Τρίτη, 2 Ιουνίου 2020

Τα fake news καταλύουν την ελευθερία του Τύπου – χειρότερα και από την λογοκρισία




του Γιώργου Παπασπυρόπουλου
Η ιστορία γράφεται και θα γράφεται αενάως – γράφεται από τους νικητές, σβήνεται από τους εξεγερμένους...
Στην εποχή μας, εποχή κυριαρχίας του διαδικτύου στην ενημέρωση ο έλεγχος της ελευθερίας του Τύπου είναι το μεγάλο άγχος των συστημικών ελίτ. Η εξέγερση που συμβαίνει τώρα στην Αμερική, οφείλεται στο ελεύθερο διαδίκτυο και τις ψηφιακές αποδείξεις της αστυνομικής βαρβαρότητας και του ρατσιστικού φόνου του αθώου πολίτη. Χωρίς αυτά η είδηση θα ήταν “μεθυσμένος μαύρος πεθαίνει από ατύχημα στην προσπάθειά του να αποδράσει”...

Αλλά το διαδίκτυο δεν επεβλήθη σε μια μέρα. Ξεκίνησε σαν παράπλευρη ωφέλεια στρατιωτικών ερευνών και αναπτύχθηκε ανεξέλεγκτα. Το διαδίκτυο γρήγορα ξεπέρασε σε αναγνωσιμότητα τα έντυπα Μέσα και λίγο μετά και σε παρακολούθηση τα τηλεοπτικά Μέσα. Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τα παραδοσιακά ΜΜΕ, μια πραγματική δημοκρατική επανάσταση χάρη στην τεχνολογία. Είναι ταχύτατο, μεταδίδει γεγονότα σε πραγματικό χρόνο και απευθείας μετάδοση, είναι πολυπρισματικό, εύκολο σε διασταυρώσεις και αντιπαραθέσεις στοιχείων και σε προσωπική έρευνα εγκυρότητας της προσφερόμενης ενημέρωσης. Έτσι έχει μπει πια στην ζωή μας ως αυτονόητη δραστηριότητα: δεν λέμε πια, πχ “το διάβασα στην Καθημερινή” λέμε το είδα στο site της Καθημερινής. Ή ρωτάμε ο ένας την άλλη: “το γκούγκλισες;”

Η εγκυρότητα των τυπωμένων Μέσων άντεξε πολύ περισσότερο από εκείνη των τηλεοπτικών που μετά την μετάδοση του ιού του μπερλουσκονισμού, έγιναν αγνώριστα. Η εγκυρότητα των τυπωμένων Μέσων κατέρρευσε στον τόπο μας την εποχή της φθοράς και παρακμής της “αλλαγής” όταν οι εφημερίδες άρχισαν να γίνονται ευτελείς και κατευθυνόμενες με την εισβολή στην κοινωνική ζωή της διαφθοράς αμερικανοϊταλικού τύπου που εξέφραζαν ο Κοσκωτάς και ο Κουτσόγιωργας. Η έγκριτη Καθημερινή που διαβαζόταν για τις ειδήσεις και τις αναλύσεις και από αριστερούς, εξέπεσε τότε της εγκυρότητας και δεν ξανασυνήλθε ποτέ όσες προσπάθειες και αν έγιναν. Σήμερα βρίσκεται στα έγκατα του μισοβυθισμένου Noor One και αναπνέει με καλάμι...

Ο αυριανισμός από την άλλη πλευρά ήταν η κεντρική πολιτιστική έκφραση της παρακμής των “σοσιαλιστικών” ιδεών του κυρίαρχου τότε ΠΑΣΟΚ που έμπαζε νερά από παντού ως φορέας του βλαχομπαρόκ εκσυγχρονισμού της ευμάρειας και κατανάλωσης με δανεικά και όχι παραγωγή.

Η εμφάνιση του διαδικτύου έφερε αίφνης έναν αέρα ελευθερίας στην καταρρακωμένη ενημέρωση. Ακολούθησαν μερικά χρόνια προετοιμασίας όπου το διαδίκτυο φόρτωνε data πληροφοριών σε όλα τα επίπεδα, από αρχεία ηλεκτρονικών δημοσιεύσεων που πλέον χρησιμοποιούσαν οι πάντες από εφημερίδες έως ερευνητικά ιδρύματα, αστυνομικές υπηρεσίες, κυβερνήσεις, πανεπιστήμια, θρησκευτικά δόγματα, γεωγραφικοί οργανισμοί και κάθε είδους συλλογικότητες και κινήματα, έως δημοσιεύσεις των πρώτων ερασιτεχνών της δημοσιογραφίας με την εμφάνις των προσωπικών blogs. Και από ένα σημείο και μετά, έφτασε στο σημείο όπου κάθε χρήστης του διαδικτύου συνειδητοποιεί ότι ,μπορεί να βρει εκεί οτιδήποτε ψάχνει.

Εκεί δημιουργείται και το έλλειμμα στον έλεγχο της πληροφόρησης από τα μονοπωλιακά ιδιωτικά συγκροτήματα του Τύπου με τις θηριώδεις επενδύσεις στην ασφυξία της ενημέρωσης. 

Πως να ελέγξεις την πραγματικότητα με βάση τις δικές σου προτεραιότητες και το κατάλληλα επιλεγμένο περιεχόμενο όταν άλλες διαθέσιμες πηγές και κανάλια ανεξάρτητης πληροφόρησης θα σε διαψεύσουν; Πως να προστατέψεις το status του μεγαλοδημοσιογράφου σου, εκπροσώπου του εικονικού σου κόσμου όταν ένας νεαρός ή μια μαθήτρια με ταλέντο μπορούν να δημοσιοποιήσουν απευθείας στο κοινό την τεκμηριωμένη άποψή τους και να τρολάρουν τον “μεγάλο”;
Για ένα διάστημα, τα έντυπα μέσα προσπάθησαν σπασμωδικά με τα διαδικτυακά τους site να δεσμεύσουν την εγκυρότητα της πληροφόρησης στην πλευρά τους αλλά βρήκαν γρήγορα τόσο ισχυρή αμφισβήτηση από τα blogs που συχνά λειτουργούσαν άνεργοι πρώην δημοσιογράφοι τους, που απέτυχαν στην προσπάθειά τους. Έτσι προσκολλήθηκαν υποχρεωτικά στην μοναδική τους ελπίδα: ένα συντριπτικά μεγάλο και πυκνό δίκτυο από site, τηλεοπτικά κανάλια και έντυπα συνδεδεμένα με κοινή ιδιοκτησία που να δημιουργούν μια καταιγίδα από αναδημοσιεύσεις της ίδιας πληροφορίας και να σκεπάζουν τον ουρανό όπως τα βέλη των Περσών στην μάχη των Θερμοπυλών. Το σκοτάδι στην πληροφόρηση έρχεται πιο εύκολα με την υπερπροσφορά του ιδίου προϊόντος. Και με την πιεστική λογική της διαφήμισης – “λέγε, λέγε στο τέλος κάτι θα μείνει”. Κοινώς πλύση εγκεφάλου με την επανάληψη της ίδιας πληροφορίας σε όποια πηγή κι αν κοιτάξει κανείς...

Οι εκστρατείες και συχνά εικονικές μάχες των ομίλων για την ιδιοκτησία πολλών μέσων ταυτόχρονα αυτό το νόημα είχαν. Γιατί η διαπλοκή πολιτικής και δημοσιογραφίας στην εποχή της πληροφορίας για τον έλεγχό της, έχει τεκμηριωμένα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο έλεγχος της ελευθερίας του Τύπου είναι το άλφα και το ωμέγα του ελέγχου της κοινωνίας και βέβαια του ελέγχου των αποτελεσμάτων των εκλογών. Και χρειάζονται οι οικονομικές ελίτ τα Μέσα, όλα όμως τα Μέσα, μικρά και μεγάλα, αποτυχημένα και υποσχόμενα, για να εκλέγουν την κυβέρνηση “της καρδιάς τους” ή να περνούν εύκολα οι νόμοι που έχουν ανάγκη για την αναπαραγωγή της κρατικοδίαιτης επιχειρηματικότητάς τους.

Φτάνουμε στο τελευταίο στάδιο αυτής της διελκυστίνδας. Βλέπετε η υπερπροσφορά της είδησης από κάθε δυνατή πηγή δεν αρκεί για τον έλεγχο της πληροφόρησης – είναι μόνο η μια πλευρά του ελέγχου. Ή άλλη είναι το περιεχόμενο αυτής της συντονισμένης υπερπροσφοράς.

Τι να την κάνεις την υπερπροσφορά αν η πραγματικότητα διαμαρτύρεται...


Η άλλη λοιπόν πλευρά του ελέγχου είναι ο έλεγχος της ίδιας της πραγματικότητας που μεταφέρει η είδηση. Η αλλαγή της, το φτιασίδωμά της, η διαστροφή της. Το πέρασμά της από την κλίνη του Προκρούστη. Όχι μόνο για να λογοκριθεί, όπως γινόταν παλιότερα. Δεν αρκεί πια να μην ειπωθεί η αλήθεια. Πρέπει η αλήθεια να αλλάξει! Να γίνει απόλυτη και αδιαπέραστη η άλλη αλήθεια, η δική τους. Ο γκαιμπελισμός να γίνει απόλυτος άρχων στην παραγωγή ειδήσεων αλλά και πληροφορίας – ακόμη και για το παρελθόν, την ιστορία. Κανείς και καμία να μην αμφιβάλλουν για ότι λένε τα ΜΜΕ για το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον. Κι εδώ έρχεται το γενικευμένο fake, όχι το fake σαν στιγμή αλλά σαν αιωνιότητα
Το fake σαν η απόλυτη αλήθεια, το fake σαν η επίσημη ιστορία, η επίσημη ειδησεογραφία, σαν η πολιτικά ορθή καθημερινότητα που ζούμε.

Τα fake news κάποτε ήταν φήμες που αύξαναν την κυκλοφορία λαϊκών εντύπων, κυρίως κουτσομπολιά με μεγάλη δόση υπερβολής ή φαντασίας. Οι “πιπεράτες” ειδήσεις. Η πληροφόρηση από επίσημα χείλη είχε κύρος, τα πραγματικά γεγονότα, οι ειδήσεις στα σοβαρά έντυπα υπογράφονταν είτε από τον εκδότη είτε από δημοσιογράφο διάσημο και γνωστό για την εγκυρότητά του, και εντελώς σπάνια ήταν fake. 
Η δημοσιογραφία ανέβαινε με την εγκυρότητα και κατακρημνιζόταν με το fake. 
Ο δημοσιογράφος έχανε τη θέση του και το έντυπο την κυκλοφορία του.

