Τετάρτη, 14 Οκτωβρίου 2020

Ε, ΟΧΙ ΚΑΙ ΤΟΣΗ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ



του Νίκου Χατζηγιαννάκη

Δεν μπορεί, κάτι παράξενο συμβαίνει στον τόπο αυτό.
Το 1944, μετά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς κατακτητές, όλοι παρίσταναν τους
αντιναζιστές, πολλοί και τους αντάρτες. Το θαύμα κράτησε 1-2 μήνες.
Το 1974 μετά την κατάρρευση της χούντας όλοι παρίσταναν τους αντιχουντικούς, ακόμα και τους αντιστασιακούς. Το θαύμα κράτησε 1-2 χρόνια.
Και να ‘μαστε σήμερα, μετά την καταδίκη της Χρυσής Αυγής όλοι ξανά δηλώνουν φανατικοί
αντιφασίστες. Αυτό κι αν είναι θαύμα.

Λάβροι αντιφασίστες λοιπόν οι συμπαθούντες που δεν τολμούσαν να το πουν, οι ρατσιστές στα λόγια και τα έργα που δεν το παραδέχονται, οι τραμπούκοι του διαδικτύου που βρίζουν όποιον δεν γουστάρουν, οι σκοτεινοί άνθρωποι που δεν τα ‘χουν καλά ούτε με τον ίσκιο τους, οι «αγαθοί νοικοκυραίοι» που έλεγαν «μια Χρυσή Αυγή τους χρειάζεται», οι παγερά αδιάφοροι που καλοχώνευαν τις ασχήμιες στη Βουλή και στους δρόμους.

Λάβροι αντιφασίστες και οι πολιτικοί, μιντιάρχες, δημοσιογράφοι και κρατικοί λειτουργοί που
ανέχονταν τη ΧΑ, την ξέπλυναν, την χαϊδευαν, την έκαναν life style, που συντόνιζαν μαζί της τα ίδια συνθήματα στις πλατείες των μακεδονομάχων, που συζητούσαν με στελέχη της στο
παρασκήνιο, που κουκούλωναν τις ανομίες της, που τη λάνσαραν σαν φιλανθρωπικό σωματείο προστασίας των γιαγιάδων , που έκαναν συγκυβέρνηση την ακροδεξιά του ΛΑΟΣ, που δεν αφιέρωσαν 5χρόνια ούτε ένα δεκάλεπτο δημοσιότητας στη δίκη της (δεκάδες τα βίντεο και τα δημοσιεύματα που δεν πρόλαβαν να εξαφανίσουν σημερινοί Υπουργοί και βουλευτές).

Και σήμερα όλους αυτούς τους έπιασε ξαφνικά μεγάλος πόνος πόσα χρόνια θα μείνουν φυλακή τα πρωτοπαλλήκαρα της. Ρεσιτάλ υποκρισίας.

Όμως δεν σταματούν εδώ. Έχουν το θράσος και την αναίδεια να κουνούν το δάχτυλο στους αριστερούς, αυτούς δηλαδή που διαχρονικά, σταθερά και ανυποχώρητα μάχονται, πολλοί με προσωπικό κόστος, την ιδεολογία του μίσους, τον εθνικισμό, το ρατσισμό, το σκοταδισμό, τη βαρβαρότητα.

Θα μπορούσαν να σιωπήσουν και να κάνουν αυτοκριτική, μιας και όλοι ξέρουμε πως οι ψηφοφόροι της ΧΑ είναι αυτοί που, λόγω εκλεκτικής συγγένειας, μπαινοβγαίνουν στη δεξιά πολυκατοικία , οπότε τους καπνίσει.

Θα μπορούσαν ακόμα να χαρούν τη στιγμή, παίρνοντας σεμνά το όποιο μερτικό συμβολής τους στην πάταξη της εγκληματικής οργάνωσης. Για να σβήσουμε όλοι μαζί τη μαύρη κηλίδα και να λειτουργήσει ομαλότερα η Δημοκρατία.

Δεν το έκαναν, δεν το κάνουν. Τρέφονται με το διχασμό, τη θεωρία των δύο άκρων, το μένος τους κατά της Αριστεράς και της προοδευτικής παράταξης που τους χαλά τη νερόβραστη σούπα και απειλεί την ισόβια εξουσία τους.

Τους βόλευε στα χρόνια της κρίσης ο δήθεν αντισυστημισμός της Χρυσής Αυγής, για να εκτονώνει ο λαός το θυμό και τη μιζέρια του στους αδύναμους, στις μειονότητες, στους πρόσφυγες, στους ξένους, στους διαφορετικούς. Για να μετατοπίσουν το σκηνικό όλο και δεξιότερα.

Τώρα τους πολλούς τους ενσωμάτωσαν, δεν έχουν πια ανάγκη το κόμμα τους. Ίσως αύριο στα ζόρια να βγάλουν καβάντζα απ’ το μανίκι μια νέα «σοβαρή» ΧΑ, ή μήπως την έχουν ήδη έτοιμη;

Είναι πραγματικά άχαρο και μίζερο να σπαταλιέται κάποιος σε κομματικές αντιθέσεις τέτοιες ιστορικές στιγμές απαλλαγής της χώρας από ένα καρκίνωμα.
Έλα όμως που οι κατ’ επάγγελμα συκοφάντες της Αριστεράς πάνε φιρί φιρί να τα ακούσουν, αφού δεν λένε να συμμαζευτούν κι όταν ακόμα τους διαψεύδουν έγκριτοι νομικοί και πολιτικοί που ήταν μέχρι και Υπουργοί της συγκυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ (Βενιζέλος, Ρουπακιώτης, Καστανίδης, συνήγοροι πολιτικής αγωγής κλπ).

Κρίμα, μεγάλο κρίμα αυτός ο κατήφορος πίσω ολοταχώς στο 1950. Κι ας μεσολάβησε η μεταπολίτευση, όταν η συντηρητική παράταξη του Κωνσταντίνου Καραμανλή αλλά και του Κώστα Καραμανλή έκοψε κάθε δεσμό με την ακροδεξιά.

Μήπως ήρθε η ώρα οι ψύχραιμοι και μετριοπαθείς της ΝΔ να υψώσουν ανάστημα ή τους εξαγόρασαν κι αυτούς οριστικά τα λύτρα της εξουσίας; Όπερ έδει δείξαι.

Κατά τα άλλα οι πραγματικοί αντιφασίστες και όλοι οι δημοκράτες μπορούν να χαίρονται ότι δεν πήγαν στράφι οι αγώνες τους. 

Η 7η Οκτωβρίου ήταν και θα μείνει μια μεγάλη μέρα στην Ελληνική, Ευρωπαϊκή και παγκόσμια ιστορία και δικαίωση για τη χώρα που γέννησε τη Δημοκρατία και υπέστη τα πάνδεινα από το φασισμό και ναζισμό.

Η Χρυσή Αυγή ξεριζώθηκε, εκκρεμεί το δυσκολότερο, το ξερίζωμα του χρυσαυγιτισμού.




Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2020

Το πρωτοσέλιδο της ΑΥΓΗΣ και η σιωπή των αμνών


Dimitrios Loukas

1. Το λάθος της ΑΥΓΗΣ δεν είναι η ολοσέλιδη φωτογραφία των δύο. Αντί να γράψει όμως "Δεν είναι αθώοι” θα μπορούσε να γράψει π.χ. “Έχουν ευθύνες”.

2. Και ξαφνικά όλοι αυτοί που είχαν πιεί το αμίλητο νερό, παρότι έβλεπαν μια πρωτοφανή και συστηματική προσπάθεια της κυβέρνησης και όλων των ΜΜΕ που τη στηρίζουν να ταυτίσουν την αριστερά με τα φασιστικά χρυσαύγουλα, βγήκαν από τη σιωπή τους και άρχισαν να πυροβολούν επαναληπτικά την αριστερά.

3. Αλλά υπάρχει εξήγηση για το αμίλητο νερό, και δεν μιλώ γι᾽αυτούς που θεωρούν ότι ο τίτλος θα έπρεπε ν᾽αποφευχθεί. Μιλώ για όλους αυτούς οι οποίοι συμπορεύονται με την κυβέρνηση στην προσπάθειά της να ταυτίσει την Αριστερά με το φασισμό της Χ.Α. Σιωπούσαν, χωρίς να αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο για τη δημοκρατία μας, γιατί ο σκοπός αγιάζει τα μέσα. Και ο υπέρτατος σκοπός τους είναι η πολιτική εξαφάνιση του Αλέξη Τσίπρα και μαζί της η δυνατότητα να επανέλθει η Αριστερά στην εξουσία.

4. Γιατί δεν έχει ευθύνη ο Κ. Μητσοτάκης και η Ν.Δ. όταν πρωτοστατούσε στα συλλαλητήρια για τις Πρέσπες με όλη τη Χ.Α. μαζί και στον Εβρο δίπλα δίπλα?.

5. Γιατί δεν έχει ευθύνη ο Κ. Μητσοτάκης όταν δηλώνει αυτολεξί στο Politico ?: “ Είμαστε η μόνη χώρα στην Ευρώπη που έχει τρομοκρατία, προερχόμενη από την άκρα αριστερά. Η βία προέρχεται αποκλειστικά από την αριστερά τα τελευταία χρόνια.”

6. Ποιούς στεγάζει σήμερα το κόμμα του Κ. Μητσοτάκη? Τον Πλεύρη, τον Άδωνη, τον Βορίδη. Ποια πολιτική φύτρα τους γέννησε αυτούς? Η Αριστερά μήπως ? Και ξέρετε εεεε, οι φύτρες ξαναβγαίνουν στο φως όταν βρουν κατάλληλες συνθήκες...

7. Γιατί δεν έχει ευθύνη ο Α. Σαμαράς που συνδιαλέγονταν από την πίσω πόρτα, μέσω Μπαλτάκου, μέχρι τη στιγμή που κατάλαβε ότι το φασισταριό δεν αστειεύεται?.

Το μεγάλο πρόβλημα για τη Δημοκρατία σήμερα δεν είναι το λάθος τίτλου της ΑΥΓΗΣ, είναι η σιωπή των αμνών, δηλαδή όλων εκείνων των διανοούμενων οι οποίοι επικαλούμενοι αγνές προθέσεις συνηγορούν σε ένα τεράστιο ιστορικό λάθος. Στην προσπάθεια των επιγόνων των νικητών του εμφυλίου να θέσουν ξανά τις ιδέες και την ίδια την Αριστερά στη γωνιά της ιστορίας. Θα τους αφήσουμε ?

