόσο λιγότερα θα μείνουν για τα παιδιά και τα εγγόνια που έχουν γεννηθεί σήμερα και που χρειάζονται επειγόντως πρόσθετους πόρους για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Οι σημερινές γενιές δανείζονται σήμερα υπέρμετρους πόρους από τις επόμενες και τους κληρονομούν μεγάλα οικολογικά χρέη.

Το πάρτυ τέλειωσε!

Μελετώντας τα στοιχεία για τη Γερμανία: μεταξύ του 2012 και 2015, η χώρα μείωσε τις εκπομπές κατά 3% (από 926 εκατομμύρια τόνους σε 908 εκατομμύρια τόνους). Για να επιτευχθεί μέχρι το 2020 ο-κατά 9 φορές υψηλότερος-καθορισμένος στόχος των 749 εκατομμυρίων τόνων, απαιτείται μείωση των εκπομπών κατά 17% των εκπομπών του 2015. 

Για το πόσο βαθιά θα επηρεάσει αυτή η απαιτούμενη μείωση το οικονομικό σύστημα, μπορεί κανείς να το καταλάβει από την εφάπαξ μείωση των εκπομπών κατά 7% από το 2008 έως το 2009. Αυτή η βραχυπρόθεσμη επίδραση αποδεικνύει τη θανατηφόρα σχέση εξάρτησης μεταξύ των κοινωνικών συστημάτων, της καπιταλιστικής οικονομίας της αγοράς και της χρήσης ενέργειας και πόρων [7]. Ακόμη και στο υψηλότερο σημείο της πιο σοβαρής οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου ο παγκόσμιος καπιταλισμός αισθάνθηκε μια οξεία υπαρξιακή απειλή, δεν είχαμε περισσότερο από 7% μείωση. [8]

Μείωση στο ένα δέκατο, αυτό είναι το πρωτοφανές καθήκον της εποχής μας. Ποτέ νωρίτερα στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν υλοποιήθηκε νομιμοποιημένα μια τέτοιας διάστασης πολιτισμική αναστροφή. Οι καταναλωτικές κοινωνίες του παγκόσμιου Βορρά βρίσκονται μπροστά σε μια ιδιαίτερα βαθιά πολιτιστική αλλαγή. Για να είναι αυτή εποικοδομητική (γιατί ένα τελευταίο ξέσπασμα βίας και πόλεμος θα καταναλώσει τον πλανήτη γρήγορα και οριστικά), χρειάζεται δικαιοσύνη, η πρακτική και επιστημονική άσκησή της. Ωστόσο, αντί η νομολογία και η έρευνα να εισαγάγουν το όργανο του δικαίου ως εργαλείο ειρηνικής και φωτισμένης αλλαγής στον οικουμενικό μετα-αναπτυξιακό λόγο, κρύβονται πίσω από τα εναλλακτικά δεδομένα των επίσημων πλάνων προστασίας του κλίματος και των αναποτελεσματικών συστημάτων εμπορίας εκπομπών, πράγμα που συνιστά αφελή.

Νομική επιστήμη και απο-ανάπτυξη

Η σημερινή νομολογία δεν κάνει το απαραίτητο παραπέρα βήμα και αγνοεί την εμπειρική σχέση μεταξύ των καταναγκασμών της καπιταλιστικής ανάπτυξης και των οικοσυστημάτων που καταρρέουν ανεπανόρθωτα. Δεν αφορά πλέον μόνο στους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα ή στην κατασκευή αυτοκινητοδρόμων, αλλά μάλλον σε εναλλακτικές λύσεις απέναντι στο κυρίαρχο καταναλωτικό και οικονομικό μοντέλο. 