Σήμερα η κατάσταση είναι αντεστραμμένη: ο δημοσιογράφος χάνει τη θέση του όταν κάνει τη δουλειά του.
Όταν δεν αλλοιώνει την είδηση, όταν δεν έχει επιδόσεις στη διασπορά fake news, ή στην επινόηση fake ειδήσεων που αποσκοπούν στην δολοφονία χαρακτήρα του αντιπάλου. Γιατί τότε δεν τον χρειάζονται. Την κυκλοφορία των εντύπων ανεβάζει ο λαϊκισμός, ο εθνολαϊκισμός, οι φήμες και η παραποιημένες ειδήσεις. Καμία εγκυρότητα δεν χρειάζεται. Το σοβαρό κοινό θα ψάξει στο διαδίκτυο την αλήθεια. Τις εφημερίδες και τα κανάλια των ομίλων παρακολουθεί πλέον ένα άλλο κοινό. Το εθισμένο στην “διασκέδαση μέχρι θανάτου”. 
Το κοινό που κοιμάται χωρίς αντίσταση τον ύπνο της ανάθεσης, τα συναισθήματα του φθόνου, που διψά για κουτσομπολιό και στοχοποίηση του “άλλου”, ειδικά του παραταξιακού αντιπάλου ή του “ξένου”, ότι και αν σημαίνει αυτό. 
Αυτό το κοινό μόνο, ελέγχεται από την παραπληροφόρηση. Είναι κυρίως μεγάλης ηλικίας και στατιστικά αντιστοιχεί αρκετά με το προφίλ των ψηφοφόρων της ΝΔ και του ΚΙΝΑΛ. Πρόκειται για όλους και όλες αυτές που δεν αναζητούν πληροφόρηση αλλά “χαζεύουν τηλεόραση” – γιατί εφημερίδες δεν αγοράζει σχεδόν κανείς πλέον...

Ο έλεγχος της διαφήμισης από την πολυιδιοκτησία μέσων, είναι ο άλλος άξονας της επικράτησης της παραπληροφόρησης. Μοιράζεται “φιλικά” και αποκλειστικά ανάμεσα σε πέντε ομίλους. Σπάνια ένας όμιλος θα τα βάλει με έναν άλλο της ίδιας πολιτικής απόχρωσης – κι αν αυτό συμβεί θα είναι για λίγο και για δευτερεύοντα θέματα επιρροής όπως στο επαγγελαμτικό ποδόσφαιρο, άλλο προνομιακό κλάδο ελέγχου του πληθυσμού.

Ο έλεγχος της ενημέρωσης λοιπόν δεν γίνεται πια με την επίκληση της εγκυρότητας στην απόδοση της πραγματικότητας αλλά με την επιτυχή “αλλαγή της πραγματικότητας”. Τα fake news είναι μια τραγική ανάγκη ενός συστήματος που κρύβεται και κρύβει τις πομπές του. Ενός συστήματος χρεοκοπημένου από την εποχή των μνημονίων στην συνείδηση του πολίτη, όταν αποκαλύφθηκε πέραν πάσης αμφιβολίας ο ρόλος των συστημικών ΜΜΕ στην επιβολή των καταστροφικών πολιτικών των πολιτικών της χρεοκοπίας αλλά και η ανάμειξή τους στις πολιτικές και τα οικονομικά σκάνδαλα που έφεραν την χρεοκοπία. Πλέον το γενικό κοινό, μόνο αν πιστέψει ότι η είδηση είναι “πραγματική” θα την υιοθετήσει. Και όχι επειδή την μεταδίδει ο Χατζηνικολάου ή η Ακριβοπούλου (που “είναι” της ΝΔ ή του ΣΥΡΙΖΑ) αλλά μόνο και επειδή την αναπαράγει όλο το πυκνό πλέγμα των fake news και δεν βλέπει πουθενά μια αμφισβήτηση.

Ο έλεγχος της αμφισβήτησης του μονοπωλίου


Για να ελεγχθεί η πληροφόρηση δεν μπορούν να υπάρχουν ισχυρές ελεύθερες φωνές
Αυτές πρέπει να εξοντωθούν. 
Η πυκνότητα του πλέγματος πρέπει να είναι σχεδόν αδιαπέραστη για να γίνει πιστευτό ένα fake news όσο εμπνευσμένο και αν είναι. 
Έτσι η στέρηση των εσόδων από διαφήμιση σε αντίπαλες εφημερίδες με καλή κυκλοφορία είναι το μέσον που χρησιμοποιεί η διαπλοκή της ΝΔ για να μπαλώσει τις τρύπες στην προπαγάνδα της. Για να μην ανακόπτεται η ταχύτητα διάδοσης των fake news της. 
Δεν το κάνει από εμπάθεια για τον μικρό ανεξάρτητο εκδότη, δεν είναι ότι έχει προσωπικά μαζί του κάποιο στέλεχος της κυβέρνησης. Απλά, έτσι λειτουργεί το σύστημα – χωρίς αμφισβητήσεις να διατρέχουν το ακόμη ελεύθερο διαδίκτυο. Χωρίς πολλές φωνές να αντιδρούν. Κι αν σε πείσμα των ομίλων επιβιώσουν μερικές φωνλες, η προπαγάνδα τις επιτίθεται με στόχο την δολοφονία χαρακτήρα για να τις καταστήσει γραφικές ή έστω ύποπτα επαρκείς – ο Πολάκης που καπνίζει, ο Βαξεβάνης που είναι αυριανιστής, ο Παπαδημούλης που επενδύει, η Αχτσιόγλου που φοράει μίνι...

Παρακολουθήσαμε τον τελευταίο καιρό με προσοχή πόσο συστηματικά επίμονος είναι ο μηχανισμός των fake. Πόσο πληθωρικός στις αναδημοσιεύσεις και προγραμματισμένος σε διάρκεια. Παρακολουθήσαμε τα κείμενα δολοφονίας χαρακτήρων να είναι πανομοιότυπα σε πολύ διαφορετικά κατά τα άλλα, έντυπα και sites. Είδαμε το κοινό κέντρο διανομής και τους ρολίστες σε κάθε “δολοφονία”. Τα επιλεγμένα στελέχη απ΄όπου ξεκινούν τα fake και πως διαδίδονται στην αλυσίδα του μηχανισμού αναπαραγωγής. Μπήκαμε στην θέση των δημόσια προπηλακισμένων και νοιώσαμε την δικτατορία της πληροφόρησης και το παγερό άγγιγμα της δολοφονίας χαρακτήρα. Το καθημερινό bullying από εντεταλμένους δημοσιογράφους κλητήρες.

Η κατάλυση της ελευθερίας του Τύπου έχει συντελεσθεί από την Δεξιά των Fake. Όχι τώρα αλλά από την εποχή των νέων αδειών στους καναλάρχες όπου οι όμιλοι άλλαξαν πολιτική και αποφάσισαν να αρχίσουν να πληρώνουν και για τις άδειες αφού μπορούσαν πια να νομιμοποιήσουν την παραπληροφόρηση. Η κυριαρχία τους βέβαια βρίσκεται σε διαρκή αμφισβήτηση και οι ίδιοι σε διαρκή αγωνία όσο υπάρχει το ελεύθερο διαδίκτυο. 
Γι αυτό και συνεχίζουν καθημερινά να διώκουν απολύουν δημοσιογράφους που λένε κάτι διαφορετικό ή να πνίγουν Μέσα στερώντας τους τα διαφημιστικά έσοδα.
Και θα αντέξουν μέχρι οι νησίδες ελευθερίας να μπορέσουν να αξιοποιήσουν το διαδίκτυο με τρόπο ώστε να καθαρίσουν μεγάλοι διάδρομοι προς την αλήθεια. Και σε αυτό χρειάζεται η ενσυναίσθηση των προοδευτικών εργατών του Τύπου, επαγγελματιών ή μη: να μην ακολουθήσουν τον πειρασμό της ευκολίας του “οφθαλμόν αντί οφθαλμού” δλδ “fake αντί fake”. Να μην γίνουν αριστεροί αυριανιστές γιατί ο σκοπός δεν αγιάζει τα Μέσα. Να μην παρασυρθούν από άσπονδους φίλους παλαιοπασοκικής νοοτροπίας.

Τα Μέσα της αριστεράς πρέπει να γίνουν και να μείνουν συνεταιριστικά, ανοιχτά, έγκυρα, μη κομματικά. Να στηρίζουν την αλλαγή όταν συμβαίνει αλλά και να ελέγχουν την εξουσία, μικρή μεγάλη, δεξιά ή αριστερή, όπως δεν έκαναν πάντα με επιτυχία στην τετραετή διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Να υπερβούν την γοητεία του εντυπωσιασμού και να ελέγχουν τεκμηριωμένα την εξουσία, την ίδια την αντιπολίτευση, τα στελέχη τους αλλά και τις συλλογικές πρακτικές κοινωνικών ομάδων και συντεχνιών επαγγελματικού ή τοπικιστικού χαρακτήρα με εξίσου αντικειμενικό τρόπο.

Η ελευθερία του Τύπου περνά μέσα από την στοχευμένη καταπολέμηση των fake news. 

Η κοινωνία του θεάματος έχει ναρκώσει αρκετό μεγάλο μέρος του κοινού και πολλούς πολίτες εξαντλημένους από τις απανωτές οικονομικές κρίσεις. 

Έχει εξαγοράσει και διορίσει στην υπηρεσία της μεγάλο μέρος των δημοσιογράφων και έχει διαφθείρει πολλούς πολιτικούς, όχι μόνο της δεξιάς παράταξης. 

Όλο αυτό το πλέγμα της μηντιακής δικτατορίας στηρίζεται στην αποσιώπηση της αλήθειας, στην παραπληροφόρηση, στην απειλή δολοφονίας χαρακτήρα ή οικονομικής δολοφονίας, και σκεπάζεται από ένα γενικευμένο fake στην οικονομία, την παιδεία, το εθνικό ζήτημα και στον πολιτισμό. 

Μπορεί να αφαιρεθεί το κάλυμμα των fake news πάνω από την ζέουσα πραγματικότητα; Ιδού πεδίον δόξης λαμπρό για την κοινωνική προοδευτική συμμαχία.


Ανεμογεννήτριες στον Ασπροπόταμο...


Η σιωπή των "αμνών"
ή η εκκωφαντική σιωπή βουλευτών, αυτοδιοικητικών, περιφερειακών συμβούλων κά!
του Βασίλη Παππά
Επιτέλους η ανάπτυξη έρχεται στον Ασπροπόταμο. Εκεί που βρίσκονται δάση, εκεί που πηγάζουν ποτάμια, εκεί που υπάρχουν «απάτητες» κορφές, εκεί που οι μάστορες ένωσαν με τα τοξωτά γεφύρια τις κοίτες των χειμάρρων, εκεί που η πέτρα σμιλεύτηκε με το καλέμι του πρωτομάστορα, εκεί που τα αιωνόβια πλατάνια στέκουν αγέρωχα, εκεί που ο παππούς συναντά τον εγγονό στην αρχέγονη γη, εκεί που τα αρχοντικά του παρελθόντος αφήνουν ακόμη το αποτύπωμά τους στις νέες γενιές, εκεί έρχεται η «ανάπτυξη»!
 Οι αμνήμονες «άρχοντες» του τόπου πιστεύουν ότι με τη λήθη θα ξεχαστούν οι υπογραφές τους? Ας τους θυμίσουμε λοιπόν τι υπέγραφαν στο παρελθόν σταχυολογώντας από κείμενα της Περιφέρειας, των Δήμων Μετεώρων, Πύλης, Τρικάλων,  του ΚΕΝΑΚΑΠ.
Ειδικοί στόχοι του προγράμματος LEADER (Ι): «είναι  η ενίσχυση του
εναλλακτικού τουρισμού. Αυτός ο στόχος επιτεύχθηκε με τη σύνδεση των Μετεώρων και του ορεινού όγκου του Ασπροποτάμου με τον άξονα Πύλης- Περτουλίου, δημιουργώντας έτσι το τετράπολο Μετέωρα –Ασπροπόταμος- Περτούλι- Πύλη».

