Σάββατο, 16 Οκτωβρίου 2021

Εννέα σημεία για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης - χωρίς να πέσετε σε απόγνωση



Ένας οδηγός για δημιουργικούς ακτιβιστές της κλιματικής αλλαγής:

από το itsnicethat.com 10 Ιουλίου 2019


Το Adapt είναι ένα κλιματικό κλαμπ που διοικείται από τους Josie Tucker και Richard Ashton, ένα δίδυμο που δεσμεύεται να χρησιμοποιεί το σχέδιο και τα αστεία για να ενθαρρύνει την περιβαλλοντική αλλαγή με προσιτό και συλλογικό τρόπο.

Για αυτό το κείμενο, ζητήσαμε από το δίδυμο να συντάξει ένα πρόγραμμα εννέα βημάτων που εξετάζει πώς (σκόπιμα κακά) αστεία και (καλός) σχεδιασμός μπορούν να μας βοηθήσουν να ενθαρρύνουμε μια πιο ενεργή συμμετοχή στην εξεύρεση λύσεων σε ένα πρόβλημα που επηρεάζει τον καθένα μας. «Είναι», λέει το Adapt, «ο οδηγός που θα θέλαμε να μας είχε δώσει κάποιος πριν από περίπου 18 μήνες».

1. Απελπισία

Γνωρίζετε αυτό το συναίσθημα όπου η κλίμακα της κλιματικής κρίσης σας χαστουκίζει καταιγιστικά στο πρόσωπο και ξυπνάτε κάθε μέρα θέλοντας να θάψετε τον εαυτό σας κάτω από το πάπλωμά σας και να βυθιστείτε αργά περιμένοντας τον κόσμο να τελειώσει και θα είστε μόνοι σας, ένα κουτάβι και μερικές εκατοντάδες μπουκάλια κρασί και κυριολεκτικά τίποτα δεν θα έχει νόημα και θα αρχίζεις να αναρωτιέσαι γιατί στο διάολο ασχολείσαι ακόμη και με αυτήν την ελεύθερη δουλειά και γιατί τα πάντα υπάρχουν ούτως ή άλλως;

Ναι. Αξιοποίησε την απελπισία φίλε μου, γιατί είναι αυτό που τελικά σε κάνει να θυμώνεις. Να είσαι πραγματικά θυμωμένος. Το είδος του θυμού που σας κάνει να αρχίσετε να κάνετε πράγματα.




2. Μιλήστε με όλους μέχρι να σας βαρεθούν!

Δυστυχώς, αποδεικνύεται ότι η κλιματική αλλαγή ΔΕΝ είναι αποδεκτή συνομιλία για δείπνο, αλλά συνεχίστε! Ίσως χρειαστεί να αντιμετωπίσετε το να σας αποκαλούν «ηλίθιο χορτοφάγο χίπη» περισσότερες φορές από ό, τι θα θέλατε ιδανικά, αλλά θα αξίζει τον κόπο όταν πολλά μέλη της οικογένειας γυρίσουν και δηλώσουν ότι έχουν στραφεί σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο σπίτι, κι όλο αυτό επειδή τους το ζήτησες. Τώρα ποιος χαίρεται που περάσατε εκείνη την καλοκαιρινή οικογενειακή συνάντηση «με το να μοιράζεστε όλες τις καταπληκτικές σας γνώσεις για τη χρήση ορυκτών καυσίμων;»

Η συνέχιση αυτής της τακτικής συζήτησης θα σας δώσει μια ιδέα για το τι κάνουν και δεν θέλουν να ακούσουν οι άνθρωποι, και αυτό είναι καλό. Πείτε τους όλα αυτά που δεν θέλουν να ακούσουν. Παρεμπιπτόντως, γνωρίζουμε ακριβώς πώς είναι να περνάς χρόνια να ερευνάς και να έχεις όλες τις γνώσεις για το κλίμα στο μανίκι σου, μόνο και μόνο για να τις ξεχνάς όταν κάποιος έρχεται αντιμέτωπος μαζί σου. Έτσι φτιάξαμε αυτούς τους εύχρηστους οδηγούς τσέπης για να σας βοηθήσουμε να περιηγηθείτε σε δύσκολες συνομιλίες για το κλίμα σε περιόδους ανάγκης!

3. Αρχίστε να γελάτε

Μπορεί στην αρχή να είναι λάθος, αλλά ο μόνος τρόπος για να νικήσετε τους εχθρούς σας - σε αυτή την περίπτωση, την κλιματική κρίση και όλους τους κύριους υπεύθυνους - είναι να γελάτε μαζί τους! Είναι επίσης η βάση ενός μηχανισμού αντιμετώπισης για το σημείο #1.

Μετατρέψτε ό, τι μπορείτε σε αστείο, γιατί όταν παρουσιάζετε στους ανθρώπους πληροφορίες με αστείο τρόπο, αυξάνει κυριολεκτικά τη διατήρηση της μνήμης! Επιπλέον, τους κάνει να θέλουν να σας μιλήσουν περισσότερο από ό, τι στο σημείο #2. Θέλετε να πείτε στους ανθρώπους ότι όλα τα αγαπημένα τους ζώα και οι μελλοντικές γενιές της οικογένειάς τους αντιμετωπίζουν κίνδυνο πλήρους εξαφάνισης λόγω της ηλίθιας ανθρωπογενούς κλιματικής κρίσης; Σας προτείνουμε ένα αστείο χτύπημα. Θέλετε να ενημερώσετε τους συντρόφους σας ότι ο θλιβερός νέος πρόεδρος της Βραζιλίας Μπολσονάρο αύξησε την αποψίλωση των δασών του Αμαζονίου κατά 50 τοις εκατό σε μόλις έξι μήνες. Τι θα λέγατε για ένα νευρικό γέλιο;

Εάν δεν είστε φυσικά εξαιρετικοί στην παραγωγή λογοπαίγνων επί τόπου, αυτό είναι εντάξει (για να είμαστε ειλικρινείς, δεν είμαστε ούτε εμείς). Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο χρησιμοποιούμε το διαδίκτυο για να μετατρέψουμε τις τρομακτικές πληροφορίες σε μιμίδια και γελοίες αναρτήσεις, και η τρέχουσα καμπάνια μας (Don't be a Fossil Fool) ενθαρρύνει τους ανθρώπους να στραφούν στην καθαρή ενέργεια στο σπίτι ή στη δουλειά. Προσπαθήσαμε να μετατρέψουμε αυτό το σούπερ μη σέξι θέμα σε μια διασκεδαστική εργασία. Δείτε το fossilfool.world !




4. Απελπιστείτε λίγο περισσότερο

Ναι, λοιπόν, το θέμα με αυτήν την αίσθηση στο στομάχι σας σχετικά με την πιθανότητα να τελειώσει ο κόσμος είναι ότι ... δεν εξαφανίζεται πραγματικά. Τουλάχιστον μέχρι να διορθώσουμε ό, τι μπορούμε. Συγνώμη!

5. Κάντε νέους φίλους και μάθετε πώς να τους χρησιμοποιείτε για το καλό

Είναι δύσκολο να βρεις ανθρώπους, ειδικά όταν προσπαθείς να τους προσελκύσεις με το επικείμενο τέλος του κόσμου. Είναι, ωστόσο, ελαφρώς πιο εύκολο να το κάνετε όταν υπάρχει ποτό τριγύρω, οπότε διατηρήστε μια δεξαμενή δοχείων στην ανακυκλωμένη τσάντα σας πάντα. Όλοι ανέχονται τα κουτάκια.