Δημήτρης Λουκάς



Δευτέρα, 7 Σεπτεμβρίου 2020

Πάνος Σκουρλέτης: η αμορφία δεν είναι λύση σε κάτι - η διεύρυνση είναι στο έδαφος μιας σύγχρονης Αριστεράς




Η απολογιστική ομιλία του Πάνου Σκουρλέτη στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ:

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Ο σύντροφος Αλέξης έκανε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση της πολιτικής συγκυρίας και των τρεχουσών πολιτικών εξελίξεων, πράγμα που νομίζω ότι ήταν αναγκαίο και ταυτόχρονα μου δίνει τη δυνατότητα να μην επαναλάβω πράγματα με τα οποία συμφωνώ. 
Ο λόγος της σημερινής συνεδρίασής μας είναι πολύ συγκεκριμένος. Υπάρχει η πρόταση για την αναβολή του συνεδρίου και εκλογής νέου γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής. Μια πρόταση που ήδη έχει συζητηθεί στην ΠΓ και στο ΠΣ. Έγινε δεκτή κατανοώντας ότι, πράγματι, οι πολύ ιδιαίτερες συνθήκες τις οποίες αντιμετωπίζουμε, οι συνθήκες υγειονομικής κρίσης, προφανώς και δεν θα μας επέτρεπαν να κάνουμε ένα συνέδριο όπως το θέλαμε, ένα συνέδριο ανοιχτό, δημοκρατικό, ουσιαστικό, εμβαθύνοντας, ανταλλάσσοντας απόψεις. Ένα συνέδριο που θα μπορούσε και θα έπρεπε να γίνει υπόθεση όχι μόνο των μελών μας, αλλά ενός ευρύτερου περίγυρου. Ένα συνέδριο που θα κατέληγε στις αναγκαίες συνθέσεις, όπως πρέπει να γίνεται σε όλες τις ανώτερες, ανώτατες, δημοκρατικές διαδικασίες, με βάση και τις παραδόσεις του δικού μας χώρου. Συμφωνήσαμε νομίζω με μία αίσθηση ευθύνης ότι αυτός είναι ο ενδεδειγμένος δρόμος. Κερδίζουμε χρόνο για να τον αξιοποιήσουμε όσο το δυνατόν καλύτερα και για την αναγκαία συζήτηση στο εσωτερικό μας, αλλά ταυτόχρονα και για την αναγκαία διαρκή πολιτική παρουσία μας, σε μία συγκυρία η οποία φαίνεται ότι θα είναι συνεχώς επιδεινούμενη.
Ο χρόνος θα είναι πυκνός, οι καταστάσεις θα είναι ακραίες. Δεν επιτρέπεται από το δικό μας πολιτικό χώρο, από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, να αφήσουμε ούτε μία μέρα που να μη βρεθούμε δίπλα σε όλους όσους θα μας έχουν ανάγκη. Και δυστυχώς θα είναι πολλοί και πολλές. Είτε αφορά άνεργους, είτε αφορά εργαζόμενους, μη εργαζόμενους, ανθρώπους που θα χάσουν τη δουλειά τους, επιχειρήσεις οι οποίες θα βρεθούν και ήδη βρίσκονται σε πάρα πολύ δύσκολη θέση. Αυτός είναι ο ρόλος μας, αυτή είναι μεγάλη μας πρόκληση.

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Αντιλαμβάνεστε ότι η δική μου τοποθέτηση θα έχει έναν χαρακτήρα όσο το δυνατό λιγότερο προσωπικό. Μιας αναφοράς στα δύο χρόνια που συμπληρώθηκαν από την εκλογή μου στη θέση του γραμματέα σε μία συγκυρία εντελώς διαφορετική από τη σημερινή. 
Είπε και ο σύντροφος πρόεδρος, τότε ήμασταν στην κυβέρνηση. 
Τα είδαμε μέσα σε αυτή τη διετία, όλα. 
Έχουν αλλάξει οι συνθήκες. 
Τότε είχαμε την δυνατότητα, βγαίνοντας από τα μνημόνια, σπάζοντας τον κύκλο των ανακυκλούμενων μνημονίων, να ελπίζουμε πως θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε μια ανάταση στην Ελληνική κοινωνία και, κυρίως, να πάρουμε τις αναγκαίες πρωτοβουλίες που δεν είχαμε τη δυνατότητα λόγω του αυστηρού μνημονιακού πλαισίου, έτσι ώστε να κερδίσουμε χρόνο, να δημιουργήσουμε νέα ελπίδα στον κόσμο, να δημιουργήσουμε μία νέα πορεία συνολικά για τη χώρα. 
Εκ του αποτελέσματος, αυτή την κορυφαία στιγμή της εξόδου από τα μνημόνια, με τις πολλές δυνατότητες, προφανώς δεν μπορέσαμε να αξιοποιήσουμε όπως θα θέλαμε. 

Δεν σκοπεύω να κάνω έναν συνολικό κυβερνητικό απολογισμό, κάποιες επισημάνσεις θεωρώ ότι με τον έναν ή τον άλλο τρόπο έχουν συζητηθεί ανάμεσά μας όλο αυτό το διάστημα και θα συζητηθούν στην πορεία προς το συνέδριο. Δύσκολή τότε η συγκυρία, κάτι στο οποίο αναφέρθηκε εκτεταμένα ο σύντροφος Αλέξης πριν. Η δύσκολη τότε συγκυρία που είχε να κάνει με τη συζήτηση της συμφωνίας των Πρεσπών, πραγματικά λειτουργούσε ως ένα εμπόδιο στο να μπορέσουμε να κεφαλαιοποιήσουμε αυτή την μεγάλη επιτυχία που είχαμε από την έξοδο από τα μνημόνια. 

Ζούσαμε σε συνθήκες ενός ακήρυχτου εμφυλίου πολέμου με ευθύνη της αντιπολίτευσης, όπου ήμασταν αναγκασμένοι να προσπαθούμε -έχοντας και εσωτερικές αντιφάσεις τότε λόγω του κυβερνητικού μας εταίρου- να απαντάμε σε επιθέσεις αλλά να μη δειλιάζουμε, να μη κάνουμε πίσω, να κάνουμε εκείνη την ιστορική επιλογή με βάση τις αρχές μας και σήμερα όλοι να ομολογούν σιωπηρά ή φωναχτά ότι, ναι, ήταν μία ιστορική τομή, ήταν μία εθνική εκκρεμότητα που έληξε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. 
Και αυτό πιστώνεται στην Αριστερά. 
Σε καμία άλλη πολιτική δύναμη. 

Αυτή είναι μία μεγάλη παρακαταθήκη, είναι ένα παράσημο που μας εμπνέει, που μας δίνει δύναμη. Και ακριβώς αυτή τη δύσκολη στιγμή πολιτευθήκαμε με βάση τις αρχές μας. Αφήσαμε στην άκρη τακτικισμούς, το πολιτικό κόστος. 
Και αναγνωρίστηκε αυτό. 
Ήταν ακριβώς το πρώτο σήμα στις δυνάμεις που δεν εκφράζονταν από άλλους πολιτικούς χώρους, κοντοστεκόντουσαν απέναντί μας, ενθαρρύνθηκαν στο να μας πλησιάσουν και αυτό αποτυπώθηκε στη μετέπειτα συγκρότηση της Προοδευτικής Συμμαχίας. Ήταν μια θετικότατη τομή αυτή η στάση μας.

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Το προηγούμενο διάστημα και μέχρι τις εθνικές εκλογές και τις ευρωεκλογές, δεν μπορέσαμε να συνειδητοποιήσουμε το μέγεθος αυτού του αντιΣΥΡΙΖΑ μετώπου το οποίο είχε χτιστεί σιγά σιγά από την πρώτη μέρα που αναλάβαμε την κυβέρνηση. Και ήταν ένα εμπόδιο αυτό στο να αντιλαμβανόμαστε ακριβώς την πραγματικότητα και να μπορούμε να οργανώνουμε τη δική μας παρέμβαση. Μας εμπόδισε ακόμα και να οργανώσουμε έτσι τη στρατηγική μας και την τακτική μας και σε σχέση με τις εκλογές. 

Πολλές φορές στο εσωτερικό μας –μου έλεγαν αργότερα, τότε δεν ήμουν στο κόμμα- ότι πηγαίναμε και κάναμε εισηγήσεις με μία αίσθηση υπεραισιοδοξίας ότι είναι δεδομένη μια δεύτερη τετραετία. Θα θυμόσαστε ότι δείξαμε μια αδυναμία στο να οργανώσουμε την εκλογική μας τακτική γνωρίζοντας ότι τον Μάιο έχουμε ευρωεκλογές, για τις οποίες ανεβάσαμε πολύ ψηλά τον πολιτικό πήχη, χωρίς να μπορέσουμε -με αυτό το δεδομένο αντιΣΥΡΙΖΑ μέτωπο- χωρίς να έχουμε αξιολογήσει τα προβλήματα που εκ των πραγμάτων προκαλούνται μέσα από τις αντιφάσεις του να υλοποιείς μια πολιτική που δεν είναι δική σου, τα οποία είχαν δημιουργηθεί στο πεδίο του πολιτικού μας κεφαλαίου και της αξιοπιστίας. 

Χάνοντας όλο αυτό το διάστημα, ώστε να μη μπορέσουμε να πάμε με τους καλύτερους δυνατούς όρους στη μάχη των ευρωεκλογών. 
Προσωπικά τότε, όχι μόνο σε εσωτερικές συζητήσεις αλλά και στην τότε ΠΓ στα τέλη εκείνου του έτους ή στις αρχές του επόμενου, είχα πει ότι δεν θα έπρεπε να μας βρει το Πάσχα χωρίς να έχουμε κάνει εθνικές εκλογές. Εθνικές εκλογές που κατά τη γνώμη μου θα έπρεπε να γίνονταν ή ταυτόχρονα με τις ευρωεκλογές, με δεδομένο ότι αναμέναμε ένα πολύ αρνητικό αποτέλεσμα και με την επικοινωνιακή υπεροπλία του αντιπάλου δεν θα μπορούσαμε –όπως επιβεβαιώθηκε- να ανασάνουμε αμέσως μετά. 
Άρα, να πηγαίναμε πριν για εθνικές εκλογές ή ταυτόχρονα με τις ευρωεκλογές. 
Δεν εισακούστηκε αυτή η πρόταση. 
Θα μου πείτε, θα άλλαζε το αποτέλεσμα; 
Ενδεχομένως θα οδηγούσε σε ένα εκλογικό αποτέλεσμα με μία πολύ μικρότερη διαφορά. 

Διότι εάν δεν είχαμε αποφασίσει έτσι τότε, αντιλαμβάνεστε ότι θα είχαμε οργανώσει διαφορετικά τη δική μας τακτική, τις δικές μας δυνατότητες στο οικονομικό πεδίο, τι πρόγραμμα, αναπτυξιακό, πρωτοβουλιών, παρέμβασης, ανακούφισης, στήριξης συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων. Ποια νομοσχέδια θα είχαμε προωθήσει, τα οποία τα κρατάγαμε όλο το προηγούμενο διάστημα με την προσδοκία ότι θα εξαντλούσαμε την τετραετία. 
Είχαμε αντιφατικές δηλώσεις σε σχέση με το χρόνο των εκλογών. 
Τέλος επιλέξαμε και κάτι που ήταν ένας επιπλέον αρνητικός παράγοντας. Τις δημοτικές εκλογές που για ένα χρόνο, προηγουμένως, μέσα από την ανοιχτή και πρωτόγνωρη διαβούλευση με την ελληνική κοινωνία που κάναμε για την απλή αναλογική, το νομοσχέδιο «Κλεισθένης», τις είχαμε ορίσει να γίνουν -αλλάζοντας και τη διάρκεια της θητείας των αιρετών οργάνων- τον Οκτώβριο, ακριβώς διότι αναγνωρίζαμε την αυταξία των δημοτικών εκλογών και ότι δεν θα έπρεπε σε καμία περίπτωση να συγχέεται το περιεχόμενό τους, αυτή όλη η πολιτική συζήτηση που αναπτύσσεται, με κεντρικές πολιτικές μάχες. 