Ανεμογεννήτριες λοιπόν στην Πολυθέα (Ασπροποτάμου), στην Τριανή (Ασπροποτάμου), στο Δίκορφο (Ασπροποτάμου), στη Τραμπάλα (Καστανιάς), στη Νεράϊδα (Καλαμπάκας).
Και συνεχίζει το LEADER (I): «Η αξιοποίηση της τοπικής γεωργικής και δασικής παραγωγής, …στόχος σημαντικός γιατί θα ενισχύονταν μονάδες που θα διαφοροποιούσαν το κατεστημένο παραγωγικό μοντέλο της περιοχής αξιοποιώντας με νέο ≪έξυπνο≫  τρόπο τους τοπικούς πόρους». 
Αλήθεια αυτοί είναι οι «έξυπνοι» τρόποι που υπέγραψαν οι τότε παράγοντες που τώρα ξέχασαν την υπογραφή τους?


Ειδικοί στόχοι του LEADER (II): «Η αξιοποίηση της τοπικής γεωργικής και δασικής παραγωγής, μέσω της ενίσχυσης των βιοτεχνικών και μεταποιητικών μονάδων, που απέβλεπε:
  • Στην αξιοποίηση της τοπικής παραγωγής με νέους τρόπους
  • Στην παραγωγή ποιοτικών τοπικών παραδοσιακών προϊόντων …
  • Στη διατήρηση της τοπικής πολιτιστικής κληρονομιάς και η βελτίωση του περιβάλλοντος και του περιβάλλοντος χώρου με κύριες κατευθύνσεις: Την αποκατάσταση και αξιοποίηση του τοπίου περιοχών <<ιδιαίτερουφυσικού κάλλους>>. Την αποκατάσταση και συντήρηση των μνημείων της πολιτιστικής κληρονομιάς».


Με τις γιγάντιες ανεμογεννήτριες θα γίνουν όλα αυτά? Στην Τριγία (Ασπροποτάμου), στον Κέδρο (Ασπροποτάμου) , στο Χιόλι (Καστανιάς), στο Κοκόσι (Καστανιάς), στον Καλόγηρο (Καλαμπάκας), στη Μεγάλη Καψάλα (Ασπροποτάμου), στον Καλτσά (Κλεινοβού)?


Και έπεται συνέχεια. Κοινοτική πρωτοβουλία LEADER plus. Δύο οι γενικοί αναπτυξιακοί στόχοι του προγράμματος: «1) Την ολοκληρωμένη, υψηλής ποιότητας, αειφόρο ανάπτυξη της υπαίθρου μέσω, πιλοτικών εφαρμογών. 2) Την ενίσχυση της προσπάθειας για άρση της απομόνωσης των περιοχών σε όλα τα επίπεδα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής».

Αυτοί οι στόχοι υπάρχει περίπτωση να υλοποιηθούν με την καταστροφή των δασών και τη διάνοιξη τεράστιων δρόμων για να περάσουν τα οικοδομικά μηχανήματα σε υψόμετρο 1500 μέτρων, την αποψίλωση και αποσάθρωση των εδαφών με τις χιλιάδες κυβικών μπετόν, που θα «φυτευτούν» για τις βάσεις των ανεμογεννητριών, με τις τομές ως σαλίγκαρου των πλαγιών για να καλυφθούν οι μεγάλες κλίσεις στις πλαγιές και  την κυριολεκτική ισοπέδωση των κορυφογραμμών?

Οι  11 νέες ξενοδοχειακές  μονάδες, 102 δωματίων - 222 κλινών, καθώς και οι παλαιότερες 13, δυναμικότητας 125 δωματίων και 337 κλινών τι θα προσφέρουν στον φυσιολάτρη επισκέπτη της περιοχής? Το θρόισμα των πτερυγίων των ανεμογεννητριών ή το θρόισμα των ελάτων και το κελάρυσμα  του Ασπροπόταμου? Και φέρελπι νέε πολιτευτή με αρχοντικό στην περιοχή, στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος αλήθεια πως θα διαφημίζεις το αρχοντικό του παππού σου?  

Τον Μπάτη (Κλεινοβού-Αιθήκων), τις Αλατιάρες (Πύλης), την Τσούμα (Αιθήκων-Κλεινοβού), το Ξεροβούνι (Πύλης), το Αυγό (Πινδέων-Αιθήκων), τη Σίφυλα (Αιθήκων) κά, κά….


Εκεί βέβαια που οι υπογράφοντες «ξέχασαν» είναι οι Δημοτικοί άρχοντες (πρώην και νυν) Τρικάλων – Μετεώρων - Πύλης, οι Πρόεδροι και Διευθυντές Τραπεζών, οι Πρόεδροι Συνεταιρισμών, οι Διευθυντές γεωργικών και δασικών δομών, το Επιμελητήριο Τρικάλων, το Εργατικό Κέντρο Καλαμπάκας κά. οι οποίοι ενέκριναν τους στρατηγικούς στόχους του ΚΕΝ.Α.ΚΑΠ. Α.Ε. μεταξύ των οποίων βλ. ΜΕΤΡΟ 1.4, αποσκοπούν : «στην αναβάθμιση των φυσικών οικοσυστημάτων και των περιοχών οικολογικού ενδιαφέροντος (δάση, περιοχές φυσικού κάλλους, τοπία, δρυμοί κλπ) στα πλαίσια ορθολογικής διαχείρισής τους, με βάση τις αρχές της αειφορικής ανάπτυξης, …,  με προτεραιότητα αυτών που ήταν ενταγμένα στο δίκτυο NATURA 2000, και γενικότερα των περιοχών οι οποίες λόγω οικολογικού ενδιαφέροντος (π.χ. δρυμοί, φαράγγια) απαιτούσαν την εφαρμογή ειδικών παρεμβάσεων προστασίας και διαχείρισης».

Στην Τσούμα (Αιθήκων-Κλεινοβού), στο Κόκκινο (Καστανιάς-Μαλακασίου),  στον Κυνηγό (Ασπροποτάμου-Καστανιάς), στου Θανασάκη (Καλαμπάκας) , στη Πέτρα – Μέλισσα (Μαλακασίου-Καλαμπάκας), …

 Αλήθεια η σιωπή των αρχόντων για τις δεκάδες ανεμογεννήτριες που θα ισοπεδώσουν την ορεινή Πίνδου (με ποιο δικαίωμα νυν, αλλά και πρώην, ακούς κύριε Σταθάκη?) σε τι συνίσταται? Είναι τσιφλίκι τους η πατρώα γη για να την παραδώσουν σε κάθε «επενδυτή» για είκοσι χρόνια, ώστε να χαριεντίζεται μετά καλλιπύγων καλλονών στη Μύκονο? (βλέπε energa)? 

 Εμείς θέλουμε να περπατάμε και να βλέπουμε καστανιές και όχι στύλους, να βλέπουμε γυπαετούς και όχι πτερύγια, να ακούμε το λύκο και όχι τους «λύκους» του κέρδους στις μπετονιέρες, να περπατούμε σε μονοπάτια, να ακούμε τον Ασπροπόταμο. 

Διότι όπως μου διηγήθηκαν και ντόπιοι της περιοχής (μέτοικος γαρ), όταν θυμώνει ο Ασπροπόταμος  συμπαρασύρει τα πάντα στο διάβα του!  

Σημ. Για το ενεργειακό αποτύπωμα – κέρδος θα υπάρξει λεπτομερής αναφορά. Οι ηθελημένα αγράμματοι ας γνωρίζουν – πιθανόν να το γνωρίζουν αλλά το αποσιωπούν – αυτό που γνωρίζει ένας δευτεροετής φοιτητής μηχανολόγος  ηλεκτρολόγος. Για τη σταθερότητα ενός δικτύου παραγωγής και διανομής ηλεκτρικού ρεύματος το 30 % της ενέργειας χρειάζεται να παράγεται από θερμικά εργοστάσια. Έχει σχέση με την αποταμίευση της παραγόμενης ενέργειας και τους νόμους της θερμοδυναμικής.    Αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση. 


Βασίλης Παππάς  - εκπαιδευτικός (φυσικός) 



Πέμπτη, 21 Μαΐου 2020

Με πλήρη διαφάνεια και έλεγχο από τη βάση, της λειτουργίας των πολιτικών οργάνων, νέο ριζοσπαστικό πολιτικό σχέδιο