Αφού το έχετε τακτοποιήσει, κάντε πράγματα που επιτρέπουν στους άλλους να γνωρίζουν ότι βρίσκεστε σε μια απελπισία (βλέπε σημεία #1 και #4) ΑΛΛΑ ότι το αντιμετωπίζετε (σημείο #3). Αυτό σημαίνει ότι ψάχνετε να βρείτε πραγματικές λύσεις που εσείς και οι άλλοι μπορείτε να υλοποιήσετε για να κάνετε τη πραγματική διαφορά. Μην ενθαρρύνετε τους ανθρώπους να υπογράφουν 10 αναφορές την ημέρα και να τις μοιράζονται όλες στο Facebook. Να ενθαρρύνετε τους ανθρώπους να θεωρούν υπόλογες τις εταιρείες  και να κάνουν προσωπικές αλλαγές όπως η μετάβαση σε καθαρή ενέργεια, η κατανάλωση μιας διατροφής φυτικής προέλευσης και να πετούν λιγότερο (αυτό το τελευταίο δεν είναι δημοφιλές). Φιλοξενήστε εκδηλώσεις, συνομιλήστε με άτομα όταν σας πλησιάσουν και υποστηρίξτε το έργο τους. Φτιάξτε τη δική σας κοινότητα γιατί υπάρχει δύναμη στους αριθμούς.

Φιλοξενήσαμε ένα Planet Party με την Brainchild, όπου οι άνθρωποι μπορούσαν να χορεύουν μέχρι τρεις, με δραστηριότητες με θέμα το κλίμα και υποστηρικτές συζητήσεων, και ήταν ΑΠΑΙΧΤΟ! Αυτή τη στιγμή προετοιμαζόμαστε για μια έκθεση με τίτλο Sadness is a no gO-Zone , που συγκεντρώνει καλλιτέχνες και σχεδιαστές για να δημιουργήσουν έναν αναζωογονητικό χώρο για να μάθουν και να δράσουν για την κλιματική κρίση. Ελάτε μαζί μας!




6. Σπείρετε τους σπόρους σας

Το Running Adapt μας έχει διδάξει ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι εκεί έξω που νοιάζονται για τη συνεχιζόμενη καταστροφή του περιβάλλοντος. Αυτό μπορεί να σας φανεί χρήσιμο γιατί μπορεί να χρειαστείτε μερικούς νέους φίλους και συγγενείς αφού μιλήσετε με όλους μέχρι να σας βαρεθούν (σημείο #2). Έτσι, σπείρετε τους κοινωνικούς σας σπόρους και κάντε λίγη προσωπική επικονίαση.

Βρείτε όλους τους ανθρώπους που ξοδεύουν όλο το χρόνο τους κάνοντας παρόμοια πράγματα με εσάς και συνεργαστείτε μαζί τους, γιατί υπάρχει πάντα περισσότερος χώρος στο πάρτι. Στη συνέχεια, πηγαίνετε και φυτέψτε μερικούς πραγματικούς σπόρους και δέντρα, γιατί ο κόσμος χρειάζεται δισεκατομμύρια περισσότερα δέντρα και οι μέλισσες χρειάζονται σπόρους.

Εάν ενοχλείστε να φυτεύετε σπόρους συνεχώς, αγοράστε ένα από τα μπλουζάκια Sow Your Seeds που υποστηρίζουν τον οργανισμό αναζωογόνησης Mossy Earth . Θα σας απαλλάξου από την ενοχή σας και θα φυτέψουν εκείνοι για σας.




7. Φωνάξτε με τα χέρια σας

Τα χέρια είναι αρκετά εύχρηστα. Είναι υπέροχα εργαλεία γραφής ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε για να αναφέρετε τον τοπικό βουλευτή σας! Οι αντιτιθέμενοι αντίχειρές σας σημαίνουν ότι μπορείτε να κρατήσετε ξεκαρδιστικά (και εξαιρετικά σχεδιασμένα) πλακάτ σε όλες τις διαμαρτυρίες για το κλίμα που πηγαίνετε με όλους τους νέους συντρόφους που κάνατε στο σημείο #5!

Online ή στην πραγματική ζωή, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτά τα άνω μέρη των βραχιόνων και να τα κάνετε να λειτουργούν για το περιβάλλον. Ποιος θα πίστευε ότι θα ήταν τόσο εύκολο; Στη συνέχεια, όταν είστε όλοι εξουθενωμένοι, πείτε σε όλους τους γνωστούς σας να κάνουν το ίδιο. Φέρτε τα μαζί σας στην επόμενη διαμαρτυρία ή στείλτε ένα αντίγραφο αυτού του εξαιρετικά διατυπωμένου email, γιατί δεν είναι τόσο εγγράμματοι όσο εσείς (αλλά μην τους το λέτε. Προφανώς).

Εάν δεν είστε σίγουροι πώς να βεβαιωθείτε ότι θα πραγματοποιήσετε το σωστό είδος διαμαρτυρίας, συγκεντρώστε σε ένα εικονικό ημερολόγιο, όπου αυτό που έχουμε επιμεληθεί, μια λίστα με κλιματικά γεγονότα και διαμαρτυρίες και μπορείτε να το συγχρονίσετε στο Google σας ημερολόγιο, ώστε να σας υπενθυμίζεται αυτόματα. Παρακαλώ!




8. Μια άλλη έκθεση IPCC θα βγει και φυσικά θα απελπιστείτε

Κάτι να το περιμένεις, ε;

9. Αποδεχτείτε ότι αυτή είναι η ζωή σας τώρα

Έχουμε ένα αποκορύφωμα των σημείων #1, #4 και #8, πολλά #3 και ένα σκασμό από #7. Είναι περισσότερη δουλειά από ό, τι μπορείτε να χωρέσετε σε μια εβδομάδα και είναι πολύ εύκολο να ξεχάσετε ότι κανείς δεν σας πληρώνει για να το κάνετε, αλλά αυτό δεν είναι το ζητούμενο. Δεν υπάρχει τέλος μέχρι να διορθωθεί ο κόσμος. Καλή τύχη σε αυτό και αποχαιρετήστε τη ζωή σας όπως την ξέρατε!

Αυτό το άρθρο είναι μέρος του Response and Responsibility, μιας νέας σειράς ιστοριών σχετικά με το It's Nice That για τη συνεχιζόμενη κλιματική κρίση και το τι μπορούν να κάνουν τα δημιουργικά εργαστήρια για αυτό.



Κυριακή, 10 Οκτωβρίου 2021

Τι μπορεί να μας διδάξει ένας σοβιετικός ιδεολόγος για την κλιματική κρίση;



Η ιδέα του Νικολάι Μπουχάριν για την «ισορροπία» - μια ισορροπία μεταξύ κοινωνίας, τεχνολογίας και φύσης - μας βοηθάει να επαναπροσδιορίσουμε την ιστορική μας σχέση με τη φύση.

του Αλέξανδρου Χέρμπερτ

Παρεμβαίνοντας στην καταστροφική εξέλιξη της κλιματικής μας κρίσης, ο Έλον Μασκ προσέφερε πρόσφατα ένα χρηματικό έπαθλο 100 εκατομμυρίων δολαρίων για όποιον μπορεί να επινοήσει τεχνολογία δέσμευσης άνθρακα σε πλανητική κλίμακα. Μιμούμενος παρουσιαστή τηλεοπτικών παιχνιδιών, ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας ανακοίνωσε ότι «αυτός ο τετραετής παγκόσμιος διαγωνισμός καλεί καινοτόμα άτομα και ομάδες από οπουδήποτε στον πλανήτη να δημιουργήσουν και να επιδείξουν λύσεις που μπορούν να απομακρύνουν το διοξείδιο του άνθρακα απευθείας από την ατμόσφαιρα ή τους ωκεανούς, και να το απομονώσουν διαρκώς και βιώσιμα». Πρόσθεσε ότι «στα μαθηματικά για το κλίμα γίνεται ξεκάθαρο ότι θα χρειαστούμε αφαίρεση άνθρακα σε κλίμακα γιγατόνων τις επόμενες δεκαετίες για να αποφύγουμε τις χειρότερες επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής».

Η ανάγκη για δέσμευση άνθρακα είναι αδιαμφισβήτητη, αλλά η προσφορά του Μασκ υποθέτει ότι οι τεχνολογικές διορθώσεις και μόνο μπορούν να σώσουν την ανθρωπότητα από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Αυτό που δεν καταλαβαίνει είναι ότι η αποφυγή της κλιματικής καταστροφής απαιτεί από τις οποιεσδήποτε τεχνολογικές λύσεις να συνοδεύουν μια πλήρους κλίμακας πολιτιστική και κοινωνική επανάσταση στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη σχέση μας με τον φυσικό κόσμο. Χωρίς μετασχηματισμό των καπιταλιστικών κοινωνικών σχέσεων, τα πλανητικά όρια θα μας προλαβαίνουν πάντα.