Είναι αδιανόητο ότι οι άνθρωποι συνεχίζουν να σπαταλούν τους σπάνιους πόρους με την υπερπαραγωγή αυγών και τόνων φθηνού κρέατος ή να επιτρέπεται να τους «καίνε» σε ταξίδια του Σαββατοκύριακου με αεροπλάνο, επειδή «αξίζει» και "πληρώνουν". Μια μόνο υπερατλαντική πτήση αρκεί για την υπέρβαση του ετήσιου προϋπολογισμού CO2 του ταξιδιώτη και οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να μην πληρώνουν μέχρι σήμερα ούτε ένα σεντς φόρου πετρελαιοειδών για τα καύσιμα των αεροσκαφών τους. 
Η λογική μιας παγκόσμιας οικονομίας στην οποία λίγοι άνθρωποι έχουν τα πάντα και 2 δισεκατομμύρια δεν έχουν τίποτα, δεν μπορεί να σταθεί με τίποτα. Αυτό το πάρτι έχει ήδη τελειώσει, έτσι και αλλιώς.
Θα είναι ενδιαφέρον όταν οι νομικές επιστημονικές αναλύσεις αναγνωρίσουν την πεπερασμένη φύση των πλανητικών πόρων και την υπερκατανάλωσή τους από τις οικονομίες του παγκόσμιου βορρά και προτείνουν λύσεις σε αυτή τη βάση. Ένα προσεκτικό βήμα γίνεται από μια μελέτη που ερευνά για (αναπτυξιακό) δυναμικό στην κατεύθυνση της "βιώσιμης κατανάλωσης" στα πλαίσια των ισχυουσών διατάξεων αστικού και δημοσίου δικαίου [9]. 
Ωστόσο, η εστίασή της ήταν, δυστυχώς, αποκλειστικά στις δυνατότητες δράσης των καταναλωτών και όχι στις διαρθρωτικές προσαρμογές από την πλευρά της παραγωγής και προσφοράς για μια βιώσιμη κοινωνία μετά την ανάπτυξη [10]. 
Οι συγγραφείς της μελέτης βασίζονται στους υπάρχοντες κανόνες και σέβονται το δόγμα και τη μονιμότητα που είναι απαραίτητες για το κοινωνικό όργανο του νόμου. 

Πολυάριθμες συζητήσεις για την αποανάπτυξη και το κλιματολογικό ζήτημα στερούνται ακριβώς αυτής της νομικο-πρακτικής προοπτικής. Αλλά όποιος θυμάται τη μεγάλη μεταρρύθμιση του χρέους, γνωρίζει πόσο χρόνο χρειάζεται ο νόμος και η πρακτική του να ενσωματώσουν καινοτομίες που επηρεάζουν τις κεντρικές δογματικές θέσεις. 

Σε κάθε περίπτωση, η απομάκρυνση από την ανάπτυξη είναι μια ασύγκριτα μεγάλη παρέμβαση. Για αυτό είναι χρήσιμο, οι καθιερωμένες εκτιμήσεις, κανονισμοί και επιχειρήματα να ληφθούν ως σημεία εκκίνησης και να εξεταστεί η συμβατότητά τους με μια κοινωνία χωρίς ανάπτυξη. Γιατί και δω θα υπάρχουν συγκρούσεις, ατυχήματα και παρεξηγήσεις, που πρέπει να αντιμετωπιστούν δίκαια.

Αντίο καπιταλιστικοί νόμοι της αγοράς

Οι παρεμβάσεις θα είναι σοβαρές όχι μόνο στο νόμο: ανταλλαγή αντί αγοράς, μοίρασμα και δανεισμός αντί ενοικίασης, κατοίκηση αντί κατοχής, δωρεά αντί μάρκετινγκ, περιορισμός αντί επέκτασης, εργασία αντί εκμετάλλευσης, συμφωνία και αποδοχή αντί διαταγής και υπακοής, νόημα και ουσία στην παραγωγή και τη χρήση αντί κατανάλωσης και επιδίωξης κέρδους. 

Συνεπώς, οι εμπειρογνώμονες στον τομέα της κεφαλαιαγοράς πρέπει με βεβαιότητα να επανεκπαιδευτούν. Αλλά πολλοί άλλοι κωδικοποιημένοι κανόνες υπάρχουν εδώ και αιώνες και μπορούν γενικά να διατηρηθούν επειδή εξασφαλίζουν και εξυπηρετούν την διαπροσωπική ισορροπία και εξίσωση. Ένα σύστημα δικαστικής δικαιοσύνης πρέπει επίσης να οργανωθεί και να λειτουργήσει σε μια κοινωνία αποανάπτυξης.