Τελευταία στιγμή, κυριολεκτικά τελευταία στιγμή και είχα δυστυχώς την ατυχία να το βιώσω προσωπικά αυτό -όταν κατατέθηκε ο νόμος, αφού είχε περάσει ήδη από τις Επιτροπές- στην Ολομέλεια αποφασίσαμε να τις κάνουμε την ίδια ημερομηνία με τις ευρωεκλογές, μέσα από μια εντελώς λανθασμένη εκτίμηση ότι αυτό μπορεί τακτικά να μας συνέφερε. 
Ακυρώνοντας όλη την επιχειρηματολογία που είχα εγώ προσωπικά ως μέλος της κυβέρνησης και υπουργός Εσωτερικών, αλλά και οι δυνάμεις μας οι αυτοδιοικητικές, ότι θα έπρεπε οι αυτοδιοικητικές εκλογές να γίνουν μόνες τους. Βεβαίως, μετά το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών, δεν νομίζω ότι υπήρχαν πολλές διαφορετικές δυνατότητες από αυτό που κάναμε. 
Ο κύβος είχε ριφθεί.

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Όταν ανέλαβα τη θέση του γραμματέα μη όντας μέλος της προηγούμενης ΠΓ, στο συνέδριο του ’16 ήμουν απλό μέλος της ΚΕ, δεν ήμουν στην ΠΓ, το προηγούμενο διάστημα ήμουν σε κυβερνητικές θέσεις και πριν από το ’15 για πέντε χρόνια στο γραφείο Τύπου του κόμματος, όχι αποκομμένος από την κομματική ζωή, γιατί πάντοτε πήγαινα στις συγκεντρώσεις, μίλαγα με τους συντρόφους, αλλά μη έχοντας μια καθημερινή επαφή με τα οργανωτικά ζητήματα, διαπίστωσα ότι ήμασταν σε μια οιονεί προεκλογική περίοδο. Το ανέλυσα πριν αρκετά. 

Φαίνεται ότι δεν το είχαμε συνειδητοποιήσει. 
Το κόμμα μας ήταν ξεχασμένο. Παρατημένο. Με μειωμένη αυτοπεποίθηση. Και με προβληματική, σε πάρα πολλούς τομείς, επικοινωνία με την κυβέρνηση. Όχι συνολικά, σε ορισμένους τομείς αναφέρομαι. 
Χωρίς να έχει συνείδηση της αναγκαιότητας του διακριτού του ρόλου, σε σχέση με την κυβέρνηση. Με συγκεχυμένες αντιλήψεις. 
Αλλά όλα αυτά δημιουργούσαν μια συνολική απαξία. 

Μέσα από τις τότε συζητήσεις και σε προσωπικό επίπεδο και με διάφορους συντρόφους αποδέχτηκα την πολύ τιμητική, πράγματι τιμητική -και αυτό Δημήτρη νομίζω ότι αφορά και τη δική σου πρόταση αυτή τη στιγμή- κάποιος να είναι γραμματέας ενός κόμματος της Αριστεράς, ενός κόμματος το οποίο οφείλει να λειτουργεί συλλογικά, δημοκρατικά, να θέλει να παίζει τον ρόλο του συλλογικού διανοούμενου. 
Απέχουμε πολύ αλλά προς τα εκεί θα πρέπει να κατατείνουμε. 
Σε μια τέτοια λειτουργία. 
Να είναι φυτώριο ιδεών, επεξεργασιών. Ταυτόχρονα να μπορεί με τα στελέχη του να επενεργεί στους κοινωνικούς χώρους, σεβόμενο την αυτονομία τους. 
Μέσα από ένα τέτοιο πλαίσιο νομίζω ότι μπορέσαμε, μέσα από την συλλογική προσπάθεια, σήμερα να μιλάμε για ένα κόμμα που αυτά τα δύο χρόνια ξαναλειτούργησαν στην πλειοψηφία τους οι οργανώσεις, οι νομαρχιακές επιτροπές και έδωσε τρις εκλογικές μάχες, που τα χαρακτηριστικά τους δεν τα έχει κανένα άλλο κόμμα. 
Κανείς δεν οργάνωσε τόσες συγκεντρώσεις με υποψήφιους βουλευτές, με τον σύντροφο τον πρόεδρο. Ποιος; Η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ; Ανύπαρκτα κόμματα. 

Έδωσε τρεις εκλογικές μάχες, ξαναζωντάνεψε και κατόρθωσε να πάρει πάνω του, αμέσως μετά τις εκλογές, και την υπόθεση της διεύρυνσης. Συνήθως, μετά από μια εκλογική ήττα επέρχεται ένας μαρασμός, μια ψυχολογική κατάπτωση. 
Το ξεπεράσαμε. 
Το πιστοποιούν τα νούμερα των χιλιάδων νέων συντρόφων που οι περισσότεροι, το 90%, γράφτηκαν μέχρι τον Δεκέμβριο
Κι αυτό δεν οφείλεται πάντοτε στην πανδημία. 
Οφείλεται και σε μία, κατά τη γνώμη μου ρεαλιστική, ανάγνωση των πραγμάτων, όπου το θέμα δεν ήταν να τραβάμε την προσυνεδριακή διαδικασία μέχρι να γεμίσουν με όσο το δυνατόν περισσότερο κόσμο οι οργανώσεις μας, αλλά πως θα δημιουργούσαμε μια τέτοια δυναμική, ένα τέτοιο ενδιαφέρον στον κόσμο, ένα κύμα νέων εγγραφών και το συνέδριο με τις απαντήσεις του θα ήταν ένα εφαλτήριο για ακόμη μεγαλύτερη διεύρυνση, μαζικοποίηση και ουσιαστικοποίηση της δουλειάς. 
Και εδώ είναι αλήθεια ότι είχα μειοψηφήσει στην ΠΓ, λέγοντας ότι το συνέδριο –μη γνωρίζοντας την ιστορία του κορονοϊού, ούτε ο πρόεδρος και κάποιος άλλος- θα έπρεπε να γίνει μέσα στο ‘19. 

Το θεωρώ ακατανόητο στην παγκόσμια πολιτική ιστορία να προαναγγέλλουμε ένα συνέδριο το οποίο στην καλύτερη των περιπτώσεων θα γινόταν σχεδόν έναν χρόνο μετά. 
Αυτό είναι η τέλεια συνταγή της εσωστρέφειας. 
Για σκεφτείτε τι έχει γίνει όλο αυτό το διάστημα. 
Εμείς κυρίως κερδίζαμε δημόσια αναφορά μέσα από προβλήματα εσωτερικά, υπαρκτά ή όχι, παρά μέσα από τις θέσεις, τις επεξεργασίες, τις προτάσεις μας. 

Νομίζω ότι επιβεβαιώθηκε ότι ήταν λάθος που το πήγαμε τόσο μακριά
Δεν ήταν αυτό το διάστημα, από τις εθνικές εκλογές και έπειτα, παραγωγικό. 
Διότι χάσαμε πάρα πολύ χρόνο στην αρχή για να συζητήσουμε εάν είναι αναγκαίος ένας πολιτικός απολογισμός. 
Ένας αναγκαίος πολιτικός απολογισμός της πρώτης φοράς Αριστερά. 
Του παγκόσμιου παραδείγματος, με δημοκρατικό τρόπο, σε συνθήκες ηγεμονίας του νεοφιλελευθερισμού, μίας κυβέρνησης της Αριστεράς στην Ευρώπη. 

Αυτό θα έπρεπε να είναι η πρώτη μας έγνοια, αμέσως μετά τις εκλογές, αλλά είχαμε αναστολές, φοβόμασταν ότι θα είναι εσωστρεφές, μήπως οδηγηθούμε σε ένα κυνήγι μαγισσών, εσωστρέφειας, ανθρωποφαγίας. 

Όλα αυτά έγιναν, χωρίς να έχουμε συζητήσει και φτάσαμε μέχρι τα Χριστούγεννα για να βγάλουμε ένα εξαιρετικό κείμενο το οποίο, όμως κι αυτό δεν το έχουμε συζητήσει στο βαθμό που θα έπρεπε στις οργανώσεις. 

Όταν όμως, δεν κάνεις συλλογικούς απολογισμούς, ανοίγεις τον δρόμο για τους προσωπικούς απολογισμούς, τους υποκειμενισμούς και υπήρξαν τέτοιοι πάρα πολλοί. Οι οποίοι αξιοποιούνται πλέον κατά το δοκούν, θέλοντας ο καθένας να υποστηρίξει την άποψή του επιλεκτικά, στέκεται σε ζητήματα που αφορούν την προηγούμενη διακυβέρνηση, σε ζητήματα που αφορούν την λειτουργία του κόμματος, τα βγάζει στις παρέες του, κάποιοι υποκύπτουν και στη γοητεία του πληκτρολογίου μετά τα μεσάνυχτα και εκτονώνονται και ισορροπούν. 

Δυστυχώς αυτά τα φαινόμενα πλήθυναν. Να αναφερθώ σε μερικά. 

Δημοτικές εκλογές, οι οποίες συνδέθηκαν άμεσα με το πρόσωπό μου. Ακόμη και σήμερα μία από τις φιλικές εφημερίδες, τις κυριακάτικες, μιλάει για τη μεγάλη ευθύνη του Πάνου του Σκουρλέτη για την αποτυχία των δημοτικών εκλογών. Επειδή θεωρώ ότι είναι μείζον αυτό το θέμα για το κόμμα, ζήτησα να γίνει συζήτηση και το τμήμα έκανε απολογισμό, έγινε μια καταρχήν συζήτηση στην ΠΓ, αλλά δεν πήγε ποτέ στην ΚΕ. 
Ήταν ένα κείμενο – πλαίσιο το οποίο ήταν αρκετά γόνιμο, αλλά βέβαια, βόλευε τελικά να υιοθετήσουμε διάφορες υποκειμενικές και λάθος κατά τη γνώμη μου εκτιμήσεις, λέγοντας ότι το πρόβλημα στις δημοτικές εκλογές ήταν ότι υπήρχαν δύο στρατηγικές. Μία που ήθελε τις συνεργασίες και μία που δεν τις ήθελε. 
Δεν ήταν έτσι. 

Ήταν οι διαρκείς και μόνιμες παθογένειες του χώρου μας, γιατί στις δημοτικές εκλογές εάν δεν έχεις στελέχη που να είναι γνωστά στις τοπικές κοινωνίες, δεν πα να κάνεις ανοίγματα, κλεισίματα, αν δεν έχεις συνδυασμούς οι οποίοι να είναι ριζωμένοι και όχι τέσσερις μήνες πριν από τις εκλογές, δεν πρόκειται να κάνεις τίποτα.

Και ούτε θα ήταν λύση, απλά και μόνο αποτιμώντας τους άλλους συνδυασμούς να δούμε ποιος έχει πολύ περισσότερες πιθανότητες να εκλεγεί για να τον υποστηρίξουμε, για να κολλήσουμε κάπου. 
Σε μερικές περιπτώσεις το κάναμε κι αυτό. Αλλά αυτό δεν είναι ο ρόλος μας. 

Ο ρόλος μας στην ΤΑ είναι να παρεμβαίνουμε, να διαμορφώνουμε συνθήκες, συνειδήσεις, να έχουμε προγραμματικές προτάσεις για τις τοπικές κοινωνίες. Αυτή ήταν και η πεμπτουσία της μεγάλης θεσμικής αλλαγής που κάναμε μέσα από την απλή αναλογική. 