Βασικά, η εξάρτηση του δισεκατομμυριούχου από το κίνητρο του κέρδους δημιουργεί μια αντίφαση με τις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης στον καπιταλισμό. Στην αποκλειστική της εξάρτησή από μια τεχνολογική λύση, η κυρίαρχη τάξη σε αυτή την περίπτωση προωθεί την πιο χυδαία μορφή τεχνολογικού ντετερμινισμού ή την πεποίθηση ότι η τεχνολογία καθορίζει την ανάπτυξη μιας κοινωνίας και του πολιτισμού της και ως εκ τούτου είναι το κλειδί για την απελευθέρωσή της.

Αυτή η στροφή προς τον ανοιχτό τεχνολογικό ντετερμινισμό μέσα στον καπιταλισμό είναι αρκετά παράδοξη όταν λάβουμε υπόψη τις επιθέσεις που οι δυτικοί κριτικοί έκαναν στη σοσιαλιστική θεωρία κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τον ψυχρό Πόλεμο. Τότε, οι πολεμιστές του ψυχρού Πολέμου, ιδιαίτερα στις κοινωνικές επιστήμες, συμμετείχαν σε μια παρατεταμένη συζήτηση για τον «τεχνολογικό ντετερμινισμό» της μαρξιστικής, και συνεπώς της σοβιετικής σκέψης. Αντλώντας εκτός πλαισίου αποσπάσματα από τον Μαρξ και άλλους κομμουνιστές , υποστήριξαν ότι η σοσιαλιστική θεωρία θεωρεί τον φυσικό κόσμο και τους πόρους του ως τίποτα περισσότερο από τη βάση πάνω στην οποία θα οικοδομηθεί μια τεχνολογικά προηγμένη σοσιαλιστική ουτοπία.

Στη συνέχεια χρησιμοποίησαν αυτή την αναγωγική άποψη για τον σοσιαλισμό για να υποδείξουν ότι οι ελεύθερες αγορές - όχι οι κεντρικά προγραμματισμένες οικονομίες - ήταν οι πιο κατάλληλες για την αντιμετώπιση κοινωνικών, οικονομικών και πολιτιστικών προβλημάτων, επειδή ο ανταγωνισμός θα μπορούσε να δώσει κίνητρα για λύσεις σε δυνητικά επιζήμιες κοινωνικές και οικονομικές πιέσεις, όπως φυσικές καταστροφές και οικονομική κατάρρευση. 

Αυτή η άποψη περί μαρξιστικού τεχνολογικού ντετερμινισμού ενισχύθηκε μέσα σε αυτό που είναι γνωστό σαν η «ολοκληρωτική» ιστοριογραφία της ΕΣΣΔ. Η βασική ιδέα της ολοκληρωτικής σχολής είναι ότι η ΕΣΣΔ ήταν ένα κομματικό κράτος που προωθούσε την ιδεολογική ομοιογένεια και ότι λόγω της μαρξιστικής προσήλωσής της, θεωρούσε την τεχνολογία ως πανάκεια στα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά της προβλήματα. Αμέτρητες μονογραφίες περιέγραψαν την καταστροφή της φύσης (Αράλη), την πυρηνική καταστροφή (Τσερνομπίλ) και την κακή γενετική (λυσενκοϊσμός) ως αναπόφευκτα μέσα σε ένα αυτοαποκαλούμενο μαρξιστικό κράτος, όπου η δύναμη λήψης αποφάσεων βρισκόταν αποκλειστικά στο κομματικό όργανο, το οποίο νομιμοποιήθηκε μονοπωλώντας τις ερμηνείες του μαρξιστικού δόγματος.

Δυτικοί εμπειρογνώμονες για την Σοβιετική Ένωση μελέτησαν σημαντικά τεχνολογικά επιτεύγματα όπως το υδροηλεκτρικό φράγμα Dneprostoi, το Magnitagorsk, τα διαστημικά ταξίδια και τις καταστροφές όπως την εκστρατεία Virgin Lands υπό τον Χρουστσόφ, για να υποστηρίξουν ότι η ΕΣΣΔ πίστευε ότι θα μπορούσε να προωθήσει τη σοσιαλιστική ιδεολογία και ταυτότητα μέσω τεχνολογικών έργων «σοσιαλιστικής κατασκευής» .. " Διάσημοι ιστορικοί της επιστήμης όπως ο Alexander Vucinich και ο Loren Grahm υποστήριξαν ότι η ΕΣΣΔ προωθούσε αποκλειστικά μια αυστηρά ωφελιμιστική άποψη της φυσικής επιστήμης και της τεχνολογίας - που έδινε έμφαση στην εφαρμοσμένη ή πρακτική επιστήμη έναντι της «καθαρής» επιστήμης.

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗ «ΜΥΩΠΙΑ» ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

Τριάντα χρόνια μετά το τέλος του ψυχρού Πολέμου, ωστόσο, υπάρχει ένα ανανεωμένο ενδιαφέρον για τα σχέδια του σοσιαλισμού και του κομμουνισμού. Η νέα γεωλογική εποχή στην οποία ζούμε - η Ανθρωπόκαινος - οδηγεί ανθρώπους σε όλο τον κόσμο να διερευνήσουν εναλλακτικές σχέσεις μεταξύ φύσης και ανθρωπότητας και να αμφισβητήσουν τους ισχυρισμούς των εγγενώς εργαλειακών και καταστροφικών τάσεων του σοσιαλισμού. Η έννοια της Ανθρωπόκαινου, που προτάθηκε για πρώτη φορά από τον χημικό Paul Crutzen και τον οικολόγο Eugene Stoermer το 2000, εξηγεί ότι η ανθρωπότητα έχει γίνει μια γεωλογική δύναμη από μόνη της - μεταφέροντάς μας από την Ολόκαινο σε μια νέα γεωλογική εποχή.

Στο πολιτικό πεδίο, ο σοσιαλισμός, ο κομμουνισμός και ο αναρχισμός επέστρεψαν σε ισχύ ως βιώσιμες δημοφιλείς εναλλακτικές λύσεις στον καπιταλισμό, ο οποίος στη μεταπολεμική εποχή μας αναμφίβολα φέρει την μεγαλύτερη ευθύνη για τη διαμόρφωση της τρέχουσας σχέσης της ανθρωπότητας με τον φυσικό κόσμο. Ωστόσο, ένα από τα πολλά εμπόδια που αντιμετωπίζει η αριστερά σήμερα έρχεται μέσω της αναδιάρθρωσης των επιχειρημάτων του ψυχρού Πολέμου που κατηγορούν την ΕΣΣΔ -το μεγαλύτερο αντικαπιταλιστικό κοινωνικό πείραμα- ως απόλυτη περιβαλλοντική αποτυχία. Όσο υπάρχει αξία στην αντίληψη ότι η ΕΣΣΔ διέπραξε «οικοκτονία» μέσω μιας τυφλής πίστης στην τεχνολογική ανάπτυξη, πολλοί παραμένουν σκεπτικοί όσον αφορά τη σοσιαλιστική εναλλακτική λύση.

Η θεωρία του ύστερου μπολσεβίκου ιδεολόγου Νικολάι Μπουχάριν προσφέρει ένα μέσο για να αποδειχθεί ότι ο μαρξισμός είναι ένας κόσμος διαφορετικός από κάθε τέτοιο τεχνολογικό ντετερμινισμό. Αντί για αυτό που αποκαλώ «μυωπία» του καπιταλισμού - που αναζητά μοναδικές αιτίες και λύσεις στην κλιματική κρίση - ο Μπουχάριν διατύπωσε την ιδέα της «ισορροπίας», τονίζοντας τη σημασία της ισορροπίας μεταξύ κοινωνίας, τεχνολογίας και φύσης. Για να το πούμε απλά, ο Μπουχάριν μας υπενθυμίζει ότι η επανάσταση πρέπει να είναι τόσο κοινωνική όσο και οικονομική, πολιτική, πολιτιστική και περιβαλλοντική. Ως εκ τούτου, δεδομένων των γενεθλίων του Μπουχάριν, υποστηρίζω ότι οι ιδέες του προσφέρουν τεράστια τροφή για σκέψη καθώς προσπαθούμε να υπολογίσουμε την πλήρη κλίμακα της επανάστασης που απαιτείται για την ενεργειακή μετάβαση και την τεχνολογική καινοτομία.