Οι νομικοί θα πρέπει να βάλουν μπροστά μια συστηματική αναθεώρηση του νόμου και να εξάγουν πρακτικές γνώσεις από την καθημερινή διαχείριση των συγκρούσεων. Στην αρχή, οι συγκρούσεις σίγουρα δεν θα λείπουν εάν για παράδειγμα τα αεροπλάνα θα πρέπει κρατηθούν στο έδαφος, οι πόλεις να αποκλείσουν τους κινητήρες καύσης [11], και οι ιδιοκτήτες σπιτιών δεν θα μπορούν πλέον να έχουν μια άνετη ζωή με τις πληρωμές των ενοικιαστών τους. 

Αλλά αν το δίκαιο χάσει την κοινωνική αποδοχή του, τότε μετατρέπεται γρήγορα σε ένα κείμενο σε χαρτί μόνο. Όσο πιο σοβαρή είναι η κοινωνική σύγκρουση, τόσο πιο σημαντικό είναι να υποστηριχθούν σθεναρά διαφανείς κατώτερες και ανώτατες νομικές διαδικασίες, θεμελιώδη και ανθρώπινα δικαιώματα. Εάν σε μια κοινωνία χωρίς ανάπτυξη τα ατομικά θεμελιώδη δικαιώματα είναι αυθαίρετα ή η κατανομή των εξουσιών μιας υποτιθέμενης απαραίτητης εξουσίας θα πρέπει να υποχωρήσει, τίποτα δεν έχει κερδηθεί.

Ακόμη και μια πραγματικά υπάρχουσα κρατική μηχανή με εκατομμύρια υπαλλήλους στις δημόσιες υπηρεσίες δεν μπορεί να μετατραπεί σε έναν επιθυμητό ενεργητικό μηχανισμό πρόληψης και βιώσιμα εφαρμοζόμενου σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων, χωρίς το δίκαιο ως όργανο οργάνωσης και ελέγχου. 
Αλλά φαντασθείτε τι μπορεί να επιτευχθεί και τι αποτελέσματα μπορούμε να έχουμε, εάν το κίνημα της αποανάπτυξης καταφέρει αποδεχθούν το τέλος της ανάπτυξης ο αστικός και περιφερειακός προγραμματισμός, οι οικονομικές και πολιτιστικές αρχές, τα σχολεία και τα πανεπιστήμια και μπορέσουν να συνοδεύουν όλες αυτές οι αναβαθμισμένες δομές εποικοδομητικά τις (συνεχιζόμενες) συζητήσεις για εναλλακτικές λύσεις και βιώσιμες πρακτικές στο πλαίσιο των καθορισμένων αρμοδιοτήτων τους.

Η αλλαγή είναι σε εξέλιξη

Μετά την έξοδο από το αδιέξοδο, υπάρχουν πολλοί δρόμοι. Όταν το 2004 έγινε γνωστό ότι το δυναμικό εφοδιασμού σε πετρέλαιο έφθασε υποτίθεται στο ανώτατο σημείο και έγινε συζήτηση για την εξάρτηση από την ορυκτή ενέργεια, ο βρετανός ερευνητής Rob Hopkins ίδρυσε το δίκτυο των πόλεων σε μετάβαση(Transition-Town Net ). 

Σήμερα γνωρίζουμε ότι τα ορυκτά καύσιμα δεν είναι σε έλλειψη. Η καύση των ήδη εντοπισμένων κοιτασμάτων άνθρακα, πετρελαίου και αερίου θα προκαλούσε αύξηση θερμοκρασίας από 6 έως 8 ° Κελσίου έως το έτος 2100. Στην πραγματικότητα είναι η περιορισμένη δυνατότητα απορρόφησης των αερίων των καύσεων από την ατμόσφαιρα που βάζει τέλος στην ενεργοβόρα οικονομία των παγκόσμιων μεταφορών και της οικονομίας της ανάπτυξης. 

Με τη βοήθεια των τοπικών νομισμάτων, ο Χόπκινς θέλει να επιτύχει τη μαζική επανατοπικοποίηση μιας παραγωγής βασισμένης στην επιστροφή στα βασικά αναγκαία αγαθά [12]. Αντί για βιομηχανικά γεωργικά προϊόντα των οποίων οι τιμές διαπραγματεύονται στα χρηματιστήρια σε όλο τον κόσμο και με αυτόν τον τρόπο έχουμε κερδοσκοπία σε βάρος των φτωχότερων, οι περιφερειακές γεωργικές δομές πρέπει να επιτρέπουν και να επιδιώκουν την οικολογική και κοινωνικά δίκαιη παραγωγή από ελεύθερους αγρότες-ισες. 