Δυστυχώς όλα αυτά δεν τα συζητήσαμε, λέγοντας ότι κάποιοι ήθελαν και κάποιοι δεν ήθελαν τις συμμαχίες. Για να μην αναφερθώ σε άλλα, νοσηρά φαινόμενα, που για πρώτη φορά ήταν τόσο έντονα στον χώρο μας. 
Κεντρικά πολιτικά στελέχη μας οι οποίοι έπαιζαν με δύο και με τρεις συνδυασμούς, έκαναν δημόσιες σχέσεις στην προοπτική των εθνικών εκλογών, καταρρακώνοντας το ηθικό συντρόφων μας. 
Αυτά όλα δεν θα έπρεπε να τα συζητήσουμε; 
Δεν θα έπρεπε σε κάθε οργάνωση να γίνει μια τέτοια συζήτηση; 
Δεν είναι προωθητικό αυτό; 

Αλλιώς τι κάνουμε, ποιος είναι ο ρόλος του κόμματος τελικά και η περίφημη γείωση; 
Γείωση δεν είναι δημόσιες σχέσεις. 
Γείωση δεν είναι με έναν μηχανιστικό τρόπο να ενσωματώνεις στο πρόγραμμά σου ό,τι λέει η κάθε κοινωνική ομάδα ή και κάθε ξεπερασμένος και απαξιωμένος θεσμός. 

Γείωση είναι να απευθύνεσαι και σ’ αυτούς που δεν έχουν έκφραση και είναι οι περισσότεροι στους κοινωνικούς χώρους. 

Και να τους εμπνέεις, να έχεις ένα διάλογο μαζί τους για να φτιάχνεις πραγματικά ένα ριζοσπαστικό, ρωμαλέο, σύγχρονο, διεκδικητικό πρόγραμμα.

Συντρόφισσες και σύντροφοι,

Αντίθετα, στο διάστημα αυτό προέκυψαν με έναν τεχνητό τρόπο διλήμματα τα οποία δεν είχαν σχέση με τις ομόφωνες αποφάσεις μας. 
Ομόφωνες ήταν οι αποφάσεις μας, όλες, στην ΚΕ και στο Πολιτικό Συμβούλιο. 

“Ποιος είναι υπέρ ή κατά της διεύρυνσης”.   

Μα δεν ήταν αυτό το ζήτημα. 
Το περιεχόμενο της διεύρυνσης ήταν.  
Τα χαρακτηριστικά αυτού του πράγματος που θέλουμε να φτιάξουμε, κατά τη γνώμη μου τον σύγχρονο φορέα της Αριστεράς της εποχής μας. Αυτό ήταν που θα έπρεπε να συζητήσουμε. 

Ανακαλύψαμε και σωστά και δώσαμε “όρκους πίστης” στην ανάγκη μιας νέας προγραμματικής πρότασης. Τι δουλειά έχουμε κάνει σε αυτή την υπόθεση; Έχει γίνει μια καλή δουλειά σε μια επιτροπή, ναι. 
Την έχουμε συζητήσει; 
Την έχουμε δοκιμάσει πουθενά; 
Θα το κάνουμε τώρα, στις συνθήκες της πανδημίας, τις υβριδικές; 

Να το κάνουμε. 
Αλλά, που είναι η δυναμική προγραμματική αντιπολίτευση; 
Ή η δυναμική αντιπολίτευση είναι όταν ουρλιάζουμε σε όλους τους τόνους, ακατάληπτα, για να πείσουμε τον στενό εκλογικό μας πυρήνα και να αποκομίζουμε χιλιάδες ή εκατοντάδες like; Από τους ίδιους και τους ίδιους και να βράζουμε στο ζουμί μας; 
Αυτά είναι τα μεγάλα ζητήματα.

Ή το άλλο “δίλημμα”, το οποίο ακούγεται ακόμη και τώρα και το οποίο στην αρχή το προσπεράσαμε δυστυχώς. Θα έπρεπε να τα συλλάβουμε αυτά τα αρνητικά διλήμματα, αλλά τα αφήσαμε και λειτούργησαν δηλητηριάζοντας τις εσωκομματικές μας σχέσεις: 

“Το κόμμα του 3% και του 33%”;  

Μα σε ποιους απευθύνεται αυτό; Σε μια ηγετική ομάδα που από το 2010 είχε μια νικηφόρα επιβεβαιωμένη πορεία; Έγινε ή δεν έγινε συνάντηση στο έδαφος της Αριστεράς του ΣΥΡΙΖΑ, αυτού που ονομάζουμε σήμερα Προοδευτική Συμμαχία; 

Υπήρχαν φωνές οι οποίες δεν δικαιώθηκαν, ηττήθηκαν πολιτικά, ήταν σε άλλα σχήματα. 
Στο δημοψήφισμα ποιοι ήταν με το “Μένουμε Ευρώπη” και ποιοι ήταν με το ηρωικό ΟΧΙ; 
Άλλαξαν. Βεβαίως. 
Καλοδεχούμενοι. 
Αλλά, ο καθένας με το δικό του ειδικό βάρος, το ιστορικό μέγεθος. 
Δεν μπορούμε να αφομοιώνουμε έτσι μια νικηφόρα πορεία σε δύσκολες συνθήκες. 
Αυτή είναι η δική μας Αριστερά. Ανοιχτή Αριστερά, αντιδογματική Αριστερά, δημοκρατική Αριστερά, των ανοιγμάτων, των συμμαχιών. Γιατί αυτά ήταν τα εφόδιά μας, από εκεί που προερχόμαστε, είτε ήταν το ανανεωτικό ρεύμα του ΚΚΕ, είτε η διάσπαρτη, ανένταχτη Αριστερά, είτε οι ευρωκομμουνιστικές αναφορές του ΚΚΕ Εσωτερικού, η ΕΑΡ και άλλα. 

Αυτά τα εφόδια είχαμε, δεν ήταν ποτέ ο σκαντζόχοιρος και το “αριστερόμετρο”, για να βγαίνουν δήθεν φιλικά Μέσα και να διασύρουν συντρόφους
Και καλά να το κάνουν σε έναν, δύο, τρεις. 
Είναι καρμπόν σε όλες τις οργανώσεις αυτό σήμερα. 
Πως θα το ανατάξουμε αν δεν συνεννοηθούμε πολιτικά για όλα αυτά τα ζητήματα;

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Νομίζω ότι όλα αυτά τα χαρακτηριστικά της προηγούμενης περιόδου, οδήγησαν πραγματικά σε αυτό που ονομάζουμε εσωστρέφεια η οποία, τελικά, φαίνεται ότι αποτυπώνεται και στα ποιοτικά χαρακτηριστικά των δημοσκοπήσεων. 

Δεν είναι μόνο ο χρόνος, δεν είναι πολύς ένας χρόνος, δεν μπορεί να αποδεχτεί κάποιος που ψηφίζει ένα κόμμα ότι έπεσε έξω και να τον δεις να μεταστρέφεται μέσα σε ένα χρόνο. Δεν γίνονται αυτά εύκολα. Αυτή είναι και η έννοια της δημοκρατικής νομιμοποίησης. 

Αλλά, όμως, όταν είναι ορατά τα σημάδια της κατάρρευσης της σημερινής κυβέρνησης, τα πρώτα, οι ρωγμές, εμείς γιατί να μη δούμε μια δυναμική; Αυτό είναι που θα πρέπει να μας προβληματίσει. Και η δυναμική αυτή δεν μπορεί να προκύψει στο όνομα μιας απροσδιοριστίας προγραμματικής, ιδεολογικοπολιτικής. 

Δεν μπορεί η ιστορία της διεύρυνσης να είναι μια άμορφη αναφορά σε έναν φορέα που θα ταυτίζεται με την παράταξη. 
Άλλο παράταξη, άλλο κόμμα. 

Βεβαίως, ένα κόμμα είναι στο πλαίσιο μιας ευρύτερης παράταξης, βεβαίως ένα κόμμα πρέπει να έχει αντίληψη συμμαχιών σε προγραμματική βάση, να το επιδιώκει, να προσπαθεί να ωριμάσει αυτές τις συνθήκες της συνεργασίας. 
Αλλά η αμορφία δεν είναι λύση σε κάτι
Δεν θεωρώ ότι έχουν κλείσει αυτά τα ζητήματα με αυτό τον τρόπο, ως κινδύνους τα επισημαίνω. Ως κινδύνους, ορατούς όμως.

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Έστω και με βάση αυτή την αρνητική εμπειρία του «μη διαλόγου» -αντί του πραγματικού διαλόγου- που έγινε στα social media, στο περιθώριο των οργανώσεών μας, ενεργοποιώντας εξωθεσμικά κέντρα. 
Μη συζητώντας. 

Έχουμε μια αρνητική εμπειρία, τουλάχιστον ας την αξιοποιήσουμε για να υπερβούμε όλο αυτό το νοσηρό κλίμα. Και να πάμε σε συντεταγμένες, δημοκρατικές, συλλογικές, διαδικασίες. Αυτός είναι ο μόνος ασφαλής δρόμος για να έχουμε μια προωθητική πορεία. 

Τίποτα από αυτά που σας έχω πει με τον έναν ή τον άλλον πολιτικό τρόπο δεν τα έχω πει και δημόσια, στις διάφορες συνεντεύξεις. Όμως υπέστην μια “δημιουργική” εν πάση περιπτώσει ερμηνεία αυτών των πραγμάτων, ότι δήθεν υπονομεύω τον πρόεδρο, ότι αποτελώ έναν “νέο Λαφαζάνη”, δηλαδή αστεία πράγματα, είμαστε και χρόνια γνωστοί. 
Αλλά δεν πιστεύω ότι η προοπτική του χώρου μας είναι να αποτελέσει ένα μέρος ενός νέου δικομματισμού στις σημερινές συνθήκες. Ενός συναινετικού, δηλαδή, δικομματισμού. 
Πρέπει να είναι το αντίπαλο δέος στα πλαίσια ενός ανταγωνιστικού διπολισμού, όπου αυτός ο ανταγωνισμός θα πατάει σε μια εξίσου ανταγωνιστική προγραμματική πρόταση. 

Δεν μπορεί η δική μας Αριστερά να μην αξιοποιεί τις καλύτερες των παραδόσεων και των άλλων χώρων, αλλά να μην αναδεικνύουμε τελικά ότι αυτή η συνάντηση είναι στο έδαφος μιας σύγχρονης Αριστεράς, η οποία αποτελεί σημείο αναφοράς και για παραδοσιακές, ιστορικές, αριστερές δυνάμεις, αλλά και για τον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, που κι αυτός σήμερα έχει τις δικές του, πολύ ενδιαφέρουσες διεργασίες. 
Βεβαίως να είμαστε η ραχοκοκαλιά της ευρύτερης δημοκρατικής παράταξης. 
Βεβαίως να μπορούμε να εκφράσουμε και ανθρώπους οι οποίοι εκφράζονταν από άλλες πολιτικές μήτρες, έχουν άλλη ιστορική διαδρομή. 
Στο έδαφος, όμως, της Αριστεράς της εποχής μας. 

Που πρέπει, προφανώς, να προσδιορίσουμε τι σημαίνει, όσο μπορούμε να το προσδιορίσουμε. 