Η ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ ΤΟΥ ΜΠΟΥΧΑΡΙΝ

Όταν οι ιστορικοί μελετούν το περιβαλλοντικό ιστορικό της Σοβιετικής Ένωσης, αναπόφευκτα συναντούν την έννοια του τεχνολογικού ντετερμινισμού ως εξήγηση για το πώς ο κρατικός σοσιαλισμός αποδεκάτισε τόσο καλά τη γη που είχε. Το πραγματικό περιβαλλοντικό και ανθρώπινο κόστος της κολεκτιβοποίησης και της εκβιομηχάνισης στη σοβιετική ιστορία, ιδωμένο από μια ήδη εχθρική σκοπιά, δημιούργησε έναν λόγο που αναδείκνυε σαφώς τον μαρξισμό και την περιβαλλοντική διαχείριση ως ασυμβίβαστα.

Πολλά βιβλία σχετικά με την περιβαλλοντική ιστορία της ΕΣΣΔ έχουν σε πρώτο πλάνο λέξεις όπως «Pre-Chernobyl», «διαλυμένο», «προβληματικό» ή «κατακτημένο», για να χρησιμοποιήσουν την έννοια "καταστροφή" για να κατηγοριοποιήσουν τη σοσιαλιστική περίοδο ή να περιγράψουν με ευκρινή τρόπο τη σχέση του κράτους με τη φύση. Ξεκινώντας από μια αντισοβιετική θέση, αποφασίζουν ότι η ΕΣΣΔ αναζητούσε αποκλειστικά τεχνολογικές διορθώσεις για τα συστημικά και δομικά της προβλήματα, οι οποίες πάντοτε στοίχιζαν την υγεία του περιβάλλοντος.

Για χρόνια, φιλελεύθεροι και συντηρητικοί κριτικοί όπως ο Jeffrey Sachs επανέλαβαν την ίδια ιδέα με διάφορες μορφές για να απορρίψουν τον σοσιαλισμό ως εναλλακτικό σύστημα για την καταπολέμηση των προκλήσεων της κλιματικής αλλαγής και της κοινωνικής ανισότητας. Ωστόσο, η καταδίκη του σοσιαλισμού με βάση τα τεχνολογικά έργα που τελικά προσπάθησαν να βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο των σοβιετικών πολιτών και να εκβιομηχανίσουν τη χώρα, αγνοεί τις περίπλοκες θεωρητικές παραδόσεις της μαρξιστικής κοινωνιολογίας που υποστήριζαν μια πιο οικολογική άποψη για τον κόσμο που ζούμε. Στην πραγματικότητα, ο Νικολάι Μπουχάριν - ένας από τους σημαντικότερους μπολσεβίκους θεωρητικούς - συνήγαγε από τον Μαρξ την άποψη ότι οι ανθρώπινες κοινωνίες προσπαθούν να ζουν σε ισορροπία με τις δυνάμεις της φύσης.

Κεντρικό στοιχείο του μαρξισμού του Μπουχάριν είναι η ιδέα της ισορροπίας. Στις αρχές του 20ού αιώνα, ο σχετικός χώρος της κοινωνιολογίας, ενός αναδυόμενου πεδίου των κοινωνικών επιστημών, παρέμεινε διφορούμενος στους μαρξιστικούς κύκλους - με μια ένταση που επιμένει και σήμερα . Στην εποχή του Μπουχάριν, ο Λένιν και άλλοι υποστήριζαν ότι ο μαρξισμός, στο μέτρο που παρείχε μια θεωρία κοινωνικού μετασχηματισμού (βάση/εποικοδόμημα) είναι ένα εγγενώς διαλεκτικό κοινωνιολογικό σύστημα - το μόνο κοινωνιολογικό σύστημα. Στην πραγματικότητα, ο Λένιν αντιπαθούσε τον όρο «κοινωνιολογία» επειδή πίστευε ότι προτείνει τη δυνατότητα ενός μη διαλεκτικού τρόπου κατανόησης της ιστορικής εξέλιξης. Ο Μπουχάριν, από την άλλη πλευρά, εκτιμούσε τις νέες κοινωνιολογικές θεωρίες που προέρχονταν από μέρη όπως η Βιέννη, ακόμα κι αν τελικά συμφωνούσε με τον Λένιν στην υπεροχή της κοινωνιολογικής μεθόδου του Μαρξ.

Αντί να απορρίψει το αναδυόμενο πεδίο, ο Μπουχάριν προσπάθησε να συγχωνεύσει τις νέες κοινωνιολογικές θεωρίες με τον μαρξισμό, παρέχοντας μια υλική βάση για τη διαλεκτική. Υποστήριξε ότι αν η διαλεκτική λέει ότι όλα είναι σε κίνηση, προωθούμενα από τη σύγκρουση και την εσωτερική αντίφαση μέσα σε ένα δεδομένο σύστημα, ο υπάρχων μαρξισμός - συμπεριλαμβανομένων των έργων του ίδιου του Μαρξ - είχε αποτύχει να δώσει μια αιτιολογική εξήγηση για το κίνημα πέραν ​​της αφαιρετικής.

Ο Μπουχάριν ρώτησε: ποιες υλικές δυνάμεις κινούν τη διαλεκτική; Ως απάντηση, προώθησε την ιδέα του «μηχανιστικού υλισμού», ενός είδους οικολογίας της κοινωνίας που βλέπει όλα τα πράγματα, τα πρόσωπα και τις ιδέες σε συνεχή σχέση μεταξύ τους, όπως μια σειρά οδοντωτών τροχών. Σύμφωνα με τον Μπουχάριν, όλα τα συστήματα τείνουν προς την ισορροπία - μια εξισορρόπηση της φύσης, της κοινωνίας και των ιδεών - και αυτή η προσπάθεια επίτευξης ισορροπίας είναι αυτό που μεταφέρει τη διαλεκτική διαδικασία από το ένα στάδιο στο άλλο.

Κοιτάζοντας πέρα ​​από μια δογματική κατανόηση της βάσης και της εποικοδομήματος, ο Μπουχάριν προσπάθησε να δώσει μια βαθύτερη ανάλυση του εποικοδομήματος, δηλώνοντας ότι «η αλληλεξάρτηση μεταξύ περιβάλλοντος και συστήματος είναι η ποσότητα που καθορίζει, σε τελευταία ανάλυση, την κίνηση οποιουδήποτε συστήματος». Η ισορροπία διαταράσσεται πάντα -η διαλεκτική πάντα κινείται- και μπορεί να αποκατασταθεί μόνο μέσω προσαρμογής ολόκληρου του συστήματος ή της επανάστασης. Σ 'αυτήν την ευρύτερη επέκταση του μαρξισμού υπονοείται η ιδέα ότι η μαρξιστική θεωρία είναι ανοιχτού τύπου και δεκτική καινοτόμων θεωριών και όχι δογματική και στατική.

Στο χειρόγραφο του 1921 Historical Materialism: A System of Sociology , ο Μπουχάριν έγραψε ότι «ο άνθρωπος δεν μπορεί ποτέ να ξεφύγει από τη φύση, και ακόμη και όταν «ελέγχει» τη φύση, χρησιμοποιεί απλώς τους νόμους της φύσης για τους δικούς του σκοπούς». Προχώρησε στην απόδειξη ότι μια ισορροπημένη σχέση μεταξύ φύσης και κοινωνίας - μετρήσιμης μέσω της τεχνολογίας - στήριξε τη μέθοδο της κοινωνιολογίας που ορίζεται ως ιστορικός υλισμός. Θεωρητικά, η τεχνολογία δεν λειτουργεί ως πανάκεια προβλημάτων, αλλά ως αντανάκλαση της κοινωνικής, πολιτιστικής και πολιτικής υγείας ενός κοινωνικού σώματος.