Από το 2005, οι πόλεις Kinsale στην Ιρλανδία και Totnes στην Αγγλία εφαρμόζουν αυτό το πλάνο με τους κατοίκους τους. Οι άνθρωποι επιθυμούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία μετάβασης, η οποία έχει μεν στόχο με το σύνθημα "ελευθερία από τα ορυκτά" την απεξάρτηση από τα καύσιμα, αλλά δεν έχει καθορισμένο εκ των προτέρων τέλος και εφαρμόζεται διαφορετικά σε κάθε τόπο. 

Σε μόλις ένα χρόνο, αναπτύχθηκαν στο Totnes ένα τοπικό νόμισμα, αστικοί κήποι, ανταλλακτικά δίκτυα και, τέλος, η συμμετοχή των πολιτών σε έναν δημοκρατικό διάλογο.Και στη Γερμανία, γίνονται οι άνθρωποι δημιουργικοί για να ξεφύγουν από τους καταναγκασμούς του κέρδους και της ανάπτυξης και, πάνω απ 'όλα, να ρυθμίσουν εκ νέου και με καλύτερη ποιότητα την καθημερινότητα γύρω από την κατοίκηση και την διατροφή για παράδειγμα. 
Το συνδικάτο των ενοικιαστών φτηνών κατοικιών του Freiburg, βοηθά- ως σύλλογος αλληλεγγύης- στη χρηματοδότηση και τη διαχείριση ακινήτων, τα οποία αποστερούνται μόνιμα από τους χρήστες τους. Για περισσότερα από 25 χρόνια, γίνεται συνδυασμός με πρακτικό τρόπο του κλασικού εταιρικού δικαίου με αυτό των συλλόγων κοινού σκοπού. 
Μέχρι σήμερα, πάνω από 100 εγχειρήματα κατοικίας έχουν επιλέξει αυτή την ιδέα για τον εαυτό τους και η ζήτηση είναι μεγάλη και αυξάνεται. Η ιδέα είναι για αυτό τόσο δημοφιλής, επειδή επιτρέπει την αυτοδιαχείριση και τη μακροχρόνια απεξάρτηση από την ιδιοκτησία.

Οι συνεταιριστικές ενώσεις έχουν επίσης μια παράδοση στη γεωργία. 

Στο μοντέλο της κοινοτικά υποστηριζόμενης γεωργίας, τα μέλη, μαζί με τους αγρότες, υπολογίζουν τα έξοδα (μισθούς, υλικές δαπάνες, ζωοτροφές κ.λπ.) που απαιτούνται για την διαχείριση του αγροκτήματος κατά το επόμενο έτος. Αυτά τα έξοδα στη συνέχεια, μετατρέπονται ως μηνιαίες συνεισφορές για όλα τα μέλη, που λαμβάνουν για τις συνεταιριστικές μετοχές τους εβδομαδιαίες μερίδες λαχανικών, γάλακτος και κρέατος. 
Διανέμεται δηλαδή πάντα μόνο αυτό που υπάρχει κάθε φορά στο αγρόκτημα. 
Το μοντέλο αποτελεί παράδειγμα γεωργίας που χαρακτηρίζεται από την ποιότητα, τη διαφάνεια, την αυτοδιαχείριση και κυρίως από τη μικρή αποδεκτή κλίμακα και την εγγύτητα των αποστάσεων. Τα σκάνδαλα τροφίμων, τα οποία αφορούν ξαφνικά ολόκληρη την Ευρώπη, μπορούν με αυτό τον τρόπο γίνουν παρελθόν.