Η Αριστερά, την οντότητά της την αποδεικνύει επειδή επαγγέλλεται διαφορετικές σχέσεις, διαφορετικές κοινωνικές και παραγωγικές σχέσεις. Έχει μέσα της το στοιχείο μιας διαφορετικής κοινωνίας. Δεν μπορεί να το μοντελοποιήσει αυτό γιατί οδηγεί σε δογματικές προσεγγίσεις, είναι μακριά από εμάς αυτός ο κλειστός τρόπος ενόρασης των πραγμάτων. 
Νομίζω ότι έχουμε ανάγκη από μια τέτοια Αριστερά, με τη δική της πολύμορφη ταυτότητα, τη δικαιωματική ταυτότητα, την οικολογική ταυτότητα. 

Μια Αριστερά η οποία θα επιβεβαιώνει τον συλλογικό και δημοκρατικό τρόπο λειτουργίας της και ταυτόχρονα θα μπορεί να κάνει πράξη αυτό που εύστοχα είπαμε όταν κάναμε το ξεκίνημα για τον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, μια νέα σχέση με την πολιτική. 

Νέα σχέση με την πολιτική δεν είναι αυτό το μοντέλο λειτουργίας των οργανώσεών μας, δεν είναι το μοντέλο πολιτικής παρουσίας αρκετών από τα στελέχη μας, που είναι παλιομοδίτικο
Είναι άλλο πράγμα. 
Να το διαμορφώσουμε, να το αναζητήσουμε. 
Έτσι θα κερδίσουμε τις εν υπνώσει δυνάμεις της νεολαίας, της αποχής. 
Έτσι θα αλλάξουν οι συσχετισμοί, αυτή θα είναι η νικηφόρα πορεία. Και μπορεί να είναι σύντομη αυτή η νικηφόρα πορεία. 
Ξέρετε γιατί; 
Όχι γιατί εμείς θα κάνουμε μια εργώδη, συστηματική προσπάθεια. Που πρέπει να την κάνουμε, αλλά επειδή θα είναι πολύ πυκνές οι κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις. 
Το έχουμε ξαναζήσει. Θα έρθουν τα πάνω – κάτω κι εμείς πρέπει να είμαστε έτοιμοι.

Συντρόφισσες και σύντροφοι

Σύντροφε Δημήτρη θα ήθελα, ειλικρινά, να σε αγκαλιάσω σταυρωτά. Ο covid και το πρωτόκολλο το απαγορεύουν. Κυριολεκτικά θα σου έλεγα τράβα μπρος. Όλοι μαζί θα στηρίξουμε αυτή την προσπάθεια. 
Ο Δημήτρης δεν είναι ουρανοκατέβατος, είναι ο άνθρωπος ο οποίος γνωρίζει το ιστορικό μας ίχνος και αυτό είναι εγγύηση. Είναι μιας νέας γενιάς. 
Χωρίς να ξέρω την πρόταση του Αλέξη, προφητικά πριν από δύο εβδομάδες είχα δώσει μια συνέντευξη στον Βασίλη Σκουρή. Στην τελευταία ερώτηση μου λέει θα είσαι και πάλι γραμματέας; Και του λέω, δεν είμαι παντρεμένος με τις καρέκλες, πιστεύω στην ανανέωση των οργάνων και θεωρώ ότι αυτό είναι ένα θέμα που θα πρέπει δει η ΚΕ, άρα είναι αποπροσανατολιστική η συζήτηση. 
Έφτασε, λοιπόν, η στιγμή. Μακάρι να γινόταν μέσα από διαδικασίες μιας νέας εκλεγμένης ΚΕ από ένα δημοκρατικό συνέδριο. Είπαμε ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει, νομίζω όμως ότι είναι ένα ελπιδοφόρο ξεκίνημα που πρέπει να το αξιοποιήσουμε.

Ευχαριστώ

Κυριακή, 9 Αυγούστου 2020

Ευκλείδης Τσακαλώτος: Είναι πλέον επιτακτικό να μιλήσουμε για αλλαγή μοντέλου

Συνέντευξη του τομεάρχη Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ Ευκλείδη Τσακαλώτου στην «Εποχή»

 Τη συνέντευξη πήρε ο Παύλος Κλαυδιανός

A΄ Θεωρία – Οικονομία

  1. Η πρώτη ερώτηση θέλει να μεταφέρει την ανησυχία της πολύ μεγάλης πλειοψηφίας: πώς πάει η οικονομία, πού θα σταματήσει το βάθος της ύφεσης, η στασιμότητα, σχεδόν, των επενδύσεων, το ύψος της ανεργίας;

 Τα πράγματα είναι δύσκολα. Μιλάμε για μια πρωτοφανή υγειονομική κρίση που χτύπησε την παγκόσμια οικονομία όταν ήδη φαινόταν σημάδια ύφεσης και όταν πολλοί αναλυτές ανησυχούσαν για νέα χρηματοπιστωτική κρίση, αυτή τη φορά λόγω των υπερχρεωμένων επιχειρήσεων. Αυτή τη στιγμή έχουμε αναζωπύρωση του covid, όχι μόνο στις ΗΠΑ, την Λ. Αμερική, και στην Αυστραλία, αλλά και στα Bαλκάνια οπότε οι πιο δυσοίωνες προβλέψεις των διάφορων οικονομικών οργανισμών θα πρέπει να είναι πια τα σενάρια βάσης. Πολύ φοβάμαι ότι θα πρέπει περιμένουμε νέες στρατιές ανέργων και φτωχών και όξυνση των ανισοτήτων.

Αυτό που ζούμε την τελευταία 10ετιάείναι κάτι μοναδικό στον σύγχρονο καπιταλισμό – μια συνολική ενδογενής κατάρρευση του μοντέλου παραγωγής και διανομής. Η κρίση του 2009, όσο και η σημερινή, προέρχονται από συστατικά μέρη του συστήματος στην παραγωγή, στη διακίνηση προϊόντων, στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ενδογενής είναι και η κλιματική κρίση.

Το βασικό ζήτημα που τίθεται είναι αν σε πολιτικό, αλλά και επιστημονικό επίπεδο, θα συνεχίσουμε να προσποιούμαστε ότι δεν συμβαίνει τίποτα. Είναι πλέον επιτακτικό να μιλήσουμε για μια αλλαγή μοντέλου.

  1. Ο ΣΥΡΙΖΑ επικρίνει την κυβέρνηση ότι επέλεξε οικονομική πολιτική που δεν φρέναρε την επερχόμενη ύφεση αν και γνώριζε ότι η οικονομία είχε μπει σε επιβράδυνση.

Στην ΝΔ έχουν συγκεκριμένες θεωρήσεις και συγκεκριμένες πολιτικές δεσμεύσεις. Και άρα δεν μπορούν, ή δεν θέλουν, να κατανοήσουν αυτό που ξέρουμε τουλάχιστον από τη μεγάλη ύφεση του 1930 – ότι είναι λάθος να μην κάνεις αρκετά εγκαίρως, και να αποσύρεις πρόωρα τα μέτρα που έχεις πάρει.

Σε άλλους τομείς εμμένουν γιατί θεωρούν την κρίση ως ευκαιρία για να διαλύσουν δικαιώματα, είτε αυτά είναι εργασιακά, είτε είναι το δικαίωμα στη διαδήλωση. Σε άλλους πάλι επενδύουν τόσο όσο μέχρι να περάσει η κρίση και να συνεχίσουν μετά businessasusual. Για παράδειγμα δεν επενδύουν στο δημόσιο σύστημα υγείας, αναπτύσσοντας πρωτοβάθμια υγεία. Γιατί το businessasusual σημαίνει ΣΔΙΤ, ιδιωτικές κλινικές κλπ.

  1. Ποια η εκτίμησή σου, για το τελικό αποτέλεσμα, όσο αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης;

Από τη μία μεριά το ΤαμείοΑνάκαμψης αποτελεί τομή. Πρωτίστως γιατί δανείζεται η ΕΕ ως ΕΕ. Επιπλέον ένα ποσοστό από αυτά τα χρήματα θα δοθούν με μορφή επιδοτήσεων και όχι δανείων. Βέβαια η αρχική πρόταση ήταν καλύτερη και ήδη αποτελούσε ένα συμβιβασμό ανάμεσα στον Βορρά και τον Νότο. Η ΝΔ, εν μέρει γιατί είναι μέλος του ΕΛΚ, δεν έχει τη γραμμή ευθυγράμμισης με άλλες χώρες του Νότου.

Τα μέτωπα στο μέλλον θα είναι δύο. Το πρώτο, είναι αν οι φειδωλοί 4 θα κερδίσουν τη μάχη που έδωσαν αυτή η τομή να είναι εφάπαξ, και όχι συστατικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής της ΕΕ για το μέλλον. Το δεύτερο, είναι πόσο γρήγορα θα επιστρέψει η λογική της δημοσιονομικής προσαρμογής – η λογική της λιτότητας – για να μπούνε τα δημόσια οικονομικά σε βιώσιμη πορεία.

Για 40 χρόνια μετά από την κρίση του 1970 το ταξικό ζήτημα λύνεται με αυτό που ονομάζει ο Γουλφκγανκγ Στρεικ δανεισμό από το μέλλον. Το κοινωνικό ζήτημα (διανομή εισοδήματος και πλούτου, επίπεδο μισθών, κοινωνικό κράτος) λύνεται με την αύξηση δανεισμού όλων των ειδών – ατόμων, επιχειρήσεων, τραπεζών, κρατών. Η κρίση του 2009 έδειξε ότι αυτή η λύση δεν είναι βιώσιμη. Για την Αριστερά η συζήτηση δεν θα πρέπει να εστιάζεται στο αν θα χρειαστεί κάποτε μια δημοσιονομική προσαρμογή αλλά οι όροι με του οποίους θα γίνει. Η Αριστερά δεν μπορεί να σφυρίζει αδιάφορα για το θέμα της φορολογίας και άλλα μέτρα που αντιμετωπίζουν τις ανισότητες. Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το θέμα χωρίς μια άλλη προσέγγιση στη φορολογία, συμπεριλαμβάνοντας φόρους επί του πλούτου (όπως λέει και ο Πικετί), φόρο Τόμπιν, οικολογικούς φόρους, προοδευτικούς φόρους εισοδήματος κλπ, που αντιμετωπίζουν τις ανισότητες και δημιουργούν πόρους όχι μόνο για βιώσιμα δημόσια οικονομικά, αλλά για ένα δημόσιο που μπορεί να αντιμετωπίζει την υγειονομική, την οικονομική, και την κλιματική κρίση και να προστατεύει ουσιαστικά τα λαϊκά και μεσαία στρώματα. Χρειάζονται φόροι, οι οποίοι όμως δεν θα είναι μόνο στο μεγάλο κεφάλαιο.

  1. Η πρόταση Πισσαρίδη προϊδεάζει για ένα νέο μνημόνιο;

Η κυβέρνηση άρχισε να επιβάλει ένα είδος μνημονίου πριν από τον κορωνοϊό, με τις παρεμβάσεις της στα εργασιακά (κατάργηση συλλογικών συμβάσεων, αποδυνάμωση του ΣΕΠΕ κλπ),αλλά και τη μείωση του φόρου επιχειρηματικών κερδών.

Με τον Covid συνέχισε η επίθεση στον κόσμο της εργασίας, μετέτρεψαν την εκ περιτροπής εργασία στη νέα κανονικότητα, επέβαλαν εν τοις πράγμασι μειώσεις μισθών στο σύνολο του ιδιωτικού τομέα, περάσαν ταυτόχρονα ένα αντιπεριβαλλοντικό νομοσχέδιο που αδυνατίζει τους ελέγχους και παραγκωνίζει τον ρόλο της περιφέρειας.