Αριστερή Ριζοσπαστική Απάντηση: Μονόδρομος στις προκλήσεις της νέας εποχής

Σημειώσεις για την συγκυρία, την επόμενη μέρα, την Ευρώπη, την παγκόσμια διάσταση της κρίσης, το τι κάνουμε από δω και πέρα.
Γράφουν: Φίλιππος Βαμβουκάκης, Αννέτα Καββαδία, Πέτρος Καλκανδής, Κατερίνα Κνήτου, Ερμίνα Κυπριανίδου, Γιώργος Πάλλης, Εύη Παπαγιαννούλη, Ανδρέας Παπανδρέου, Πόπη Παπαθανασίου, Μάκης Σπαθής, Μιχάλης Υδραίος
  1. Περνάμε μια νέα μεγάλη κρίση, η οποία αθροίζεται με τις άλλες : την οικονομική κρίση, η οποία μετασχηματίζεται σε κρίση χρέους, την προσφυγική και την κλιματική κρίση.
  2. Οι επιπτώσεις της πανδημίας στο πεδίο της πολιτικής οικονομίας είναι κρίση τόσο της προσφοράς, όσο και της ζήτησης, και σε κάθε περίπτωση κρίση της εργασίας με συνέπεια την εκτόξευση της ανεργίας διεθνώς.
  3. Η κρίση της πανδημίας λειτουργεί ως καταλύτης για την περαιτέρω διεύρυνση των ανισοτήτων στην ελληνική κοινωνία, ενώ οι συνέπειές είναι μεγαλύτερες στα πιο φτωχά και ευάλωτα στρώματα.
  4. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε χρόνο στην εκπόνηση της αντιπολιτευτικής του γραμμής, αναλώθηκε επί μακρόν σε μια εσωστρεφή διαδικασία με φανερό επίδικο την οργανωτική του ανάπτυξη και με αφανές τη φυσιογνωμία του.
  5. Η πανδημία υποχρέωσε το κόμμα και την κοινοβουλευτική του ομάδα να γίνει περισσότερο μάχιμο και το Πρόγραμμα του ριζοσπαστικό και ρεαλιστικό ταυτόχρονα.
  6. Το άμεσο Πρόγραμμα «Μένουμε όρθιοι» 1 και 2, καθώς και το μεσοπρόθεσμο που ετοιμάζει η Επιτροπή Προγράμματος, είναι οι απαντήσεις του ΣΥΡΙΖΑ στο κοινωνικό ζήτημα καθώς αποτυπώνει τους απαραίτητους μετασχηματισμούς στους τομείς της οικονομίας, της κοινωνίας και του κράτους.
  7. Η παγκοσμιοποίηση υποχωρεί, δεν υποχωρούν οι κρατικοί ανταγωνισμοί ακόμα και με τα όπλα. Το ενδεχόμενο πολεμικής σύρραξης με την Τουρκία και το κυνήγι των εξοπλισμών είναι καταστροφή και για τις 2 χώρες.
  8. Η κοινωνική εγρήγορση, η κινηματική ένταξη και η ανασύνταξη του κόμματος.
Σημειώσεις για την συγκυρία
Ήδη και πριν από το ξέσπασμα αυτής της κρίσης τα πράγματα δεν έμοιαζαν αισιόδοξα. Πόλεμος και ξεριζωμός, ένταση των ήδη διευρυμένων ανισοτήτων, λιτότητα και κρίση χρέους, κλιματική κρίση, περιστολή δικαιωμάτων και αυταρχισμός. Ένα πέπλο αβεβαιότητας για την επόμενη μέρα στοίχειωνε τον πλανήτη. Οι οικονομίες μετά από μια περίοδο αναιμικής ανάπτυξης ή στασιμότητας έδειχναν να αντιμετωπίζουν αδιέξοδα, ενώ οι προβλέψεις ήταν αρνητικές. Τα πλέον συστημικά think tanks, αλλά και μια σειρά από αναλυτές προέβλεπαν ένα δύσκολο μέλλον και μια νέα κρίση να υποβόσκει. Σίγουρα κανείς δεν (θα) μπορούσε να προβλέψει το γεγονός της υγειονομικής κρίσης, της πλανητικής πανδημίας, αλλά κάπως έτσι κινείται η ιστορία. Άλλωστε αυτό που μοιάζει «μη κανονικό» εντός του βραχυπρόθεσμου βιολογικού χρόνου, αποτελεί μία τρόπον τινά κανονικότητα στον ιστορικό χρόνο. Και έτσι η περίφημη «κανονικότητα» μοιάζει περισσότερο σαν εξαίρεση παρά σαν κανόνας ή σαν ένα ενδιάμεσο στάδιο ανάμεσα σε μόνιμα κρισιακά επεισόδια.
Στην προ-κορονοϊού περίοδο, είχαμε αναγνωρίσει χοντρικά τις 3 μεγάλες προκλήσεις που θα κληθεί να διαχειριστεί η πολιτική, μία τριπλή κρίση:
  • Τις ανισότητες που διαρκώς διευρύνονται (συμπίεση μισθών, ελαστικές σχέσεις εργασίας, υψηλή δομική ανεργία) με ταυτόχρονο περιορισμό των δικαιωμάτων και των ελευθεριών, βασικών δηλαδή δημοκρατικών κατακτήσεων.
  • Την προσφυγική κρίση, τις πολύ μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών λόγω πολεμικών συρράξεων και κλιματικών καταστροφών (π.χ. ερημοποιήσεις)
  • Την κλιματική αλλαγή/κρίση -η οποία όμοια με την υγειονομική κρίση, προκειμένου να αντιμετωπιστεί, απαιτεί την επιπεδοποίηση της καμπύλης με παράλληλη ενίσχυση των υποδομών.
Στις τρείς αυτές προκλήσεις, όπως και στην 4η της πανδημίας/υγειονομικής κρίσης, τον μεγαλύτερο κίνδυνο είναι σαφές πως διατρέχουν οι πλέον ευάλωτοι, που πρέπει να αποτελούν σταθερό σημείο αναφοράς στις όποιες αναλύσεις  καθώς, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να διασφαλίζεται η κάλυψη των διατροφικών αναγκών τους, η δυνατότητα πρόσβασής τους σε υπηρεσίες υγείας, το δικαίωμά τους στην εργασία και στη συμμετοχή στην οικονομική ζωή, η κάλυψη των ενεργειακών τους αναγκών κλπ. Διαπιστώνεται, όμως, τελικά, πως τα περιθώρια ανοχής (και άρα και οι δυνατότητες επίλυσης κρίσεων) του υπάρχοντος συστήματος, βαίνουν διαρκώς μειούμενα.
Ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής – και πριν από την εμφάνιση της πανδημίας και παρά τις επανειλημμένες οικονομικές κρίσεις που αντιμετώπιζε στη διάρκεια όλων των σταδίων ανάπτυξής του – επιδιώκει να επιβληθεί στο κοινωνικό συλλογικό ασυνείδητο ως ο μόνος αποτελεσματικός τρόπος παραγωγής για την ικανοποίηση των ατομικών και κοινωνικών αναγκών. Παρά τις κοινωνικές ανισότητες, τη φτωχοποίηση μεγάλων πληθυσμιακών μερίδων, την καταστροφή του περιβάλλοντος, τους πολέμους  και την απειλή των πυρηνικών καταστροφών που αποτελεί κίνδυνο    ολοσχερούς εξαφάνισης της ανθρωπότητας, τα διάφορα κινήματα που αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία του, αποτέλεσαν, τα τελευταία 30 χρόνια, αποσπασματικές νησίδες αμφισβήτησης του, ενώ λείπει το συγκεκριμένο σχέδιο των διαδοχικών βημάτων για την ανάδειξη μιας διαφορετικής κοινωνικής οργάνωσης που θα τον αντικαθιστούσε/διαδεχόταν, ώστε να υλοποιηθεί το πλαίσιο του σοσιαλισμού με ελευθερία και δημοκρατία.  Το οραματικό στοιχείο, πέρα από εργαλείο διαφοροποίησης από τα αντίπαλα πολιτικά υποκείμενα, πρέπει να συνοδεύεται με τη διακριτή κοινωνική και κινηματική διεκδίκηση για να αποκτήσει πολιτική υπεραξία. Η εμφάνιση όμως της πανδημίας, σήμερα, συνιστά μία πολιτική ευκαιρία, γιατί συγκροτεί μία τομή στο ιστορικό συνεχές που ο καπιταλισμός επιδιώκει να ηγεμονεύει, αλλά ταυτόχρονα συνιστά και έναν κίνδυνο περαιτέρω σκλήρυνσής του.
Η επόμενη μέρα
Μεγάλες επιχειρήσεις σε διάφορους κλάδους, όπως πχ οι αερομεταφορές, οι πετρελαϊκοί κολοσσοί, οι αλυσίδες παραγωγής και εμπορίου, είναι στα πρόθυρα της κατάρρευσης και ζητούν την στήριξη του «επάρατου και αναποτελεσματικού»  κράτους για λόγους επιβίωσης. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις οδηγούνται σε οικονομική ασφυξία, εποχικά επαγγέλματα βιώνουν την απόλυτη καταστροφή και οι οικονομίες που εξαρτώνται από δραστηριότητες εντάσεως εργασίας, πχ ο μεγάλος κατασκευαστικός τομέας, ο τουρισμός, η εστίαση και οι μετακινήσεις, βρίσκονται σε ακόμα δυσμενέστερη θέση. Η κρίση αυτή μοιάζει σαν ένας μεγάλος επιταχυντής/καταλύτης για τον μετασχηματισμό των οικονομιών κάτω από το βάρος της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης. Ταυτόχρονα, παρατηρείται έκρηξη της ανεργίας (χαρακτηριστικό παράδειγμα οι ΗΠΑ με πάνω από 20εκ. χαμένες θέσεις εργασίας) σε συνδυασμό με την εδραιωμένη (και εντεινόμενη) επισφάλεια και εξελίσσεται μια ραγδαία –και ταυτόχρονη- επιδείνωση των δημοσιονομικών δεικτών όλων των χωρών και μια αύξηση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους σε άμεσο χρόνο. Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι ίδιο. Ποιος θα πληρώσει (και) αυτή την κρίση;
Η Ευρώπη σε μια ακόμα κρίση
Στην Ευρώπη μοιάζει σαν να ζούμε την μέρα της μαρμότας. Μετά την χρηματοοικονομική και την προσφυγική κρίση η πανδημία τονίζει ακόμα περισσότερο τις αποκλίνουσες τάσεις στο εσωτερικό της. Από την μία έχουμε την εμμονή της Γερμανίας και των συμμάχων της στην λογική του δανεισμού και των κρατικών χρεών, πράγμα που οδηγεί μαθηματικά σε νέα μνημόνια και επαχθείς όρους. Από την άλλη έχουμε την Γαλλία, την Ισπανία και την Ιταλία (πολύ περισσότερο) να προσπαθούν να βάλουν στην ατζέντα την λογική του ευρωομολόγου και της αμοιβαιοποίησης τους χρέους. Μια –πολιτική μάχη που δεν μας αφήνει αδιάφορους για πολλαπλούς λόγους, καθώς αποτελεί μια σύγκρουση που αφορά  το ευρωπαϊκό μέλλον. Εκτός των άλλων, η υιοθέτηση της πολιτικής του ευρωομολόγου θα αποτελέσει δικαίωση και των θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ, αποδεικνύοντας ότι οι πολιτικές που προτάσσαμε την περίοδο της διαπραγμάτευσης δεν ήταν ανέφικτες, ούτε ανεδαφικές, όπως κάποιοι διατυμπάνιζαν, αλλά αναγκαίες και στη σωστή κατεύθυνση στο πλαίσιο της υιοθέτησης άμεσων μέτρων για την έξοδο από την κρίση, όμως απορρίφθηκαν κάτω από το βάρος του συντριπτικού συσχετισμού δύναμης σε επίπεδο ΕΕ και της απόφασης «τιμωρίας» ενός ολόκληρου λαού  το 2015. Προς το παρόν, η  Ευρώπη αδυνατεί να απαντήσει με επάρκεια στις προκλήσεις που ξεσκέπασε η πανδημία, με τη Γερμανία να δυναμιτίζει περαιτέρω την κατάσταση με την άτεγκτη στάση της, συνεπικουρούμενη και από άλλες χώρες (π.χ. Ολλανδία). Παραδειγματική κίνηση με πολλαπλούς αποδέκτες ήταν η απόφαση του γερμανικού συνταγματικού δικαστηρίου που αμφισβητεί την επικράτεια τόσο της ΕΚΤ όσο και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, τους πυλώνες της ευρωπαϊκής ενοποίησης. Ακόμα και το υπό ίδρυση Ταμείο Ειδικού Σκοπού, για την αντιμετώπιση της πανδημίας, θα συγκροτήσει κεφάλαια με δανεισμό, οι μεταβιβάσεις «απαγορεύονται».
Η επόμενη μέρα στην Ελλάδα