Για να το συσχετίσουμε με την παρούσα περίπτωση, βλέπουμε τον Έλον Μασκ να προσφέρει ένα οικονομικό κίνητρο για την προώθηση της τεχνολογίας δέσμευσης άνθρακα, επειδή η κοινωνία και ο πολιτισμός μας - που καθορίζονται από μια εξατομικευμένη και αποξενωμένη σχέση από τη φύση - παρέχουν ελάχιστα άλλα κίνητρα για μια τέτοια τεχνολογική εξέλιξη. Ακόμη και μπροστά στον γκρεμό της οικολογικής καταστροφής, βασιζόμαστε στο κίνητρο του κέρδους για επινόηση, επειδή δεν μπορούμε να κατανοήσουμε ένα εναλλακτικό κίνητρο.

Από τις πρώτες μέρες του μπολσεβικισμού, ο Μπουχάριν ήταν πιστός υποστηρικτής και θεωρητικός του μαρξιστικού-λενινισμού. Αναδείχθηκε ως κομματικό μυαλό επηρεάζοντας τις ιδέες του Λένιν  για τον Ιμπεριαλισμό, το υψηλότερο στάδιο του καπιταλισμού και βοηθώντας τον Στάλιν να γράψει το πιο διάσημο θεωρητικό του κομμάτι, «Ο μαρξισμός και το εθνικό ζήτημα». Η δύναμή του ήταν πραγματικά στη θεωρία και όχι στην πολιτική. ήταν συν-συγγραφέας του επίσημου «στοιχειώδους εγχειριδίου της κομμουνιστικής γνώσης» της ΕΣΣΔ, του ABC του Κομμουνισμού (1920), καθώς και θεωρητικών υπερασπίσεων της Νέας Οικονομικής Πολιτικής και της θεωρητικής εξήγησης του «Σοσιαλισμού σε μια χώρα» του Στάλιν (1924) για την υπεράσπιση της πολιτικής των σοβιετικών εθνικοτήτων ενάντια στην αντικομμουνιστική κριτική . Αλλά ο Ιστορικός Υλισμός ήταν αναμφίβολα το πιο προσωπικό και καινοτόμο κομμάτι της θεωρητικής γραφής του.

Ο Μπουχάριν πίστευε ολόψυχα ότι ο μαρξισμός ήταν μια επιστήμη ικανή να επεξεργαστεί και να επεκτείνει, πράγμα που σήμαινε ότι κάποιος έπρεπε να τον κατανοήσει βαθιά για να τον καταλάβει στην πράξη. Στο σύστημα της κοινωνιολογίας του, η τεχνολογία εκδηλώνει την εξισορρόπηση των κοινωνικών και φυσικών δυνάμεων, πράγμα που σημαίνει ότι η έλλειψη τεχνολογικής ανάπτυξης υποδηλώνει μια κοινωνία που αποτυγχάνει, ενώ ένα ακατάλληλο περιβάλλον δεν θα μπορούσε να προωθήσει την κοινωνία που απαιτείται για την πρόοδο της τεχνολογίας. Με άλλα λόγια, μπορεί κανείς να φανταστεί την κοινωνία, τη φύση και την τεχνολογία ως τρεις τροχούς σε ένα γρανάζι, με τον καθένα να βοηθά αμοιβαία τους άλλους να στρίψουν. Μακριά από κάθε είδους ντετερμινισμό, η θεωρία του Μπουχάριν προώθησε μια συνεχή προσπάθεια για ισορροπία μεταξύ αυτών των δυνάμεων.

Αυτό το σύστημα κοινωνιολογίας συνεπάγεται ότι οποιαδήποτε κίνηση μιας από τις τρεις δυνάμεις (κοινωνία, φύση, τεχνολογία) απαιτεί να κινούνται και οι άλλες. Ο Μπουχάριν παρουσίασε τρία παραδείγματα σεναρίων ανισορροπίας για να επεξηγήσει την άποψή του. Πρώτον, εάν μια κοινωνία είναι αναγκασμένη να διαθέσει όλο το παραγωγικό της χρόνο καλύπτοντας βασικές ανάγκες, τότε υπάρχει ισορροπία μεταξύ κατανάλωσης και παραγωγής που απαγορεύει την επέκταση  σε προϊόντα και τεχνολογίες - η καινοτομία υποφέρει, αλλά η κοινωνία παραμένει ικανοποιημένη. Δεύτερον, εάν μια κοινωνία μετακομίσει σε έναν τόπο με πληθώρα πόρων, αναπόφευκτα θα επινοήσει νέα εργαλεία και μεθόδους εξαγωγής τους - το περιβάλλον υποφέρει και η τεχνολογία ωφελείται.

Τέλος, και το πιο εντυπωσιακό, εάν απαιτείται από μια κοινωνία να δουλέψει δύο φορές πιο σκληρά για να παράγει, εάν κατοικεί σε ένα αρρωστημένο περιβάλλον, ένα μέρος του πληθυσμού της και της εφευρετικότητάς της θα εξαφανιστεί και η κοινωνία πρέπει να προσαρμοστεί σε ένα όλο και πιο «στενότερο και στενότερο» βιοτικό επίπεδο Όπως το θέτει ο Μπουχάριν,
Ας υποθέσουμε περαιτέρω ότι μια εξαιρετικά ανεπτυγμένη κοινωνία, με πλούσια «νοητική κουλτούρα», με τις πιο ποικίλες επιθυμίες, έναν άπειρο αριθμό διαφορετικών κλάδων παραγωγής, με «τέχνες και επιστήμες» σε πλήρη άνθιση, δυσκολεύεται ξαφνικά να ικανοποιήσει τις ανάγκες της … Η παραγωγή θα περιοριστεί, το βιοτικό επίπεδο θα μειωθεί, οι ανθηρές «τέχνες και επιστήμες» θα μαραθούν. η ψυχική ζωή θα εξαθλιωθεί. η κοινωνία, εκτός και αν αυτή η μείωση του επιπέδου της είναι αποτέλεσμα απλώς προσωρινών αιτιών, θα «βαρβαροποιηθεί», θα κοιμηθεί.
Η Ανθρωπόκαινος, που αναδύεται με μια επέκταση του χάσματος στον πλούτο και μια βαθύτερη αποξένωση από τον τρόπο παραγωγής, υποδηλώνει ότι μπαίνουμε στην κρίση αυτού του τρίτου σεναρίου. Και η κλιματική αλλαγή δεν είναι προσωρινή - απειλεί τη μακροπρόθεσμη ικανότητά μας να διατηρήσουμε έναν υγιή πλανήτη ικανό να προσφέρει σε όλους.

Η ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΚΑΙΝΟΥ;

Σήμερα, η συνέχιση της πορείας μας (σενάριο τρίτο) μας έχει φέρει σε ένα οικολογικό σημείο θραύσης, όπου τα μέρη ανά εκατομμύριο του άνθρακα στην ατμόσφαιρα ξεπερνούν γρήγορα τα σημεία πολιτικής αντίδρασης, ενεργοποιούνται νέοι πλανητικοί βρόχοι ανάδρασης και οι κλιματικές καταστροφές αυξάνονται αναλογικά. Σύμφωνα με το σημερινό νεοφιλελεύθερο καπιταλιστικό μας σύστημα, η ρύπανση των ωκεανών και της ατμόσφαιρας, η αστικοποίηση και η αυξανόμενη απώλεια βιοποικιλότητας καθιστούν αδύνατη την κάλυψη των αναγκών ενός πληθυσμού που εκτοξεύεται.