Τώρα περιμένουμε την τρίτη πράξη του δράματος με το πόρισμα Πισσαρίδη, όπου φαίνεται περιλαμβάνονται όλοι οι μύχιοι πόθοι των νεοφιλελεύθερων εκσυγχρονιστών. Αλλά ακριβώς επειδή αυτό το πακέτο δεν αντιμετωπίζει τις ανισότητες, δεν δημιουργεί όρους για αύξηση επενδύσεων και ρυθμών ανάπτυξης, βρισκόμαστε μπροστά σε μια επιδείνωση του λόγου Χρέος/ΑΕΠ. Έτσιχτίζονται οι όροι ενός νέου κανονικού μνημονίου.

  1. Ποιοι θα μπορούσε να ήταν οι άξονες της αριστερής πρότασης;

Υπάρχουν κάποιες προϋποθέσεις. Πρωτίστως οφείλουμε να κάνουμε ότι περνάει από το χέρι μας για την ενίσχυση του εργατικού αλλά και άλλων κινημάτων. Μόνο έτσι μπορεί να επιβληθεί μια ατζέντα που θέτει το ζήτημα της ενίσχυσης της εργασίας. Μια ατζέντα που κάνει ηγεμονικό το ότι οι υψηλοί μισθοί ενισχύουν τη ζήτηση και σπρώχνουν τις επιχειρήσεις να επενδύουν σε νέες τεχνολογίες αντί να βασίζονται στο ευέλικτο και φθηνό εργατικό δυναμικό. Έτσι αντιμετωπίζεται το πρόβλημα ιστορικά χαμηλών επενδύσεων, αλλάζοντας συγχρόνως το παραγωγικό μοντέλο.

Ταυτόχρονα πρέπει να μελετήσουμε τις κοσμογονικές αλλαγές που επιφέρει η πανδημία στα εργασιακά. Πρέπει να συζητήσουμε και με τους 30ρηδες και 40ρηδες που ενδιαφέρονται για αυτές τις εξελίξεις, για το πως θα έχουμε ένα παραγωγικό μοντέλο που θα τους κρατήσει ή θα τους επαναφέρει στη χώρα, για το πως θα υπάρχει διαφάνεια στα ευρωπαϊκά προγράμματα, για το πως θα τελειώσει το νέο πελατειακό κράτος που δημιουργείται.

  1. Τι θα κάνατε εσείς διαφορετικά; Πχ στο κομμάτι της κλιματικής αλλαγής.

Αυτό που διαφοροποιεί την Αριστερά είναι ότι αντιλαμβάνεται αυτό το μετασχηματισμό με κοινωνικούς όρους. Ενδιαφέρεται για το πώς θα πληρώσουν το κόστος του οι κατέχοντες, το πώς θα είμαστε όλοι και όλες συμμέτοχοι στα οφέλη.

Στην ενέργεια η ΝΔ βαφτίζει πράσινη μετάβαση τη στροφή προς το φυσικό αέριο και την στήριξη των καθετοποιημένων παραγωγών. Μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ θα στήριζε τα δημοσία δίκτυα υποδομών και θα ενίσχυε τη στροφή προς την αποκεντρωμένη μικρή παραγωγή με ΑΠΕ, το μοντέλο του prosumption και τις ενεργειακές κοινότητες. Φυσικά αυτό θα χρειαζόταν και ενέργειες από «τα κάτω» – αλλά υπάρχει τρόπος να δουλέψουν αριστερές πολιτικές χωρίς ενέργειες «από τα κάτω»;

Στα απορρίμματα η ΝΔ βαφτίζει πράσινη μετάβαση την επέκταση της καύσης χωρίς διαλογή σε μητροπολιτικά κέντρα. Εμείς θα συνεχίζαμε τη στρατηγική διαλογής στην πηγή και δημιουργίας ενός αποκεντρωμένου συστήματος ανακύκλωσης σε στενή συνεργασία με τους ΟΤΑ.

Στο δημόσιο χώρο και στις αστικές μετακινήσεις οι παρεμβάσεις μας θα συνδυάζανε την αναγκαιότητα δημιουργίας δημοσιών χωρών με το αίτημα αναμόρφωσης των λαϊκών γειτονιών στα μεγάλα αστικά κέντρα της χωράς σε αντίθεση με τις στρατηγικές gentrification και τουριστικοποίησης που εξυμνούν οι εκπρόσωπο της ΝΔ.

Τα παραδείγματα είναι πάμπολλα.

  1. Υπάρχει ο κίνδυνος να επανισορροπήσει το σύστημα, μετά το τέλος της κρίσης, στις ίδιες θέσεις ισχύος και εκμετάλλευσης εργασίας;

Πρέπει να δούμε τις ρωγμές που μπορούμε να αξιοποιήσουμε στη νεοφιλελεύθερη κυριαρχία, αυτά που η ίδια η πραγματικότητα έχει καταστήσει ευάλωτα, για παράδειγμα το «δεν μπορεί το κράτος να ασχολείται με την παραγωγή» ή το «ιδιωτικά τα κέρδη, δημόσιες οι ζημιές»

Έτσι το κράτος θα παίρνει μετοχές από τις μεγάλες επιχειρήσεις που ζητούν χρηματοδότηση. Αυτές οι μετοχές θα μπορούσαν για παράδειγμα να πάνε στο Υπερταμείο, και τα μερίσματα να αποτελούν δημόσια έσοδα. Χρειάζεται να μιλήσουμε σοβαρά για το Υπερταμείο που, παρά τα όσα λέγονται, δεν είναι ένα ταμείο ιδιωτικοποιήσεων. Είναι ένα εργαλείο που υπό προϋποθέσεις μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη όπως την έχουμε εμείς στο μυαλό μας. Ζήτημα που δεν είναι ανεξάρτητο από γενικότερα ερωτήματα για το πως θα χρηματοδοτηθεί το σύνολο της οικονομίας, και ποιος είναι ο ρόλος της Αναπτυξιακής Τράπεζας.

Είναι η στιγμή να μιλήσουμε για την αποεμπορευματοποίηση αγαθών και υπηρεσιών. Η παιδεία και η υγεία δεν μπορούν να θεωρούνται απλά εμπορεύματα. Το δημόσιο σύστημα υγείας και παιδείας πρέπει να παρέχουν πλήρη και καθολική κάλυψη. Το ίδιο ισχύει και για άλλες ανάγκες – το νερό ή το δικαίωμα στη στέγη. Με ρεαλιστικές προτάσεις και εναλλακτικά αντιπαραδείγματα που στηρίζονται από ζωντανά κινήματα. Με την εμπλοκή της κοινωνίας, η οποία θα αποφασίζει συλλογικά για το είδος της ανάπτυξης που επιθυμεί και του δημοσίου σε ρόλο συντονιστή.

Αυτό θα πει ρεαλιστικός ριζοσπαστισμός.

Β΄ Πολιτική

  1. Μία γενική εκτίμησή σου για την ποιότητα άσκησης εξουσίας από τη ΝΔ;

Σύντομα θα καταστεί δόκιμος ο όρος «Μητσοτακισμός», ταυτιζόμενος με τις μετατοπίσεις πολλών δεξιών κομμάτων στην Ευρώπη, ως η ενσάρκωση μιας αυταρχικής πρακτικής στα κοινωνικά, μιας ακραία ταξικά μεροληπτικής πρακτικής στα οικονομικά, μιας απόλυτα παλαιοκομματικής λογικής στην διαχείριση δημόσιου χρήματος, με ένα φιλελεύθερο προσωπείο χάρη στην άκρατη στήριξη του ακραίου κέντρου και τωνmedia. Κάτι σαν κάποια freepress έντυπα δηλαδή που με ένα μοντέρνο προσωπείο εκφράζουν συχνά από τις μέσα σελίδες τους έναν ακροδεξιό και χυδαίο λόγο.

  1. Μήπως είναι υπερβολική ή αναχρονιστική η ανησυχία κάποιων παλιότερων αριστερών για τα αυταρχικά μέτρα της κυβέρνησης;

Δικαίως ανησυχούμε οι παλαιότεροι και οι νεότεροι, ενδεχομένως με διαφορετικές παραστάσεις, με μνήμες του κράτους της δεξιάς οι ηλικιωμένοι, με βιωμένη καθημερινότητα οι νεότεροι. Μην κοιτάτε το ΚΙΝΑΛ, έχει μνήμη χρυσόψαρου και μένει ανεπηρέαστο από το αντιδραστικό κύμα αξιακού συντηρητισμού και αστυνομικής βίας που σαρώνει στο διάβα του όλο το δυτικό κόσμο. Ίσως γιατί διαισθάνεται ότι οι κινητοποιήσεις του κόσμου θέτουν στο περιθώριο τα κόμματα καρτέλ. Εύχομαι να αναστοχαστούν.

  1. Ποια η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ Προοδευτική Συμμαχία για τη συγκρότηση συνασπισμού κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων με βάση και τη δυσκολία από τη στάση του ΚΙΝΑΛ αλλά και την άπνοια κινημάτων;

Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ οφείλει να φτιάξει μια σύγχρονη ριζοσπαστική πρόταση, ηγεμονική σε ευρύτερες κοινωνικές ομάδες που θα βλέπουν τα συμφέροντά τους να εκπροσωπούνται, θα βλέπουν το εαυτό τους ως διαμορφωτές της. Αυτή η πρόταση όμως οφείλει να απευθυνθεί και σε άλλες πολιτικές δυνάμεις ώστε να φτιαχτεί η συμμαχία που λέτε. Προφανώς το πρώτο είναι πιο εύκολο από το δεύτερο, όμως οφείλουμε να επιμείνουμε και στα δυο.

  1. Το αντί–ΣΥΡΙΖΑ μέτωπο καλά κρατάει. Ο Αλέξανδρος Κιουπκιολής στην προηγούμενη ΕΠΟΧΗ θεωρεί ότι το κύριο είναι η αντιπαλότητα προς την Αριστερά. Αλλά δεν υπάρχει ένα ζήτημα με την άσκηση της κυβερνητικής θητείας;

Το ζήτημα της ηγεμονίας έχει πολλά πεδία, τόσο  άσκησης πολιτικής, όσο και εφαρμογής της ιδεολογίας και αξιών σου. Το πρόγραμμα δεν είναι μόνο άρθρα εφαρμοσμένης πολιτικής άλλα και ένα σύστημα αξιών: πως βλέπεις τον κόσμο, ποιο είναι το δίκαιο και το άδικο, ποιο σύστημα είναι βιώσιμο και ανθεκτικό. Η πολιτική χρειάζεται και ενσυναίσθηση: κατανόηση των αναγκών, των επιθυμιών, της αισθητικής των ανθρώπων. Πράγματα που υποτιμήσαμε στην άσκηση των κυβερνητικών μας καθηκόντων, με συνέπεια να μοιάζουμε με τον εχθρό μας, χωρίς όμως να είμαστε όμοιοι.