Νοηματοδότηση αντί κέρδους

​Υπάρχουν τόσοι πολλοί τρόποι να επανεξετάσουμε και να ξανασκεφθούμε την οικονομία και την ανθρώπινη συνύπαρξη, τη δομή των πόλεων και των κοινοτήτων κλπ., όταν δεν έχουν σημασία οι καταναγκασμοί του κέρδους και της «ανάπτυξης». 
Το ερώτημα "τι έχει νόημα;", μπορεί να αποκτήσει την πραγματική σημασία του. 
Με την ενίσχυση της κανονικότητας έναντι του κέρδους, υπάρχουν πολλά που έχουν να κάνουν οι νομικοί. Όταν ψάχνουν για δίκαιες εκτιμήσεις, μπορούν να μετριάσουν, να βοηθήσουν και μερικές φορές να αποφασίσουν. Μπορούν να επεξεργαστούν διαρθρωτικές προτάσεις για την αποτελεσματική, κανονιστική διόρθωση των αγορών, έτσι ώστε να επιτευχθεί δημιουργία τοπικών αξιών και δίκαιη, βιώσιμη διανομή αγαθών και υπηρεσιών σε όλες τις περιοχές.

Πώς μπορεί η εργασία να κατανεμηθεί και να οργανωθεί δίκαια, χωρίς να βαλτώνει σε μια γραφειοκρατική υπηρεσία σχεδιασμού; 
Η υποχρεωτική αναγνώριση των παγκόσμιων ζωνών περατότητας απαιτεί νομολογία και επιστήμη ταυτόχρονα. 
Πώς επιτυγχάνεται η εξισορρόπηση στη διαχείριση των παγκόσμιων ζημιών από την αλλαγή του κλίματος; 
Μπορεί η εισαγωγή μιας οικολογικής μεθόδου ερμηνείας να βοηθήσει, κατά τη λήψη των αποφάσεων, να εκτιμηθούν καλύτερα, πιο αντιπροσωπευτικά και με μεγαλύτερη βαρύτητα οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις; 
Ποια μορφή μπορούν να πάρουν τα συντάγματα σε κάθε χώρα, μετά το τέλος της ανάπτυξης; 
Πώς πρέπει να οργανωθεί η Ευρώπη και τα κράτη της προκειμένου να προωθηθεί η παγκοσμιοποίηση της συνύπαρξης και όχι η παγκοσμιοποίηση των εμπορευμάτων; 

Η ανθρωπότητα βρίσκεται σε σημείο καμπής. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το πεπερασμένο του κόσμου, αλλά εμάς τους ίδιους ναι!

Βιβλιογραφία:
[1] IPCC: Climate Change 2013: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, 2013, S. 1114ff.
[2] Johan Rockström/Will Steffen/Kevin Noone u.a.: A safe operating space for humanity. Nature, 2009, S. 472-475.
[3] Will Steffen/ Katherine Richardson/ Johan Rockström u.a.: Planetary boundaries: Guiding human development on a changing planet. Science, 2015, Nr. 1259855.
[4] WBGU: Welt im Wandel. Gesellschaftsvertrag für eine Große Transformation. Eigenverlag, 2011, S. 34ff.
[5] IPCC: Climate Change 2014: Mitigation of Climate Change. Contribution of Working Group III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change. Cambridge University Press, 2014, S. 42.
[6] Umweltbundesamt: Nationaler Inventarbericht 1990 – 2014. S. 989; Umweltbundesamt: Zeitnahprognose für 2015 (Stand: 03/2016), διατίθεται στο:
http://www.umweltbundesamt.de/sites/default/files/medien/384/bilder/2_abb_thg-emissionen_2016-11-28.png.
[7] Συνέκρινε για αυτό: George Monbiot: It’s simple. If we can’t change our economic system, our number’s up. The Guardian, 2014, 27.5.2014.
[8] Umweltbundesamt: Nationaler Inventarbericht 1990 – 2014. S. 168.
[9] Sabine Schlacke/ Michael Stadermann/ Moritz Grunow u.a.: Rechtliche Instrumente zur Förderung des nachhaltigen Konsums – am Beispiel von Produkten. 2012, κατεβάστε το από το: http://www.uba.de/uba-info-medien/4297.html.
[10] WBGU, (Fn. 5), S. 7, 12.
[11] Συνέκρινε: VG Düsseldorf, Urteil v. 13.9.2016, 3 K 7695/15.
[12] Rob Hopkins: The Transition Handbook: From Oil Dependency to Local Resilience. Green Books, 2008; και The Transition Companion: Making Your Community More Resilient in Uncertain Times. Green Books, 2011.


πηγή άρθρου-εισαγωγή: Τοπικοποίηση