Για να είμαστε σαφείς, το ζήτημα δεν είναι η αύξηση του πληθυσμού όπως ισχυρίζονται πολλοί, αλλά η αδυναμία του καπιταλισμού να την συνδυάσει με υπεύθυνη χρήση πόρων και τεχνολογική καινοτομία βασισμένη στην περιβαλλοντική διαχείριση. Αντί να αναγνωρίσουν τις αποτυχίες του τρέχοντος συστήματος - την αδυναμία του καπιταλισμού να διατηρήσει μια ισορροπία - οι Έλον Μασκ του κόσμου υποστηρίζουν την προσαρμογή σε αυτό το σενάριο και προσφέρουν πλεονεκτήματα για τεχνολογικές εξελίξεις για να αποφύγουν την ανάγκη απόρριψης του καπιταλισμού. Καθώς η καμπύλη των εκπομπών CO2 συνεχίζει προς τα πάνω, το κεφάλαιο έχει επιλέξει να δέσει τα άκρα μας και να μας κλωτσήσει στον γκρεμό.

Η προσοχή που δίνει στην ισορροπία ο Μπουχάριν μας προσφέρει έναν πιο βιώσιμο τρόπο εξόδου από αυτήν την ελεύθερη πτώση. Το πρώτο βήμα για μια διάγνωση της «Ολοκαίνου», είναι να αναγνωρίσουμε ότι η ανεπάρκεια της τεχνολογικής και κοινωνικής μας υποδομής για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής αποτελεί μέρος ενός κύκλου που διαιωνίζεται και διατηρεί μια ανισορροπία μεταξύ κοινωνίας, τεχνολογίας και φύσης. Πράγματι, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα στην ιστορία του είδους μας, η ισορροπία δυνάμεων προοδευτικά διαλύεται.

Ακόμα και οι πιο καλοπροαίρετοι μελετητές είναι ένοχοι εστίασης σε αποκλειστικές μοναδικές αιτίες μέσα σε ένα τόσο πολύπλοκο σύστημα σε ανισορροπία - όπως είναι εμφανές στη συνεχιζόμενη συζήτηση για την πραγματική ημερομηνία έναρξης της Ανθρωποκαίνου, όπου τρεις κυρίαρχες απόψεις διεκδικούν την εξηγητική εξουσία. Η πρώτη, που προωθήθηκε από τον Mark Maslin , υποστηρίζει ότι οι αξιοσημείωτες αλλαγές στις εκπομπές CO2 ξεκίνησαν με τον ευρωπαϊκό αποικισμό της Αμερικής τον 16ο αιώνα: καθώς οι αποικιστές αποδεκάτισαν αυτόχθονες πληθυσμούς, πολλά από τα εδάφη που είχαν καλλιεργήσει προηγουμένως επέστρεψαν στη φυσική, δασική τους κατάσταση, με αξιοσημείωτη πτώση του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα.

Αυτή η εξήγηση θέτει το βάρος της ευθύνης στις προβιομηχανικές περιβαλλοντικές συνέπειες του ιμπεριαλισμού. Ωστόσο, άλλοι μελετητές υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι έγιναν μια γεωλογική δύναμη κατά τη Βιομηχανική Επανάσταση του 18ου και 19ου αιώνα, θεωρώντας την τεχνολογία ως το κομμάτι που αποσπάστηκε της ισορροπίας. Ήταν τότε που η επιτυχία των μηχανών όπως η ατμομηχανή, η κλωστοϋφαντουργία και το βαμβακερό τζιν, μεταξύ άλλων, επέβαλαν αυξανόμενες απαιτήσεις από τον φυσικό κόσμο και αύξηση του πληθυσμού, η οποία εξελίχθηκε σε εμμονή με την ανάπτυξη.

Ένα εναλλακτικό σημείο εκκίνησης για την Ανθρωπόκαινο, και το πιο ευρέως αποδεκτό, είναι από την περίοδο μετά τον Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο -" Η Μεγάλη Επιτάχυνση "- όταν οι εκπομπές CO2 από προσωπικά αυτοκίνητα και άλλα καταναλωτικά αγαθά αυξήθηκαν στα ύψη. Σε αυτήν την περίπτωση, η αύξηση του πληθυσμού (boomers) και η εφαρμογή της μαζικής παραγωγής σε όλες τις μορφές καταναλωτικής κουλτούρας αναζωογόνησαν την κοινωνική δέσμευση για την ελεύθερη επιχείρηση και την αγορά. Η ατομική πρωτοβουλία και η ιδιωτική ιδιοκτησία - το αμερικανικό μοντέλο - έγιναν το πρότυπο με το οποίο μετρήσαμε την υγεία μιας κοινωνίας. Εδώ, η κοινωνική συνιστώσα του τριγώνου ενέτεινε τη χρήση της υπάρχουσας τεχνολογίας σε επίπεδα πέρα ​​από κάθε μομφή.

Αυτό που έχουν κοινό αυτές οι τρεις επιλογές είναι ότι απομονώνουν μια μεταβλητή στην εξίσωση του Μπουχάριν για να αποδώσουν έναν μοναδικό ένοχο - περιβάλλον, τεχνολογία ή κοινωνία. Η μυωπία του καπιταλισμού αποδεικνύεται ανίκανη να κατανοήσει τη ρίζα του Ανθρωπόκαινου ως φαινόμενο του είδους όπου η  αλλαγή κατεύθυνσης των κοινωνικών σχηματισμών προκάλεσε ολοένα και πιο δύσκολες προσπάθειες διατήρησης της ισορροπίας. Όλες αυτές οι εξηγήσεις μπορούν να θεωρηθούν αληθινές - αρκεί να κατανοηθούν στην σχέση μεταξύ τους και όχι απομονωμένα. Επομένως, δεν θα πρέπει να είμαστε τόσο αφοσιωμένοι στην επισήμανση μιας μοναδικής ημερομηνίας ή εποχής, και να επικεντρωθούμε περισσότερο στο να δούμε την Ανθρωπόκαινο ως μια μακροπρόθεσμη ιστορική διαδικασία που περιλαμβάνει τη συνεχώς εξελισσόμενη τεχνολογία, τις κοινωνικές σχέσεις και τη σχέση μας με τον φυσικό κόσμο.

Μια τέτοια εστίαση στη διαδικασία συγχρονίζεται τέλεια με την αναδυόμενη ιστορία του καπιταλισμού. Αλλά σε μια κουλτούρα που επικεντρώνεται στην μοναδική αιτιότητα, οι λύσεις παίρνουν επίσης στενόμυαλες μορφές. Στην περίπτωση της πρωτοβουλίας του Musk για τη δέσμευση άνθρακα, μια καθαρά τεχνολογική λύση παρουσιάζεται ως το φάρμακο για την κλιματική μας κρίση - αγνοώντας ευδαιμονικά κάθε έννοια ριζικής αλλαγής της βιομηχανικής μας κουλτούρας, των συνηθειών κατανάλωσης και των κοινωνικών σχέσεων. Βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου το είδος του τεχνολογικού ντετερμινισμού που κάποτε αποδόθηκε στον μαρξισμό είναι μια αντανάκλαση του καπιταλισμού στον καθρέφτη.

Η ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΤΟΥ ΜΠΟΥΧΑΡΙΝ

Ως εναλλακτική λύση αυτού του τύπου ντετερμινισμού, ο Μπουχάριν δηλώνει ότι η «κοινωνική τεχνολογία» - δηλαδή η κοινωνία μαζί με την τεχνολογία της - πρέπει να προσαρμοστεί σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Το βάρος της ευθύνης για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής πέφτει στους δυο ελλιπείς συνδέσμους που δεν ανταποκρίνονται στη μεταμόρφωση της φύσης. Για να αποκαταστήσουμε μια υγιή σχέση με τη φύση, χρειαζόμαστε μια ριζική αναδιάρθρωση των κοινωνικών σχέσεων και της τεχνολογίας σε πλανητική κλίμακα, μια υπόσχεση που αναγνωρίζεται εν μέρει στο Green New Deal.