Έχει δίκιο ο Α. Κιουπκιολής ο αντίπαλος δεν πυροβολεί μόνο τον ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να σκοτώσει τις ιδέες της Αριστεράς. Για να το πετύχει επιστρατεύει όχι μόνο την ποινικοποίηση, την καταστολή, τον ευτελισμό των θεσμών και της δημοκρατίας.  Μπολιάζει ταυτόχρονα τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του κράτους με την ακροδεξιά ιδεολογία, με τις μισαλλόδοξες, ρατσιστικές, σεξιστικές, σκοταδιστικές αξίες. Θα αποτύχει. Ζούμε σε ένα διασυνδεδεμένο κόσμο και τα παραδείγματα της αντίστασης, της κοινωνικής διαμαρτυρίας, της πολιτικής κριτικής, τρέχουν με ασύλληπτη ταχύτητα χωρίς σύνορα.

Δε γίνεται να κάνεις ηγεμονική τη θέση σου για το κράτος, τις λειτουργίες των μηχανισμών του (ιδεολογικών, κατασταλτικών κλπ),  αν ο λόγος σου περιορίζεται στο ότι πρέπει να φύγουν οι κακοί για να έρθουν οι καλοί. Πρέπει να είμαστε ξεκάθαροι. Χρειάζεται να μιλήσουμε για την θεσμική θωράκιση του κράτους. Για την Αριστερά ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα, τα μέσα είναι μέρος του σκοπού. Αλλιώς δεν θα καταφέρουμε ποτέ να αποδείξουμε στον κόσμο ότι δεν είμαστε μια από τα ίδια. Αλλά το θέμα δεν είναι επικοινωνιακό – δε γίνεται να νικήσεις τον αντίπαλο χρησιμοποιώντας τα εργαλεία του, παίζοντας στο γήπεδό του.

 12.Ορισμένοι ισχυρίζονται ότι θα έπρεπε να είμαστε πιο δυναμικοί στον έλεγχο των «αρμών της εξουσίας», ότι θα έπρεπε να κάνουμε ότι ο Μητσοτάκης, τι λέτε;

 Διαβάζω την κριτική, την ακούω και από συντρόφους, τη θεωρώ επιπόλαιη. Νομίζω παρερμήνευσαν τα λόγια του Προέδρου. Εξηγούμαι, είναι αφελής όποιος πιστεύει ότι ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός αντιμετωπίζεται με κατάληψη στους θεσμούς – να κάνουμε ότι κάνει δηλαδή το λεγόμενο επιτελικό κράτος του Κυριάκου Μητσοτάκη, το οποίο δε διώχνει απλά κάθε ενσυνείδητο δημόσιο υπάλληλο. Απαιτεί ομηρία και υποταγή απ’ όλους. Είναι αλήθεια ότι στην άσκηση των κυβερνητικών μας καθηκόντων αντιμετωπίσαμε θεσμική ανυπακοή και υπονόμευση από σκληρές επετηρίδες χρόνων, όπως για παράδειγμα στα σώματα ασφαλείας.Δεν επιχειρήσαμε να τις διώξουμε βιαίως, αντιθέτως προσπαθήσαμε να επιβάλουμε αντικειμενική αξιολόγηση, λογοδοσία και διαφάνεια στις τοποθετήσεις. Η ΝΔ τα κατάργησε όλα, το υπέρτατο κριτήριο είναι τα «δικά μας παιδιά». Δεν μετανιώνουμε ούτε σκοπεύουμε να τους ακολουθήσουμε. Αυτό που λέμε και σήμερα από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης στους ανθρώπους που δουλεύουν σε θεσμούς είναι αξιοπρέπεια, ανιδιοτέλεια, σεβασμό στη δημοκρατία και να μη γίνονται μέρος των παιχνιδιών εξουσίας.

  1. Πρόσφατα υποστήριξες, σχετικά με τις “αποκαλύψεις” κατά στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ ότι βρισκόμαστε μπροστά σε ένα “ανήθικο πολιτικό σχέδιο” από την πλευρά όχι μόνο της ΝΔ αλλά του ευρύτερου συστήματος. Πώς πρέπει να αντιμετωπισθεί;

Να γυρίσουμε την ατζέντα στα πραγματικά προβλήματα του κόσμου. Ωστόσο όταν η ΝΔ προσπαθεί να αποπροσανατολίσει τον κόσμο με τέτοιες «αποκαλύψεις» δεν βρίσκω άλλη λύση από το να δίνουμε  συγκεκριμένες απαντήσεις σε όλα τα ζητήματα και μάλιστα να κάνουμε και χρήση όλων των ένδικων μέσων.

  1. Έχεις επικριθεί, στα κρυφά – στα φανερά, και μέσα στο κόμμα, για την επιλογή της δημιουργίας μεγάλου “μαξιλαριού”. Σήμερα, πιο ψύχραιμα πλέον, με αποδεδειγμένη την αξία του, ποιο το σχόλιό σου; Μπορούσε να γίνει κάτι διαφορετικό;

Δεν το λέει κάνεις πια.

  1. 15.Στην εξωτερική πολιτική υπάρχουν ενστάσεις. Στο πνεύμα των Πρεσπών, θα έπρεπε να ηγούμαστε στην προσπάθεια ανοίγματος δίαυλων διαλόγου;

Η στρατηγική μας στις διεθνείς σχέσεις χρειάζεται επανασχεδιασμό, με την προϋπόθεση ότι κρατάμε βασικές συντεταγμένες από την προηγούμενη, τις παρακαταθήκες του διαλόγου στη διευθέτηση των αντιθέσεων, με σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. Έχουμε πετυχημένα παραδείγματα όταν χρησιμοποιήσαμε αυτές τις αρχές, όπως στις Πρέσπες. Θα πρόσθετα και το κυπριακό, ανεξάρτητα αν δεν απέδωσε, όχι όμως με δική μας ευθύνη. Δεν συνιστά στρατηγική η όξυνση των αντιθέσεων, ούτε η επένδυση στον εθνικισμό, πόσο μάλλον το κυνήγι των εξοπλισμών. Εκτός των άλλων γιατί μια τέτοια γραμμή δεν θα λάμβανε υπόψη της, θα αγνοούσε τους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Μεσογείου, τα κρατικά συμφέροντα των ΗΠΑ και Ρωσίας, τις ζώνες επιρροής της Γερμανίας και της Γαλλίας και βεβαίως δεν θα αποκωδικοποιούσε τη στρατηγική της Άγκυρας. Βλέπετε η Τουρκία είναι μια σημαντική περιφερειακή δύναμη με στρατιωτική ισχύ που ασκεί επεκτατική πολιτική σε όλη την περιοχή, δεν είναι θέμα μόνο ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Γ΄ Κόμμα

  1. Όπως φάνηκε, τελικά, οι δυνάμεις του κόμματος κινήθηκαν ενωτικά και συνολικά για την ανασυγκρότηση – διεύρυνσή του. Εντούτοις, αρχικά, είχε ανοίξει μια συζήτηση όχι και τόσο εποικοδομητική. Είχε έδαφος;

Θεωρώ λάθος τον τρόπο που άνοιξε η συζήτηση, τη στιγμή που άνοιξε, αφού ο κόσμος περίμενε από μας στιβαρή αντιπολίτευση και προγραμματική αντιπαράθεση με τη δεξιά κυβέρνηση και όχι εσωκομματική ίντριγκα και στρατόπεδα πιστών. Ήταν σωστή και αναγκαία η απεύθυνση στον κόσμο που μας ψήφισε να πλαισιώσει τις γραμμές μας. Και εκείνος ανταποκρίθηκε σε μεγάλο βαθμό. Ήταν και είναι ακατανόητη η επιχείρηση να μετατοπιστεί ιδεολογικά και προγραμματικά ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ στην κεντροαριστερά. Αδιάβαστη, εμμονική και αυτοκαταστροφική. Κανείς δεν μπορεί να την υπερασπιστεί ευθαρσώς, γίνεται με μισόλογα, με σημειολογικούς  χρωματισμούς αγνοώντας τις μετατοπίσεις στο εκλογικό σώμα μετά το 2010. Όπως είναι επίσης λάθος να προκαταλαμβάνεται η γνώμη και η θέληση των συνέδρων.

  1. Η προσθήκη στον τίτλο, “Προοδευτική Συμμαχία”, έγινε αποδεκτή – με ισχυρή πλειοψηφία στην ΚΕΑ – για να προχωρήσουμε στο κύριο έργο που είναι η ανασυγκρότηση – διεύρυνση. Εσύ πώς προσεγγίζεις αυτό το ζήτημα;

Πρέπει κάθε στιγμή να επιλέγουμε ποια είναι τα βασικά επίδικα, ποια είναι τα ζητήματα που θα μας απασχολήσουν στο μέλλον. Υπάρχουν σύντροφοι που θεωρούν ότι το όνομα ήταν κάτι εξαιρετικά σημαντικό, άλλοι και άλλες που έθεταν -και σωστά- το ζήτημα της τήρηση της εσωκομματικής δημοκρατίας και του σεβασμού των διαδικασιών. Σε μια περίοδο διεύρυνσης βέβαια δεν είναι απόλυτα σαφές πώς μπορείς να εντάξεις τους νέους συντρόφους και συντρόφισσες στην διαδικασία λήψης αποφάσεων μέχρι το συνέδριο. Αλλά αυτό αποτελεί μια μεταβατική περίοδο. Προφανώς οι σύνεδροι θα ψηφίσουν το όνομα του κόμματος, οι σύνεδροι θα εκλέξουν τα νέα όργανα, οι σύνεδροι θα ψηφίσουν τα κείμενα του κόμματος. Και αυτά έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Έχει σημασία να συμφωνήσουμε όλοι και όλες ότι το κόμμα μας είναι ένα αριστερό κόμμα που έχει ως στόχο την αλλαγή του κοινωνικοοικονομικού μοντέλου και όχι την διαχείριση του υπάρχοντος, ότι πρέπει να απευθυνθούμε στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη την αριστερά και να ενισχύσουμε τους δεσμούς μας μαζί τους, ότι από εδώ και πέρα δεν υπάρχει καμία δικαιολογία παράκαμψης των δημοκρατικών διαδικασιών, ότι ο σκοπός σε καμία περίπτωση δεν αγιάζει τα μέσα, ότι το ηθικό μας πλεονέκτημα είναι κάτι που πρέπει να αποδεικνύουμε κάθε μέρα. Έχει σημασία να κάνουμε ξεκάθαρη τη θέση μας για τις εξορύξεις, να δούμε την θέση μας για την εξωτερική πολιτική, να δούμε την τακτική μας και την στρατηγική μας για τις συμμαχίες.  Όλα αυτά πρέπει να τα συζητήσουμε συντροφικά. Και αυτό δεν γίνεται εξ αποστάσεως οπότε είναι πρόωρο να μιλήσουμε για την ημερομηνία του συνεδρίου.