Στην χώρα μας, τα δύσκολα για την Νέα Δημοκρατία μόλις ξεκίνησαν. Μέχρι τώρα τα πράγματα ήταν σχετικά διαχειρίσιμα, παρόλες τις σοβαρές κυβερνητικές ελλείψεις, τις ανεπάρκειές της και τις μεροληπτικές  – υπέρ συγκεκριμένων συμφερόντων – αποφάσεις της, ζητήματα που δεν ήταν πάντα εύκολο να αναδειχτούν, εξαιτίας της απόλυτης σιωπής των συστημικών ΜΜΕ.. Η κυβέρνηση διακηρύσσει ότι έδρασε «υπεύθυνα», ακούγοντας τις υποδείξεις της επιστημονικής κοινότητας –παραγνωρίζοντας την ουσιαστική και έμπρακτη στήριξη της αντιπολίτευσης- και σε ένα βαθμό πιστώνεται την στάση της. Όμως αυτή είναι η μισή αλήθεια. Πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι ο περιορισμός των επιπτώσεων από την μετάδοση του ιού οφείλεται πρωτίστως στην υπεύθυνη όσο και αλληλέγγυα στάση της μεγάλης μερίδας της κοινωνίας, που, στην πραγματικότητα, δικαιούται τα περισσότερα ένσημα. Η συμβολή του ΣΥΡΙΖΑ υπήρξε σημαντική, συναινώντας στην επιστημονική διαχείριση του ζητήματος, ενώ ταυτόχρονα υπήρξε κριτικός εκεί που έπρεπε, σε ανορθολογισμούς και μεροληψίες, επιμένοντας, για παράδειγμα, στην ουσιαστική ενίσχυση του ΕΣΥ, αναδεικνύοντας τις κυβερνητικές αντιφάσεις στο ζήτημα του εκκλησιασμού, υπερασπίζοντας τα δικαιώματα του κόσμου της εργασίας, των Ρομά, των προσφύγων, των ΑμεΑ, καταδεικνύοντας τους κινδύνους της έξαρσης της ενδοοικογενειακής βίας κλπ., επιμένοντας, δηλαδή, στον δίκαιο κοινωνικό καταμερισμό και στην έγκαιρη ανακούφιση των συνεπειών της πανδημίας και προτείνοντας γενναία εμπροσθοβαρή χρηματοπιστωτικά μέτρα που δυστυχώς δεν έγιναν δεκτά από την κυβέρνηση, με τους πολύ σοβαρούς κινδύνους που αυτό συνεπάγεται για την παραπέρα οικονομική πορεία της χώρας.
Η παγκόσμια διάσταση της κρίσης 
Η κρίση αυτή είναι παγκόσμια και ως τέτοια θα επιδράσει σε διάφορα πεδία της πολιτικής. Η οικονομία σαφώς θα δεχθεί τις πλέον αρνητικές επιπτώσεις. Ήδη βλέπουμε την ένταση των ανταγωνισμών μεταξύ των κρατών, με κορυφαίο παράδειγμα αυτό των σχέσεων ΗΠΑ και Κίνας. Στο πεδίο της διπλωματίας όπως και σε αυτό της εξωτερικής πολιτικής και των διεθνών σχέσεων φαίνεται να έχουμε μεταβολή ισχύος το επόμενο διάστημα: η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση υπό την ηγεμονία των ΗΠΑ φαίνεται να υποχωρεί και την θέση της να καταλαμβάνουν άλλες περιφερειακές στοιχήσεις που με τη σειρά τους επιμένουν στα μέσα της ισχύος και της επιβολής, ακόμα και με πολέμους.
Απέναντι στην κούρσα των εξοπλισμών, η Αριστερά πάντοτε πρότεινε και προτείνει τη συνεννόηση των λαών και την αλληλεγγύη, θεωρώντας ότι αυτά είναι τα δικά της όπλα που μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στο πεδίο των διακρατικών σχέσεων.
Η νέα διεθνής αναδυόμενη πραγματικότητα, εκτός από κινδύνους, προσφέρει δυνατότητες αναστοχασμού και αναζήτησης λύσεων σε μια σειρά από ζητήματα, με κορυφαίο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, και επιτρέπει πρωτοβουλίες  για την ενίσχυση και εμπέδωση ενός κλίματος ειρήνης και συνεργασίας στην ευρύτερη περιοχή, συνεχίζοντας και επεκτείνοντας «την πολιτική των Πρεσπών». Είμαστε αντίθετοι στην κλιμάκωση της αντιπαράθεσης με την Τουρκία και την ένταση των εξοπλισμών, χωρίς να παραβλέπουμε την στρατηγική επιθετικότητα της κυβέρνησης Ερντογάν. Η επίλυση των διαφορών δεν μπορεί να γίνει με τα όπλα αλλά με συμμαχίες και με επιμονή στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου.
Μία νέα σχέση εμπιστοσύνης
Η σχέση του ΣΥΡΙΖΑ με τα στρώματα της κοινωνίας που επιθυμεί να εκπροσωπεί, τραυματίστηκε την προηγούμενη περίοδο λόγω των περιορισμών του διεθνούς αρνητικού συσχετισμού δυνάμεων,  εξαιτίας της εγχώριας δημιουργίας ενός συμπαγούς αντι-ΣΥΡΙΖΑ μετώπου αλλά και εξαιτίας των αδυναμιών, περιορισμών και λαθών που διαπράχθηκαν από τις δυνάμεις μας, στην προσπάθεια επίλυσης των προβλημάτων που κληθήκαμε να αντιμετωπίσουμε. Πλέον, κρίνεται η αξιοπιστία του ΣΥΡΙΖΑ και η επαναθεμελίωση της σχέσης εμπιστοσύνης με την κοινωνία, στη νέα αυτή πραγματικότητα. Σήμερα λοιπόν, εκκινώντας με θετικό πρόσημο, ο λόγος του ΣΥΡΙΖΑ για την επαύριο είναι απαραίτητος για τις δυνάμεις της εργασίας, παραμένοντας αξιόπιστος για το σύνολο της κοινωνίας. Η συναίνεση επομένως τελειώνει κάπου εδώ. Για τη Νέα Δημοκρατία αυτή η στιγμή αποτελεί σημείο καμπής, με τις πιέσεις να αυξάνονται. Είναι ξεκάθαρο ότι όλη την προηγούμενη περίοδο, η κυβέρνηση προσπάθησε να δημιουργήσει όρους αποκλειστικά ατομικής ευθύνης για την αντιμετώπιση της πανδημικής κρίσης, την στιγμή που σφύριζε αδιάφορα για μια σειρά από χώρους υγειονομικού ενδιαφέροντος όπως οι κλινικές και τα γηροκομεία και για αποκλεισμένους πληθυσμούς, όπως οι Ρομά και οι μετανάστες,  ευρισκόμενη απέναντι από τα «τέρατα» που δημιούργησε ως αξιωματική αντιπολίτευση με τη ρητορική της.
Μέτρα με επίκληση τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, όπως ο περιορισμός της νυχτερινής κυκλοφορίας, η επί της ουσίας προληπτική καταστολή στην πλ. Αγ. Γεωργίου στην Κυψέλη, η παρεμπόδιση διαδηλωτών έξω από την Βουλή ενάντια στο αντί–περιβαλλοντικό νομοσχέδιο, αντιπαρατιθέμενα με παράλληλες φιέστες στην πλατεία Ομονοίας και στο Μαξίμου, μας δείχνουν με τον καλύτερο τρόπο το μείγμα της πολιτικής διαχείρισης της κατάστασης από μια σκληρά δεξιά κυβέρνηση. Η διαχείριση του φόβου με την καταστολή, την αστυνομική βία και την επιτήρηση είναι μια εκλογικά επικερδής πολιτική σε συνθήκες εγκλεισμού και κοινωνικής αποστασιοποίησης, έχει όμως όρια και δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τις οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας. Είναι μια πολιτική με κοντά πόδια, ιδιαίτερα για τη νέα γενιά.
Για την κυβέρνηση της ΝΔ, η κρίση αυτή είναι μια καλή ευκαιρία για να καλύψει την αποτυχία της στο πεδίο της οικονομίας, όπως αποτυπώθηκε –και αποκρύπτεται- στους δείκτες του τελευταίου τριμήνου του 2019. Η ανάπτυξη σε πτώση, η ανεργία σε άνοδο, οι προοπτικές δυσμενείς. Το μόνο στοιχείο που προσφέρει μια ασφάλεια για την διαχείριση της κατάστασης, μπροστά  στις μελλοντικές προκλήσεις και στην επερχόμενη αστάθεια, αποτελεί το “δημοσιονομικό μαξιλάρι” που κληρονόμησε η ΝΔ από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, αν και το λοιδόρησε επισήμως. Είναι αλήθεια ότι έχουμε την δυνατότητα, υπό το πρίσμα αυτής της νέας κρίσης, να εξηγήσουμε και να καταστούν πιο κατανοητοί στον ελληνικό λαό οι βασικοί άξονες της κυβερνητικής πολιτικής που ασκήσαμε την περίοδο τη διακυβέρνησης, καθώς και οι προτάσεις μας πριν τις εκλογές, με το μίγμα πολιτικής να ισορροπεί ανάμεσα στην κοινωνική συνοχή και στην σταδιακή ελάφρυνση πχ φορολογικών συντελεστών. Η τωρινή κυβέρνηση άφησε χωρίς εισοδηματική στήριξη μεγάλες κατηγορίες εργαζόμενων και ανέργων, με τους ανθρώπους του πολιτισμού να είναι το πιο ορατό παράδειγμα κοινωνικής αναλγησίας, ενώ, αντίθετα υπήρξε εξαιρετικά «ανοιχτοχέρα» σε μια σειρά από ημέτερους, όπως τα διαφόρων λογής κέντρα κατάρτισης, τα κανάλια, κοκ. Ταυτόχρονα, έχει ξεκινήσει την παραπέρα πολιτική της «επίθεση». Τα νομοσχέδια για την παιδεία και το περιβάλλον είναι ενδεικτικά του ιδεολογικού υπόβαθρου της ΝΔ. Η δική μας αντιπολίτευση δεν χρειάζεται λεκτικές κορώνες, οφείλει να είναι τεκμηριωμένη, να δοκιμάζεται στα κινήματα και να ανατροφοδοτείται από αυτά αλλά και από τα κοινωνικά στρώματα που θέλουμε να εκπροσωπούμε.
Η λογική “βλέποντας και κάνοντας” της κυβέρνησης αποτυπώθηκε σε ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης της κρίσης που είναι το μικρότερο (ως ποσοστό ΑΕΠ) σε σχέση με αντίστοιχα προγράμματα στην υπόλοιπη Ευρώπη, το οποίο, καθότι μη εμπροσθοβαρές, θα κοστίσει πολύ περισσότερο αύριο. Με τις προβλέψεις στην οικονομία να είναι δυσοίωνες και την πανδημία σε εξέλιξη, συνιστά πρόκληση η διαρροή εκλογικών σεναρίων, που αποδεικνύουν ότι το κυβερνητικό επιτελείο πορεύεται με μόνη πυξίδα την επικοινωνία. Όμως, τα σενάρια εκλογών δεν πηγάζουν από ένα αίσθημα ισχύος, άλλα, τελικά, από μια παραδοχή αδυναμίας διαχείρισης. Ο Κ. Μητσοτάκης χαμηλώνει τον πήχη, ρίχνει τις προσδοκίες για το μέλλον μήπως και περάσει από πάνω. Η ίδια η κυβέρνηση μιλάει για ένα δύσκολο μέλλον, επενδύοντας τις ελπίδες της σε μια αόριστη και ασχεδίαστη ανάπτυξη που ευελπιστεί ότι θα έρθει σε βάθος χρόνου. Θέλει να εγγράψει την επερχόμενη κρίση στη συνείδηση του ελληνικού λαού ως ένα φυσικό-αναπότρεπτο φαινόμενο, που δεν είναι αποτέλεσμα των δικών της πολιτικών επιλογών-μέτρων για την αντιμετώπιση της οικονομικής και κοινωνικής διάστασης της υγειονομικής κρίσης, και άρα να νομιμοποιήσει τα αντικοινωνικά μέτρα που σε πρώτο βαθμό υλοποιεί και σε δεύτερο βαθμό σχεδιάζει για το επόμενο διάστημα (μειώσεις μισθών, συντάξεων, απολύσεις κλπ.) σε συνδυασμό με την καταστολή κάθε φωνής που θα αντισταθεί.
Η εκλογική υπεροχή της ΝΔ δεν βασίζεται αποκλειστικά στις υποσχέσεις ευημερίας, αλλά και σε μια συντηρητική στροφή ενός τμήματος της κοινωνίας. Η περιθωριοποίηση, οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική, σημαντικής μερίδας του πληθυσμού, εξαιτίας του φόβου και της ανασφάλειας που νιώθει, ενέχει τον κίνδυνο  να οδηγήσει σε μια περαιτέρω παθητικοποίηση και συντηρητικοποίηση , σε αποδοχή του κυρίαρχου μοντέλου, σε μια άκρως αντιδραστική επιστροφή του εθνικισμού, με χαρακτηριστικά τη μισαλλοδοξία, τα ρατσιστικά και σεξιστικά στερεότυπα, τις φασίζουσες δοξασίες, το φυλετικό μίσος, τη θρησκοληψία, τον αυταρχισμό και τη βία, που εγκλωβίζουν την κοινωνία, καθιστώντας την απόλυτα χειραγωγήσιμη από τις κυρίαρχες δυνάμεις. Η μαζική, βιομηχανοποιημένη διασκέδαση, οι επίπλαστες ανάγκες, ο φετιχισμός της κατανάλωσης ως υπέρτατης αξίας, ο ευτελισμός της ανθρώπινης ζωής και αξιοπρέπειας στο βωμό της μεγιστοποίησης των κερδών, η θεοποίηση του ανταγωνισμού και του ατομισμού, ως μοχλού προόδου και μοναδικού τρόπου οργάνωσης της κοινωνίας, οι ψηφιοποιημένης σχέσεις, οφείλουν να βρουν βιώσιμα αντιπαραδείγματα πολιτικών πρακτικών με βιωματική διάσταση. Αυτό σημαίνει να ενσκήψουμε και να λειτουργήσουμε στην πράξη αντιπαραδείγματα αλληλέγγυων- συνεργατικών μορφών κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής οργάνωσης με γνώμονα τις πραγματικές ατομικές και κοινωνικές ανάγκες.