Αλλά παρόλο που οι ριζικές μεταρρυθμίσεις που προβλέπονται στο Green New Deal επιδιώκουν την έναρξη μιας τεχνολογικής μετάβασης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υπολείπεται συνολικά του επαναστατικού μετασχηματισμού που απαιτείται για την αναίρεση της σημερινής μας ανισορροπίας. Η εμπορευματοποίηση των φυσικών πηγών ενέργειας με τη μορφή των φωτοβολταϊκών και των αιολικών δεν αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η κοινωνία βλέπει τη φύση ως κάτι που υποκύπτει στη θέλησή μας.

Όπως υποστηρίζει ο ιστορικός Γουίλιαμ Κρόνον, ακόμη και αυτό που θεωρούμε «ερημιές» είναι κάτι κοινωνικά κατασκευασμένο και είμαστε στην βολική θέση να προσποιούμαστε ότι η μη "ανεπτυγμένη" γη δεν επηρεάζεται από τη ρύπανσή μας. Αυτό δεν αναφέρει την ουσιαστικά ιμπεριαλιστική δυναμική που θα διατηρηθεί - ή θα βελτιωθεί ακόμη - μεταξύ του παγκόσμιου βορρά και του παγκόσμιου νότου, με όρους όσων πολλές περιγραφές του Green New Deal αφήνουν εκτός πλαισίου. Δεν έχουμε χρόνο για μεταρρύθμιση, μόνο για επανάσταση σε παγκόσμια κλίμακα όσον αφορά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε.

Η θεωρία του Μπουχάριν εφαρμόστηκε στη δική του εποχή με επιχειρήματα ότι ένα γρανάζι στο μηχάνημα δεν θα μπορούσε να επιταχυνθεί χωρίς να αλλάξουν τα άλλα. Ο ιστορικός υλισμός ήταν μια αμυντική υπεράσπιση της Νέας Οικονομικής Πολιτικής του Λένιν (NEP), η οποία, για να το θέσω ωμά, παραδέχτηκε ότι η πρόοδος του κοινωνικού μετασχηματισμού και της επανάστασης δεν συνέβη και δεν θα μπορούσε να συμβεί όσο γρήγορα οραματίστηκαν οι Μπολσεβίκοι χωρίς τεράστιο κόστος για τη φύση και την τεχνολογία.

Για να ξαναχτίσει τη σοβιετική οικονομία και κοινωνία μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο (1917-1922), ο Λένιν συνειδητοποίησε ότι το κράτος έπρεπε να επιτρέψει μικρές μορφές εμπορίου και καπιταλισμού μικρής κλίμακας. Ο Μπουχάριν και ο Λένιν κατάλαβαν ότι η απειλή της ισορροπίας μεταξύ φύσης-κοινωνίας-τεχνολογίας με την εξαναγκαστική μεταμόρφωση του ενός από ψηλά θα είχε σοβαρές συνέπειες για τις άλλες δύο. Αντ 'αυτού, η NEP προσπάθησε να αποκαταστήσει την κοινωνική υποδομή που χάθηκε κατά τη διάρκεια του πολέμου, έτσι ώστε η κοινωνία να φτάσει σε ένα σημείο όπου θα είχε τον ελεύθερο χρόνο και την ικανότητα να εφευρίσκει και να προωθεί νέες τεχνολογίες με δική της βούληση.

Μια τέτοια πίστη στην ισορροπία είναι αυτό που τελικά έφερε τον Μπουχάριν σε μπελάδες. Αργότερα, καθώς ο Στάλιν έθεσε την ΕΣΣΔ στην πορεία της κολεκτιβοποίησης και της ταχείας εκβιομηχάνισης, ο Μπουχάριν ζήτησε να υπάρξει προσοχή, προτιμώντας το μέτρο παρά τη δύναμη. Η προθυμία του να ασχοληθεί με τις ευάλωτες πτυχές της μαρξιστικής θεωρίας προκάλεσε δυσαρέσκεια από σταλινικούς ιδεολόγους που κήρυξαν μια πιο αυστηρή δογματική γραμμή. Η αντίθεση του Μπουχάριν στον σταλινισμό οδήγησε τελικά στον υποβιβασμό του, αλλά όσο ζούσε, οι παλιοί Μπολσεβίκοι τον θεωρούσαν ως αναπόσπαστο στοχαστή του κινήματος και πιθανή εναλλακτική του Στάλιν.

Στο τέλος, η δύναμη και η λατρεία του Στάλιν οδήγησε στον χαρακτηρισμό του Μπουχάριν ως προδότη και «δεξιά αντιπολίτευση», κατηγορία για την οποία συνελήφθη και υποβλήθηκε σε στημένη δίκη εντυπώσεων - την πιο διαβόητη στη σοβιετική ιστορία. Τα αρχειακά στοιχεία δείχνουν τη χρήση βίας για την εξαγωγή μιας ομολογίας, αλλά ακόμη και κάτω από τέτοιες συνθήκες, η σκέψη του Μπουχάριν περιστρέφεται γύρω από την πλήρη παραδοχή της ενοχής, δηλώνοντας αντίθετα στην τελευταία του ομιλία: «Υπήρχαν πολλά συγκεκριμένα πράγματα που δεν μπορούσα να γνωρίζω και τα οποία στην πραγματικότητα δεν ήξερα, αλλά… αυτό δεν με απαλλάσσει από την ευθύνη». Το τελευταίο σημείο δείχνει ότι παρόλο που ο Μπουχάριν πίστευε στην αθωότητά του, κατάλαβε ότι η δίκη του ήταν απαραίτητη για την πορεία της ΕΣΣΔ προς το σοσιαλισμό.

Αν υπήρχε κάτι που ο Μπουχάριν πίστευε περισσότερο από τον επιστημονικό σοσιαλισμό, ήταν στις δίκαιες προθέσεις του μπολσεβίκικου σχεδίου. Τραγικά, μέχρι τη δίκη και την εκτέλεσή του, η ανεξάρτητη σκέψη είχε εξοβελιστεί από το κόμμα και είχε αντικατασταθεί από την πίστη στον Στάλιν.

Σε αυτά τα 133α γενέθλια του Μπουχάριν, καθώς οι σύγχρονοι καπιταλιστές βαρόνοι όπως ο Έλον Μασκ επιδιώκουν να πληρώσουν για τεχνολογικές λύσεις στην κλιματική κρίση, θα μας βοηθούσε πολύ να έχουμε κατά νου την προθυμία του να αναπτύξει τη μαρξιστική σκέψη και την έμφαση στην ισορροπία. Όπως είπε στο άνοιγμα του Ιστορικού Υλισμού , «θα ήταν περίεργο αν η μαρξιστική θεωρία έμενε αιώνια ακίνητη».

Παρά τις τεχνολογικές επιτυχίες και τις καταστροφές στην ΕΣΣΔ - και την κατάργηση της μαρξιστικής θεωρίας από τον ψυχρό Πόλεμο - ο σοσιαλισμός δεν αποδίδει οριστικό ντετερμινιστικό ρόλο στην τεχνολογία. Εάν υπάρχει κάποια σημαντική απόκτηση από τον Ιστορικό Υλισμό του Μπουχάριν, είναι ότι για να αντιμετωπίσουμε τα πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα που έχουμε μπροστά μας πρέπει να δούμε ότι οι ιστορικές αιτίες τους είναι αλληλένδετες και σύνθετες και όχι τελεολογικές.

Στην Ανθρωπόκαινο (ή την Καπιταλόκαινο), πρέπει να επαναφέρουμε την ιδέα της ισορροπίας, προκειμένου να επαναπροσδιορίσουμε την ιστορική μας σχέση με τη φύση ως συνυφασμένης με την τεχνολογία και της μιας με την άλλη. Η επανάσταση που χρειαζόμαστε δεν προέρχεται από το πορτοφόλι ενός καπιταλιστή τεχνοκράτη, αλλά από μια λαϊκή κοινωνική και πολιτιστική απόρριψη της εμπορευματικής μορφής της φύσης, μια κατάρρευση της δυαδικής θεώρησης της φύσης ως κάτι εξωτερικό για εμάς.