  1. Υπάρχει το ζήτημα ενός κομματικού απολογισμού, που δεν έγινε. Επειδή πολλά λέγονται εναντίον του “βεβαρημένου 3%”, το ζήτημα της λειψής κομματικής οικοδόμησης δεν είναι ευθύνη, πρώτιστα, της ηγεσίας;

Έχει δημιουργηθεί ομάδα για την εκπόνηση του κομματικού απολογισμού, την αποτελούν οι πρώην γραμματείς της ΚΕ και αλλά αξιόλογα στελέχη. Στο τέλος του μήνα θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους στα όργανα του κόμματος. Σημαντική βοήθεια στην ομάδα εργασίας, κατά τη γνώμη μου, είναι ο ψηφισμένος απολογισμός, ο οποίος περιέχει και στοιχεία κομματικής αποτίμησης. Είναι μοιρασμένη η ευθύνη, πολυπαραγοντική, αφού η κρίση του κομματικού φαινομένου είναι γενικευμένη. Η κρίση της πολιτικής ένταξης έχει τρόπους για την υπέρβαση της: την εσωκομματική δημοκρατία, την άμεση δημοκρατία, την κοινωνική δικτύωση, τα πολιτικά δικαιώματα των μελών. Ο ΣΥΡΙΖΑ του 3% και ο ΣΥΡΙΖΑ του 33% είναι προπαγανδιστική επινόηση, διχαστική και ανιστόρητη, κατασκευασμένη από ανθρώπους που αδιαφορούν ή παραποιούν την ιστορική διαμόρφωση του μεγαλύτερου κόμματος της ριζοσπαστικής Αριστεράς.

  1. Τι είναι το αριστερό κόμμα στην εποχή μας κατά τη γνώμη σου;

Ο Γιάννης Δραγασάκης στην προηγούμενη Εποχή, έχει 2 επισημάνσεις που αξίζουν να τις συγκρατήσουμε. Το κόμμα πολιτικής ενότητας, το κόμμα χωρίς ιδεολογική ταυτότητα είναι έωλο, παρασέρνεται εύκολα στις ιδεολογίες του συρμού. Η εμπειρία μας στο Συνασπισμό το επιβεβαιώνει, δώσαμε σκληρές μάχες στο παρελθόν για να αποκτήσει τη ριζοσπαστική ταυτότητα, επιβραβεύτηκε.

Η άλλη επισήμανση είναι το ερώτημα το πως διευθετεί ο ΣΥΡΙΖΑ την εσωτερική του ζωή, τις μικροεξουσίες που αναπτύσσονται, τις άμυνες απέναντι στην κρατικοποίηση. Σωστά ο Γιάννης θεωρεί ότι η τήρηση του Καταστατικού είναι καθοριστική.

Συνοψίζοντας, χρειαζόμαστε ένα κόμμα συλλογικό διανοούμενο, με την έννοια της παραγωγής πολιτικής. Ένα κόμμα που υπερασπίζεται αξίες, ακόμα και στις πιο αντίξοες συνθήκες, αγκυρωμένο στην κοινωνική υποκειμενικότητα, χρήσιμο και συμμετοχικό στην κίνηση της κοινωνίας. Για να γίνουν τα παραπάνω, προϋπόθεση είναι η εσωκομματική δημοκρατία και τα πολιτικά δικαιώματα των μελών να μην εκχωρούνται στην ηγετική ομάδα, όσο φωτισμένη και αν είναι.


epohi.gr


Τρίτη, 28 Ιουλίου 2020

Η δυστοπική κατάσταση των ΜΜΕ στην Ελλάδα πλήττει συνταγματικά δικαιώματα


του Δημήτρη Παπαδημούλη*
H χώρα μας «ορμπανοποιείται» με ταχείς ρυθμούς, όπως αποδεικνύουν τα πρόσφατα αντιδημοκρατικά μέτρα της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Η απαγόρευση των διαδηλώσεων με έναν νόμο χουντικής έμπνευσης, ήρθε ως συνέχεια μίας μακράς πορείας χειραγώγησης της πληροφόρησης και μετά από την συστηματικά επιχορηγούμενη δημιουργία μιας εικονικής πραγματικότητας μέσω των ΜΜΕ. Η δυστοπική κατάσταση του Τύπου στην Ελλάδα πλήττει συνταγματικά μας δικαιώματα.
Θεσμοποιώντας την αδιαφάνεια, η κυβέρνηση αρνιόταν για εβδομάδες να δώσει στη δημοσιότητα τα ποσά ενίσχυσης στα ΜΜΕ της λίστας που δημοσιοποίησε μετά από πιέσεις και πιθανό «μαγείρεμα». Θα μπορούσαμε κάλλιστα να μιλήσουμε για θεσμικό πραξικόπημα.
Εκ του αποτελέσματος, αποδείχθηκε ότι διανεμήθηκαν 20 εκατομμύρια ευρώ με βασικό κριτήριο αποκλεισμού από την οικονομική ενίσχυση το αν τα ΜΜΕ ήταν ή όχι ενοχλητικά για την κυβέρνηση ή απρόθυμα να αναπαράγουν την κυβερνητική γραμμή!
Εκδικούμενη  με αυτόν τον τρόπο τα ανεξάρτητα ή αντιπολιτευόμενα ΜΜΕ, η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιβράβευσε τα παπαγαλάκια και τους δημοσιογραφικούς δορυφόρους της. Ενισχύοντας τους οικονομικά εν μέσω οικονομικής κρίσης λόγω της πανδημίας –και με πρόσχημα την τελευταία, η κυβερνητική πολιτική συνειδητά εξανάγκασε τα ΜΜΕ και τους δημοσιογράφους που πλήττονται από την ανεργία, στη σιωπή, με αντίτιμο παχυλές επιχορηγήσεις.
Χειρότερο ακόμη φαινόμενο ξεπεσμού και ανυποληψίας μεγάλης μερίδας των ΜΜΕ ήταν η πρακτική της «δολοφονίας χαρακτήρων», που αποτελεί πλέον και βασικό συστατικό της μιντιακής απολυταρχίας που ασκεί η ΝΔ εναντίον των πολιτικών αντιπάλων, ώστε να ισχυροποιηθεί στην εξουσία.
Η κατάταξη της χώρας μας στην 24η θέση ανάμεσα στους 27 της ΕΕ, στον τομέα της ελευθερίας του Τύπου, επιβεβαιώνει όλα τα παραπάνω, με τον πιο επίσημο τρόπο, εκθέτοντας την Ελλάδα. Η εικόνα αυτή μόνο με εκείνη των αυταρχικών καθεστώτων τύπου Όρμπαν μπορεί πλέον να συγκριθεί. Και μπορεί να απουσιάζουν οι άμεσες διώξεις δημοσιογράφων ή το λουκέτο σε εφημερίδες της αντιπολίτευσης, εμμέσως όμως πραγματοποιούνται ήδη απολύσεις «ανήσυχων» δημοσιογράφων από διάφορα ΜΜΕ, αλλά και ο οικονομικός στραγγαλισμός εφημερίδων.
Η ΝΔ ως γνωστόν, αρέσκεται να εμφανίζεται ως φιλελεύθερη παράταξη. Πόσο φιλελεύθερη είναι όμως η  ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη, όταν επιλέγει την χειραγώγηση του Τύπου μέσω υπερχρηματοδότησης των πρόθυμων και φιλικά προσκείμενων σε αυτήν ΜΜΕ;
Πόσο αδέσμευτος είναι τελικά ο Τύπος, όταν τα φιλικά προς την κυβέρνηση Μέσα κάνουν το άσπρο μαύρο, με πολλαπλές ταυτόχρονες δημοσιεύσεις-καρμπόν που εκπορεύονται μεθοδευμένα από το ίδιο επιτελικό κέντρο;
Ή όταν τεχνηέντως αλλάζουν την ατζέντα της επικαιρότητας κατά το δοκούν κάθε φορά που οι ειδησεογραφία είναι δυσάρεστη για την κυβέρνηση;
Με την αρωγή των πρόθυμων ΜΜΕ-τζουκμποξ της, η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει φτάσει στο έσχατο σημείο αυτοταπείνωσης, να παρουσιάζει ως δήθεν δικά της, έργα της προηγούμενης κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ. Για την επίτευξη της χειραγώγησης της πληροφορίας, η κυβέρνηση της ΝΔ ουσιαστικά μπλόκαρε και κατέστησε πρακτικά ανενεργό το ΕΣΡ. Τάισε με κονδύλια άγνωστου ύψους και προέλευσης κάθε δημοσιογράφο που είναι πρόθυμος να υπηρετήσει το σύστημα παραπληροφόρησης, επιτιθέμενη με fake news σε στελέχη της αντιπολίτευσης ή σε δημοσιογράφους, έχει πετύχει να κλείσουν πολλά στόματα ανθρώπων που υπηρετούν ακόμη την ελευθεροτυπία, την ερευνητική δημοσιογραφία ή την ανεξάρτητη δικαιοσύνη.
Όπως αποδεικνύεται καθημερινά, βασικός μοχλός της παρούσας κυβέρνησης –κάτι που ίσχυε ήδη και όταν ήταν αντιπολίτευση, είναι η πλύση εγκεφάλου μέσω της τηλεόρασης, το συστηματικό και σχεδιασμένο ψέμα, ο εθνολαϊκισμός και η ενορχηστρωμένη διαπόμπευση του αντιπάλου.
Το αποτέλεσμα το διαπιστώνουμε καθημερινά: Δικαστικοί τρομοκρατημένοι να παραιτούνται ο ένας μετά τον άλλο από πολύκροτες υποθέσεις. Εισαγγελείς που προσπαθούν να κάνουν τη δουλειά τους, να λοιδορούνται δημόσια από μερίδα των ΜΜΕ ή και να διώκονται. Υπουργοί που ελέγχονται για σκάνδαλα, να διαφεύγουν χωρίς καμιά νομική συνέπεια για τους ίδιους και να μετατρέπονται με θράσος σε «εισαγγελείς» προαναγγέλλοντας διώξεις δικαστών. Δημοσιογράφοι να σύρονται στα δικαστήρια για αποκαλύψεις που έκαναν, αντί να ερευνώνται οι ίδιες οι αποκαλύψεις.
Όλη αυτή η έκρυθμη κατάσταση, συνιστά θεσμική εκτροπή που υποσκάπτει την ίδια τη δημοκρατία. Χωρίς διαφάνεια και Ελευθεροτυπία δεν υπάρχει ουσιαστική Δημοκρατία. Χωρίς τα πραγματικά δεδομένα να βρίσκονται στη διάθεση των πολιτών, μειώνεται η υπεύθυνη πληροφόρηση και η πολιτική συμμετοχή. Χωρίς ανεξάρτητα ΜΜΕ, αντί για μια εύρυθμη κοινοβουλευτική δημοκρατία επικρατεί το θέατρο του παραλόγου.
Η σκιά της ανελευθερίας και της νόθευσης της ανεξαρτησίας βασικών θεσμών είναι πολύ βαριά στη χώρα μας πλέον και η ατμόσφαιρα γίνεται άκρως τοξική. Ελπίζω κάποιες νηφάλιες φωνές στη ΝΔ που έως σημερα σιωπούν ηχηρά, να το κατανοούν αυτό. Είναι καιρός ολόκληρη η αντιπολίτευση ενωμένη, να ζητήσει να μπει ένα τέλος σε αυτή την αντιδημοκρατική εκτροπή.
Πρέπει να υπάρξουν δημοκρατικές εγγυήσεις ανεξαρτησίας στα ΜΜΕ. Να υπάρξει επιτέλους συνταγματικός έλεγχος όσων ενοικιάζουν τηλεοπτικές και ραδιοφωνικές συχνότητες από το Δημόσιο, καθώς και δεοντολογικός έλεγχος της έντυπης δημοσιογραφίας. Απαιτείται άμεση συνεννόηση και δέσμευση των πολιτικών κομμάτων ώστε να σταματήσει αυτός ο θεσμικός εκτροχιασμός.
 https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/253713_i-dystopiki-katastasi-ton-mme-stin-ellada-plittei-syntagmatika-dikaiomata

Σχόλια