Τι να κάνουμε
  1. Το πρωτεύον: Μέχρι σήμερα, η ενσώματη αντίσταση ήταν σίγουρα δύσκολη, εξαιτίας της πανδημίας. Όμως, παρά τις δυσκολίες, είναι χρέος του ΣΥΡΙΖΑ, λειτουργώντας παραδειγματικά και υποδειγματικά, να ξαναβάλει στην ημερήσια διάταξη την ενσώματη πάλη, ενάντια στην προσπάθεια της κυβέρνησης να δημιουργήσει έναν εικονικό κόσμο. Χρειάζεται πολιτική βούληση αλλά και φαντασία. Χρειαζόμαστε επειγόντως ένα κόμμα ανοικτό, κινηματικό, πλουραλιστικό, με διακριτό πολιτικό στίγμα, γειωμένο στην κοινωνία, σταθερά προσηλωμένο στην υπεράσπιση της εργατικής τάξης, στους φτωχούς και τους απόκληρους. Τα κοινωνικά κινήματα στην Ελλάδα και στον κόσμο βρίσκονταν σε ύφεση, δεν απουσιάζουν βέβαια εστίες αντίστασης για επιμέρους ζητήματα, όπως για παράδειγμα οι αγώνες για την προστασία του περιβάλλοντος. Είναι απαραίτητο και αναγκαίο το επόμενο διάστημα να παίξουμε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και στην διεύρυνση των κινημάτων στην χώρα μας αλλά και στην Ευρώπη με το ειδικό βάρος που έχουμε ως μεγάλη αριστερή πολιτική δύναμη. Το πολιτικό μας σχέδιο προϋποθέτει την ανάπτυξη των κοινωνικών κινημάτων, το πολιτικό μας πρόγραμμα θα πρέπει να παίξει έναν καθοριστικό ρόλο και σε αυτό το επίπεδο, συμβάλλοντας στην ένταση του κοινωνικού ανταγωνισμού.
  2. Το δημόσιο συμφέρον: Αναμφίβολα αυτή η κρίση φέρνει στην επιφάνεια και μια ατζέντα ευνοϊκή για την Αριστερά. Αυτό έχει να κάνει με την “επιστροφή στο κράτος”, στα δημόσια οικονομικά, και δίνει την δυνατότητα δημιουργίας στις δυτικές κοινωνίες ενός πλειοψηφικού ρεύματος που θα στηρίξει τους δημόσιους θεσμούς, θεσμούς – πιο απαραίτητους από ποτέ – ώστε να μπορέσουν οι κοινωνίες να αντιμετωπίσουν την καινούργια κατάσταση. Το γεγονός αυτό, σε πολύ μεγάλο βαθμό, το έχει αντιληφθεί και το νεοφιλελεύθερο μπλοκ, όπως συνέβη και στην κρίση του 2007-8. Δεν είναι ασυνήθιστο ότι σε κάθε καπιταλιστική κρίση, το κράτος έρχεται να διασώσει το κεφάλαιο και την κατάρρευση της οικονομίας με κρατικές δαπάνες και άλλα μέτρα. Δεν πρέπει να μας ξαφνιάσει λοιπόν αν αύριο δούμε νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις να υιοθετούν μια ατζέντα «ανορθόδοξων» μέτρων, όπως εθνικοποιήσεις κ.ά. Συνεπώς, η δημιουργία ενός διακριτού κοινωνικού και πολιτικού μετώπου υπεράσπισης και διεύρυνσης του δημόσιου χώρου μπορεί να αποκτήσει κοινωνικό έρεισμα και να λειτουργήσει υπέρ των δυνάμεων της εργασίας στην παρούσα φάση και αυτό είναι ένα από τα άμεσα καθήκοντα της περιόδου. Άλλωστε ξέρουμε πως η «δεξιά» όταν μιλάει για κράτος πάντα εννοεί, το πώς το κράτος θα σώσει το μεγάλο κεφάλαιο. Αδιαφορώντας για τον κόσμο της εργασίας, για την «αναλώσιμη» μεσαία τάξη, εσχάτως και «ζόμπι»-τάξη όπως χαρακτηρίστηκε από την κυβέρνηση.
Το τεχνικό-οικονομικό επίπεδο
Για να είμαστε σε θέση να απαντήσουμε πειστικά στα ερωτήματα της περιόδου, θα πρέπει να αξιοποιήσουμε την τραυματική εμπειρία της προηγούμενης κρίσης χρέους και τα όσα αναγκαστήκαμε να υποστούμε από τους δανειστές στην διάρκεια της κυβερνητικής θητείας του ΣΥΡΙΖΑ – ιδιαιτέρως  το πρώτο εννιάμηνο του ‘15. Για να αποφύγουμε μια αντίστοιχη εξέλιξη, πρέπει να κατανοήσουμε ότι για να επανέλθουμε και μετά το πέρας της πανδημίας και το πάγωμα της οικονομίας στην πρότερη κατάσταση, θα πρέπει το χρέος να μην αυξηθεί ως ποσοστό επί του ΑΕΠ. Αυτό συνεπάγεται μία νέα αναδιάρθρωση του χρέους, είτε με διαγραφή μέρος αυτού, είπε με μετατόπιση των υποχρεώσεων στο μακρινό μέλλον έτσι ώστε η αποπληρωμή του χρέους να συσχετίζεται με αυτό που παραδοσιακά λέγαμε ρήτρα ανάπτυξης.