Μια πραγματικά πράσινη επανάσταση πρέπει να είναι ένας αντιιμπεριαλιστικός μετασχηματισμός στη σχέση μας και τη θέση μας στη Γη, όπου το κίνητρο για τη διάσωση του πλανήτη προέρχεται από κάτι περισσότερο από την προοπτική του πλουτισμού.


μετάφραση Γιώργος Παπασπυρόπουλος

Αλέξανδρος Χέρμπερτ

Ο Alexander Herbert είναι υποψήφιος διδάκτορας που ειδικεύεται στην ιστορία της ύστερης σοσιαλιστικής κοινωνίας και του πολιτισμού στη Ρωσία. Είναι επίσης συμπαρουσιαστής στο Providence Leftist Radio Podcast , συγγραφέας του What About Tomorrow? Μια προφορική ιστορία του ρωσικού πανκ από τη Σοβιετική εποχή έως το Pussy Riot (Microcosm, 2019) και Fear Before the Fall: Horror Movies στην ύστερη Σοβιετική Ένωση (Zero Books, προσεχώς).

Τετάρτη, 20 Ιανουαρίου 2021

Σηκώνουμε ομπρέλες στην καταιγίδα της μεταδημοκρατίας




Editorial 19/01/21

Ο ΣΥΡΙΖΑ, όπως και παλιότερα ο ΣΥΝ, λειτουργεί εκ γενετής με ελεύθερο εσωτερικό και δημόσιο διάλογο ανάμεσα σε ρεύματα ιδεών, που εκφράζουν ιστορικές και νεότερες ιδεολογικές τάσεις της αριστεράς. Ο διαρκής διάλογος που προκύπτει από αυτήν την ελευθερία, εμπεδώνει την δημοκρατία και συνθέτει και ανασυνθέτει όποτε χρειάζεται, το πρόγραμμα του κόμματος χάρη ακριβώς σε αυτόν τον μεγάλο πλούτο ιδεών.

Οι φράξιες είναι κάτι άλλο.
Κινούνται μυστικά σε κλειστές ομάδες, έχουν μηχανισμό που περιλαμβάνει κάποιους και αποκλείει άλλους, προωθεί μη αξιολογικά "ημετέρους" σε θέσεις του κόμματος ή του κράτους και προσπαθεί να κερδίζει πλειοψηφικές αποφάσεις με συνεννοήσεις κάτω από το τραπέζι. Τέτοιες φράξιες συναντάει κανείς σε κόμματα με αυταρχικό καταστατικό, πειθαρχίας και συγκεντρωτισμού όπου η άλλη άποψη ασφυκτιά και θεωρείται παράνομη ή αντικομματική.

Σε δημοκρατικά κόμματα σαν τον ΣΥΡΙΖΑ, η εμφάνιση φραξιών προϋποθέτει, έρχεται σαν αποτέλεσμα ή και επιβάλλει την κατάργηση της δημοκρατικής λειτουργίας και τις συνελεύσεις των μελών.
Αν παρόλα αυτά, χωρίς δλδ κατάργηση της δημοκρατίας, εμφανίζονται φράξιες που λειτουργούν ερήμην των μελών, αυτό σημαίνει ότι κάποιοι δεν μπορούν να λειτουργήσουν και ενοχλούνται από την δημοκρατία γιατί ο ελεύθερος διάλογος τους εμποδίζει να επιβάλλουν τις απόψεις τους και νοιώθουν με τη σειρά τους να ασφυκτιούν μέσα στο δημοκρατικό περιβάλλον.
Νοιώθουν καλύτερα διαθέτοντας εξουσία χωρίς έλεγχο.
Νοιώθουν καλύτερα ελέγχοντας το κόμμα, την πολιτική του, τις συμμαχίες του χωρίς να ελέγχονται από την βάση του κόμματος.

Όσοι και όσες λοιπόν ενοχλούνται ξαφνικά από τον ελεύθερο ανοιχτό διάλογο στον ΣΥΡΙΖΑ με πληθώρα κειμένων συμβολής και απόψεων που εκφράζονται ομαδικά ή ατομικά, μέσα στο κόμμα και δημόσια πριν ληφθούν καίριες συνεδριακές προγραμματικές και καταστατικές αποφάσεις για το επόμενο διάστημα, μάλλον "εμποδίζονται" από την δημοκρατία και την ελευθερία στον διάλογο.
Είναι άλλωστε γνωστό ότι πέραν των τάσεων, η τετράχρονη επαφή με την κυβερνητική εξουσία, δημιούργησε ομαδοποιήσεις και τριβές μεταξύ υπουργείων, οργάνων, τμημάτων και τοπικών οργανώσεων του κόμματος - αλλά αυτά ήταν προσωρινά: κανείς και καμία που απέκτησε έτσι κάποια εξουσία πάνω στα μέλη λόγω ιδιαιτέρων συνθηκών, δεν μπορεί να αξιώνει να την διατηρήσει και σήμερα. Ειδικά αφού τα μέλη ενημερωθούν για πράξεις και παραλείψεις της κυβερνητικής τετραετίας και κρίνουν τις επιτυχίες και τις αποτυχίες του κόμματος που τους ανήκει.

Η ενόχληση λοιπόν από την εμφάνιση νέων ιδεών και ιδεολογικών τάσεων, φωτογραφίζει και όσους κάτι χάνουν από την δημοκρατία στην αριστερά ή τον "ΣΥΡΙΖΑ των μελών".
Μπορεί να έμαθαν αλλιώς στο σύντομο διάστημα που κλήθηκαν να συστρατευθούν με την αριστερή διακυβέρνηση.
Μπορεί να φέρνουν μαζί τους άλλη κουλτούρα διαχείρισης του κόμματος λόγω προέλευσης.
Μπορεί να γεύτηκαν λόγω συνθηκών την άνεση της χωρίς κριτική και έλεγχο, εξουσίας μικρής ή μεγαλύτερης.
Αλλά πρέπει να καταλάβουν ότι η αριστερά είναι τα μέλη της και ο διάλογός της με την κοινωνία - κι εκεί όλα τα δωρεάν και εύκολα τελειώνουν: όλοι και όλες κρίνουν και κρίνονται.
Η νικηφόρα πορεία που έφερε τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση το 2015 χαράχθηκε, οργανώθηκε και τελεσφόρησε με το μυαλό και τη δουλειά του ΣΥΡΙΖΑ του 3%, μελών και ψηφοφόρων, που έπεισαν ένα 36, αργότερα 32% των ψηφοφόρων να συμμαχήσουν μαζί τους. Δεν ήρθε από τον ουρανό ή γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε ένα κεντρώο αστικό, αυταρχικό αντιδημοκρατικό αρχηγικό κόμμα με σοσιαλιστικό λόγο όπως το ΠΑΣΟΚ. Με το αριστερό του πρόγραμμα έφτασε στην κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ, όχι με ιδεολογικές παραχωρήσεις και συμβιβασμούς με το σύστημα. Συμβιβάστηκε μετά, όταν η μάχη με υπέρτερες δυνάμεις του έκλεισε εκβιαστικά τον δρόμο, κρατώντας αναγκαστικά την ιδεολογία του "παρά πόδας"...

Τώρα, τα μέλη, παλιά και νέα θα κρίνουν αν και τι έγινε σωστά και τι λάθος. Όποιος όποια ενοχλείται από αυτήν την διαδικασία, δεν καταλαβαίνει τι είναι αριστερά, τι είναι δημοκρατία, τι είναι σύνθεση ενός πλούτου ιδεών. Γι αυτό καλύτερα να μην ανακατεύεται σε κάτι που είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό που έχει κατά νου βλέποντας μόνο "απ΄ έξω" την αριστερά.
Καλύτερα κάποιοι κι εφόσον δεν συμμετέχουν στον δημοκρατικό οργασμό του απολογισμού και της προγραμματικής συναπόφασης μέσα στο κόμμα, να περιμένουν τι θα αποφασίσουν τα αρμόδια μέλη για το αύριο. Κι αν το νέο πρόγραμμα τους αρέσει, να βοηθήσουν να εφαρμοστεί. Μέχρι τότε υπομονή.

η αριστερή στρουθοκάμηλος 



Σχόλια