Εφικτότητα
Μία τέτοια διεκδίκηση απέναντι στους δανειστές είναι εφικτή σήμερα, διότι αποτελεί πλέον ένα κοινό ζήτημα (σε αντίθεση με το 2015), καθώς όλες σχεδόν οι χώρες του νότου Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, της Γαλλίας συμπεριλαμβανομένης, το αντιμετωπίζουν ως πρόβλημα και θα μπορούσαν να συγκροτήσουν ένα μέτωπο επίμονο και αποτελεσματικό, με την επιβολή βέτο στις συνόδους κορυφής για να διεκδικήσουν μία τέτοια ρύθμιση των χρεών. Αυτή η στρατηγική και η συγκεκριμένη τεχνοοικονομική ανάλυση, αξιοποιώντας την κατάσταση της πανδημίας, μπορεί να πιέσει το μέτωπο του Βορρά. Ως τέτοια, λοιπόν, στρατηγική θα πρέπει να συμπυκνώνεται σε μία ξεκάθαρη τοποθέτηση του ΣΥΡΙΖΑ που θα απευθύνεται στην κοινωνία και θα απαιτεί δυναμική στήριξη για να προβληθεί έναντι των αντιπάλων, δηλώνοντας απερίφραστα ότι, όπως κι αν εξελιχθούν τα πράγματα, καμιά περαιτέρω μεταφορά του κόστους της διάσωσης του ελληνικού καπιταλισμού δεν θα μεταφερθεί αυτή τη φορά στον κόσμο της εργασίας. Αυτό συνεπάγεται μία σειρά από συγκεκριμένα προαπαιτούμενα, όπως καμία μείωση μισθών και συντάξεων ούτε στο δημόσιο ούτε στον ιδιωτικό τομέα, εξασφαλισμένη εργασία με συλλογικές συμβάσεις παντού, ρύθμιση των κόκκινων δανείων για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, τράπεζες υπό δημόσιο έλεγχο εάν απαιτηθεί επανακεφαλαιοποίηση για τη διάσωσή τους.
  1. Το Πρόγραμμα: Χρειαζόμαστε ένα ανανεωμένο δυναμικό πολιτικό πρόγραμμα συνεχώς ανατροφοδοτούμενο και επικαιροποιούμενο που θα συμπληρώνει το “Μένουμε Όρθιοι” με προτάσεις και μέτρα που θα απαντούν στις άμεσες και επιτακτικές ανάγκες προστασίας της κοινωνίας το επόμενο κρίσιμο διάστημα της μέγιστης αβεβαιότητας, επισφάλειας και της απειλής ανατροπών σε εργασιακές σχέσεις και κοινωνικές κατακτήσεις, ανοίγοντας ταυτόχρονα την κουβέντα για το αύριο. Μία σειρά από ζητήματα που αφορούν μεγάλους οραματικούς στρατηγικούς στόχους με ορίζοντα τον κοινωνικό μετασχηματισμό όπως πχ το μοντέλο ανάπτυξης, η κοινωνικοποίηση της οικονομίας, ο δημόσιος έλεγχος των τραπεζών, η αποδέσμευση από τον λιγνίτη και τις εξορύξεις και η επιτάχυνση ενός «Green New Deal» είναι στόχοι, των οποίων τις προϋποθέσεις υλοποίησης οφείλει να διερευνήσει και να καταστήσει ορατές και σαφείς προς την κοινωνία η πολιτική και κοινωνική Αριστερά. Χρειάζεται το επόμενο διάστημα να βρεθούμε μέσα και δίπλα στον κόσμο που θα έρθει αντιμέτωπος με την ανεργία, την υποαπασχόληση, την απώλεια της κατοικίας του, τη χρεοκοπία της επιχείρησής του και τη φτωχοποίηση. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να μας εμπιστευτεί η κοινωνία και για τα παρακάτω. Είναι επομένως απαραίτητο να διαμορφώσουμε ένα πρόγραμμα που να στηρίζεται σε μία σωστή εκτίμηση του χαρακτήρα της σημερινής πολλαπλής κρίσης, ως μιας μεγάλης δομικής κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος, και των ευρωπαϊκών και διεθνών συσχετισμών, προκειμένου να εντάσσει τα βραχυπρόθεσμα μέτρα στο ευρύτερο πλαίσιο των δομικών περιορισμών και σε μακροπρόθεσμο στρατηγικό ορίζοντα, ενώ την ίδια στιγμή ψηλά στην ατζέντα μας και σπονδυλική στήλη του Προγράμματος μας πρέπει να είναι οι ανισότητες –κοινωνικές, γεωγραφικές, κλιματικές, ψηφιακού αποκλεισμού-και ο ρόλος του κράτους.
Η ασύμμετρη διεύρυνση ων ανισοτήτων
Η κρίση της πανδημίας λειτουργεί ως καταλύτης για την περαιτέρω διεύρυνση των ανισοτήτων στην ελληνική κοινωνία. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι συνέπειές της είναι μεγαλύτερες στα πιο φτωχά και ευάλωτα στρώματα. Ταυτόχρονα, για δεύτερη φορά μέσα σε μία δεκαετία, η παρούσα κρίση διευρύνει και βαθαίνει την επισφάλεια στην Ελληνική κοινωνία και κατ’ επέκταση αποσταθεροποιεί τον κοινωνικό δεσμό, ο οποίος ήταν ήδη ασταθής. Η ανάπτυξη του νεοφιλελευθερισμού, η απορρύθμιση εργασιακών σχέσεων, η διάλυση του κοινωνικού κράτους και η διερεύνηση των άτυπων μορφών απασχόλησης, αποτυπώνεται πρακτικά σε τρεις ζώνες:
  1. Η ζώνη της ενσωμάτωσης που χαρακτηρίζεται από σταθερή εργασία και πυκνά κοινωνικά δίκτυα.
  2. Η ζώνη της επισφάλειας και τρωτότητας που χαρακτηρίζεται από επισφαλείς εργαζόμενους με ασταθή κοινωνικοποίηση.
  • Η ζώνη της αποσύνδεσης που αφορά τους μονίμως εκτός εργασίας, κοινωνικά απομονωμένους και αποκλεισμένους.
Στην Ελλάδα, όσο μονιμοποιείται η συνεχής απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων και του κοινωνικού κράτους, η ζώνη επισφάλειας διευρύνεται από τα όριά της προς το κέντρο της σύγχρονης κοινωνίας και διεισδύει στην πρώτη ζώνη, αυτή της ενσωμάτωσης.

Ο ρόλος του κράτους
Ο ρόλος του Δημοσίου και του κράτους εν γένει, είναι σπουδαίος σε κάθε σχέδιο μετασχηματισμού.  Τα τελευταία 30-40 χρόνια ο ρόλος αυτός αμφισβητήθηκε και περιορίστηκε, ενώ οι υπηρεσίες του υποβαθμίστηκαν λόγω των μειωμένων χρηματοδοτήσεων. Με την έναρξη, όμως, της πανδημίας αναγνωρίζεται πλέον σχεδόν σε όλο το φάσμα της πολιτικής η σημασία της λειτουργίας του Κράτους και του Δημοσίου εν γένει, στο πλαίσιο της στήριξης των θέσεων εργασίας, παροχής υπηρεσιών υγείας σε μεγάλη κλίματα και προγραμμάτων διάσωσης της οικονομίας. Στο πλαίσιο της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, όλοι μας ήρθαμε πολύ (πιο) κοντά με τις λειτουργίες και αγκυλώσεις του κράτους και του δημοσίου στο σύνολό του. Είναι αδήριτη ανάγκη να προχωρήσουμε στη δημιουργία μίας πρότασης για τη δομική αναδιάρθρωση του Δημοσίου, με έμφαση στην διαφανή, ισότιμη, αξιόπιστη, σταθερή και γρήγορη εξυπηρέτηση των πολιτών, με τα δικαιώματα των εργαζομένων διασφαλισμένα και τις υποδομές αναβαθμισμένες (π.χ. ψηφιακή εξυπηρέτηση, μέριμνα για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις τεχνολογίες, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια κτλ.). Είναι επίσης απαραίτητο να επαναφέρουμε στο προσκήνιο το ζήτημα του εκδημοκρατισμού του κράτους, σε κεντρικό και τοπικό επίπεδο.
  1. Κοινωνικές και πολιτικές συμμαχίες: Η πραγματικότητα όμως παραμένει δύσκολη για τον ΣΥΡΙΖΑ. Η κυβέρνηση επιδιώκει την συναίνεση ή την ανοχή της πλειοψηφίας του ελληνικού λαού, με τη συνδρομή και των ΜΜΕ, αποκρύβοντας τις ταξικές διαστάσεις της πολιτικής που ακολουθεί. Ο κίνδυνος συσπειρώνει τον κόσμο γύρω από το κράτος και την κυβέρνηση σε κάθε μέρος της γης. Η διαχείριση όμως των επιπτώσεων, οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν η αντιμετώπισή τους γίνεται ταξικά μεροληπτική, αφήνει πολλούς ακάλυπτους. Με αυτή την έννοια, η επόμενη μέρα της επιδημίας είναι το έδαφος για να συγκροτήσει ο ΣΥΡΙΖΑ τις κοινωνικές και τις πολιτικές του συμμαχίες. Οι κοινωνικές συμμαχίες είναι το πρωτεύον κάθε αριστερής πολιτικής. Η συμμαχία του κόσμου της εργασίας με τα νέα μεσαία στρώματα, με έμφαση στους αυτοαπασχολούμενους και τη διανοητική εργασία, παράλληλα με τους αποκλεισμένους και τους άνεργους, είναι οι κοινωνικές συμμαχίες που θέλουμε να εκπροσωπήσουμε, χθες, σήμερα και αύριο μετά την πανδημία. Τα κριτήρια για τις πολιτικές συμμαχίες πρέπει να είναι οι κοινωνικές εκπροσωπήσεις, οι προγραμματικές συγκλίσεις και το πολιτικό και αξιακό επίπεδο με γνώμονα πάντα την ιδιαίτερη συγκυρία. Προγραμματικές συγκλίσεις δεν σημαίνει προγραμματικές ταυτίσεις. Η σύγκλιση για παράδειγμα με (τμήματα) της σοσιαλδημοκρατίας προϋποθέτει τον απεγκλωβισμό της τελευταίας από το νεοφιλελευθερισμό. Ενώ η απεύθυνσή μας στις υπόλοιπες αριστερές δυνάμεις θα πρέπει να παραμένει σταθερή, παράλληλα με ένα σχέδιο συνάντησης σε καθολικούς και τοπικούς αγώνες, όπως βεβαίως και η σύγκλιση με όμορες δυνάμεις και στο διεθνές επίπεδο. Η κόκκινο-κόκκινο-πράσινη συμμαχία είναι αναντίρρητη αναγκαιότητα στο ευρωπαϊκό και στο παγκόσμιο επίπεδο, καθώς θα ήταν δύσκολο να ισχυριστεί κάποιος ότι μόνη της η ριζοσπαστική αριστερά μπορεί να ανταπεξέλθει στην τετραπλή κρίση: επιδημίες-οικονομική και κοινωνική κρίση (των ανισοτήτων συμπεριλαμβανομένων)-προσφυγική και οικονομική κρίση- περιβαλλοντική κρίση. Στην Ελλάδα λειτουργεί με ένα τρόπο που μπορεί να απελευθερώνει δυνάμεις, να πιέζει ηγεσίες κομμάτων, να εγκαλεί πολιτικές συμπεριφορές που βρίσκονται απέναντι από τις πολιτικές ταυτότητες που αυτές θέλουν να εκπροσωπήσουν.
  2. Κόμμα των μελών: Δημοκρατία μέσα στο κόμμα, ένταση της πολιτικής και οργανωτικής δουλειάς. Τρία είναι τα βασικά αιτήματα που εκφράζονται πλειοψηφικά μέσα στις γραμμές του κόμματος.
    1. Το πρώτο αίτημα εκφράζει διαχρονικά την ανάγκη ενημέρωσης των συντρόφων/ συντροφισσών,  για όσα διαδραματίζονται στο εσωτερικό του κόμματος, τόσο στα ηγετικά  κλιμάκια όσο και στις διεργασίες που αναπτύσσονται μεταξύ των τάσεων.
    2. Το δεύτερο αίτημα αφορά την ανάγκη συμμετοχής των συντρόφων/συντροφισσών, στη διαμόρφωση του πολιτικού σχεδίου του ΣΥΡΙΖΑ που ενίοτε αισθάνονται ότι διαδραματίζεται ερήμην τους. Αυτό προϋποθέτει πλήρη διαφάνεια και έλεγχο, από τη βάση, της λειτουργίας των πολιτικών οργάνων.
  • Και το τρίτο αίτημα αφορά τα χαρακτηριστικά αυτού του πολιτικού σχεδίου, την ανάγκη δηλαδή για μία ριζοσπαστική αριστερή εκδοχή που δεν περιορίζεται μόνο στη διεκδίκηση της κυβερνητικής εξουσίας στη βάση του καλύτερου διαχειριστή έναντι του αντιπάλου. Σε αυτή την ιστορική στιγμή, αφήνοντας στην άκρη εσωκομματικούς ανταγωνισμούς και εσωστρέφεια που σημάδια τους είχαν εκδηλωθεί εν όψει του συνεδρίου, πριν από την εμφάνιση της πανδημίας, οφείλουμε να αξιοποιήσουμε τα πολιτικά επίδικα της περιόδου για να αναβαθμίσουμε τη ριζοσπαστική φυσιογνωμία του κόμματός μας με τεκμηριωμένες θέσεις, απορρίπτοντας αποτυχημένες παλαιές πρακτικές του λαϊκισμού και της συμβιβασμένης και ενσωματωμένης στο σύστημα σοσιαλδημοκρατίας και διεκδικώντας την ανασυγκρότηση του πολιτικού υποκειμένου με χαρακτηριστικά που μπορούν να λειτουργήσουν προωθητικά για τη συγκρότηση μιας μεγάλης αριστερής κοινωνικής πλειοψηφίας.



Κυριακή, 3 Μαΐου 2020

Προτεραιότητες και συμπεράσματα από την κρίση της πανδημίας

«Να θέσουμε νέες προτεραιότητες για να ξεφύγουμε από τον εφιάλτη χωρίς να ξαναζήσει η Ελλάδα νέα μνημόνια και νέα φτώχεια»

Πολιτική διαχείριση μιας κρίσης σε εξέλιξη

του Δημήτρη Παπαδημούλη
Η διεθνής κρίση πανδημίας που ζούμε ανέδειξε πολλά προβλήματα, αλλά διασαφήνισε και νέες προτεραιότητες, τις οποίες οφείλουμε να θέσουμε αν θέλουμε να ξεφύγουμε από τον εφιάλτη, χωρίς να αναγκαστεί να ξαναζήσει η Ελλάδα νέα μνημόνια και νέα φτώχεια. Μετά τον κορωνοϊό τίποτα δεν θα είναι το ίδιο με πριν. Ωστόσο, ο τρόπος που θα ερμηνεύσουμε αυτήν την κρίση έχει πολύ μεγάλη σημασία και αναδεικνύει θεμελιακά διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς την επίλυση των προβλημάτων που φέρνει η επιδημία και η επερχόμενη ύφεση. Τη στιγμή που γράφεται το κείμενο αυτό, υπάρχουν χώρες που επιμένουν να ανοίξουν οι αγορές, έστω κι αν θρηνούν θύματα από τον κορωνοϊό σε καθημερινή βάση.
Η σημασία της Δημόσιας Υγείας

Η Αριστερά πρέσβευε ανέκαθεν πως οι άνθρωποι είναι πάνω απ’ τα κέρδη, προτάσσοντας τη Δημόσια Υγεία ως υπέρτατο δημόσιο αγαθό για όλους ανεξαιρέτως, μια ουμανιστική σκοπιά που όλο και εξαπλώνεται διεθνώς στις μέρες μας. Οι σοβαρότατες επιπτώσεις της πανδημίας απέδειξαν σήμερα, ανεξάρτητα από ιδεολογικές διαφορές, τη σημασία ενός ισχυρού δημόσιου Συστήματος Υγείας. Κι αυτό γιατί, όπως αποδείχθηκε παγκοσμίως, μόνον ένα ισχυρό δημόσιο σύστημα υγείας, χωρίς εισοδηματικούς αποκλεισμούς, μπορεί να αμυνθεί αποτελεσματικά απέναντι στις επιδημίες που είναι απειλητικές για την υγεία. Το νεοφιλελεύθερο δόγμα ιδιωτείας και ιδιωτικοποίησης των πάντων, των ιδιωτικών συστημάτων υγείας και των υγειονομικών μονάδων, κατέρρευσε στην πράξη μέσα σε λίγες εβδομάδες. Πλέον μόνον φανατικοί ταλιμπάν του νεοφιλελευθερισμού τολμούν να υπερασπίζονται δημόσια το σύστημα των ιδιωτικών κλινικών και να ζητούν την υποβάθμιση του δημόσιου τομέα υγείας.

Αναγκαίος ο οικολογικός μετασχηματισμός

Αποδείχθηκε επίσης το μεγάλο κόστος που έχει στη δημόσια υγεία η κλιματική αλλαγή. Η επιδείνωση του ανοσοποιητικού συστήματος του πλανήτη, δεν αποτελεί εφεύρημα κάποιων ακραίων, οικολόγων και φυσιολατρών, αλλά μια δυστοπική πραγματικότητα που οφείλουμε να αντιμετωπίσουμε άμεσα. Η διατήρηση των οικοτόπων και της βιοποικιλότητας είναι πολύ σημαντική για την ανάσχεση των επιδημιών. Λίγο πριν μπει το 2020, ξεκινήσαμε να συνειδητοποιούμε τις άμεσες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στις ζωές μας, με τις εκτεταμένες πυρκαγιές που έκαιγαν για βδομάδες σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη, από τον Αμαζόνιο έως την Αυστραλία και πρόσφατα έως και τα δάση του Τσέρνομπιλ. Η πανδημία του θανατηφόρου κορωνοϊού ήρθε να συμπληρώσει την εικόνα ενός πλανήτη που νοσεί σε συνθήκες κλιματικής κρίσης. Έφτασε έτσι η στιγμή, η καθοριστική σημασία του οικολογικού μετασχηματισμού της κοινωνίας, που για χρόνια αποτελούσε θέμα συζητήσεων προοδευτικών και διορατικών επιστημόνων και προοδευτικών κύκλων, να μεταβληθεί πλέον στο νέο αυτονόητο πρόταγμα κάθε ενημερωμένου, προοδευτικού πολίτη και, φυσικά, της Αριστεράς.

Παραγωγική ανασυγκρότηση

Η πρόσφατη επιδημία ανέδειξε την προβληματική διαχείριση στις οικονομίες των κρατών, που έχει να κάνει με τις συνέπειες της «μονοκαλλιέργειας». Η οικονομία μιας μικρής χώρας, όπως η Ελλάδα, πλήττεται ανεπανόρθωτα από αυτή την πρακτική της μονοκαλλιέργειας, η οποία αποδεικνύεται πολλαπλώς επιζήμια όχι μόνον στην αγροτική, αλλά και στη βιομηχανική παραγωγή. Η «μονοκαλλιέργεια» της τουριστικής «βαριάς βιομηχανίας» μας εν μέσω γενικής αποβιομηχανοποίησης είναι όχι μόνο επισφαλής μέθοδος οικονομικής συγκρότησης, αλλά μπορεί και να συμπαρασύρει στην πτώση της τα πάντα. Ο μεσογειακός Νότος πλήττεται από την επιδημία -και οι περισσότερες χώρες, μέχρι στιγμής, πολύ βαρύτερα από την χώρα μας. Ακόμη και αν υπάρξουν πολλοί που ίσως προτιμήσουν την Ελλάδα για διακοπές, ο τουρισμός μας θα δεχθεί αναμφιβόλως τεράστιο πλήγμα, όχι μόνο λόγω της γενικευμένης ύφεσης, αλλά και επειδή είναι εξαιρετικά πιθανόν πολλές χώρες, όπως οι ΗΠΑ, από τις οποίες δεχόμαστε ετησίως πολύ μεγάλο αριθμό επισκεπτών, να αναγκαστούν να παρατείνουν την καραντίνα τους. Μια ενδογενής παραγωγική ανασυγκρότηση είναι επιτακτική σήμερα, στοχευμένη, επιπλέον, στο πλεονέκτημα της συντριπτικής κυριαρχίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Αυτές εξάλλου δίνουν δουλειά στον κόσμο και έσοδα στο κράτος, διατηρώντας ένα υψηλό επίπεδο τεχνικής και καινοτομίας, αλλά και μεγάλη προσαρμοστικότητα στην αγορά,. Δικτυωμένες μεταξύ τους ιστορικά και συμπληρωματικές ως προς την παραγωγή και τις υπηρεσίες, αποτελούν ήδη μια εναλλακτική πρόταση στην κρίση κι εύκολα επιβιώνουν εάν χρηματοδοτηθούν, αφού ήδη επιβίωσαν σε πολύ δυσμενέστερες συνθήκες και μάλιστα αυτοχρηματοδοτούμενες. Ο σκοπός μιας ισορροπημένης και ανθεκτικής οικονομίας εν μέσω της ύφεσης, που θα επακολουθήσει της πανδημίας, οφείλει να εξυπηρετηθεί με τη στήριξη της μικρής παραγωγής και όχι με την εξόντωσή της από παραρτήματα πολυεθνικών, με δανεικούς εργαζόμενους και υπαλληλοποιημένους τεχνίτες. Υλοποιώντας μια εσωτερική επανεπένδυση στο δίκτυο των μικρών επιχειρήσεων, η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να θωρακιστεί οικονομικά, έτσι ώστε αν για κάποιο λόγο ο τουρισμός ξαναγνωρίσει κρίση στο μέλλον, η χώρα να σταθεί όρθια.

Η Αριστερά να εμπνεύσει και να κινητοποιήσει

Η κρίση της πανδημίας, μας δίδαξε και κάτι ακόμη: Ότι κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνος του τις κρίσεις –πόσο μάλλον μια κρίση τέτοιου πρωτοφανούς μεγέθους– χωρίς να διαθέτει ισχυρές συλλογικότητες και δίκτυα αλληλεγγύης. Και χωρίς δημοκρατική πληροφόρηση, απαλλαγμένη από τον «ιό των fake news». Τα ελληνικά ΜΜΕ, ελεγχόμενα στην πλειοψηφία τους από το νέο «κράτος της δεξιάς», δεν βοήθησαν επαρκώς τους πολίτες να έχουν έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση, αλλά μεροληπτική, υπέρ της κυβερνητικής πολιτικής. Σε ένα τέτοιο τοπίο, η Αριστερά οφείλει να μετασχηματισθεί σε ένα φορέα με διεξοδικές προτάσεις κι απαντήσεις για την επόμενη μέρα. Το οφείλει στον κόσμο που εκπροσωπεί και που την έχει αναδείξει είτε κυβέρνηση, είτε αξιωματική αντιπολίτευση για μια σχεδόν δεκαετία. Αλλά το οφείλει επίσης στον εαυτό της και την Ιστορία της.
Και οφείλει να δώσει τις δικές της απαντήσεις προοδευτικής διακυβέρνησης αναφορικά με την απο-παγκοσμιοποίηση, τον απειλητικό νέο προστατευτισμό για την εξαρτώμενη από εισαγωγές χώρα μας, για το πώς θα στηριχθούν τα δημόσια συστήματα Υγείας, Παιδείας, Ενέργειας.
Με προτάσεις για την επιδότηση της εργασίας, κι όχι μόνο της ανεργίας, την κλιματική αλλαγή και τις πυκνές κρίσεις της, για την ανάγκη διατήρησης της βιοποικιλότητας και την προστασία των οικοτόπων. Για τον απαραίτητο οικολογικό μετασχηματισμό της κοινωνίας μας.
Χρειάζεται επίσης να αντιμετωπίσει την έλλειψη επαρκούς μηχανισμού επικοινωνίας κι ανεξάρτητης πληροφόρησης της κοινωνίας, πέραν της όποιας παρουσίας της στα social media. Η Αριστερά οφείλει σήμερα να ανασυγκροτηθεί άμεσα στις τοπικές κοινωνίες και στην αυτοδιοίκηση και να διευρύνει τις συλλογικότητες. Να κινητοποιήσει και να εμπνεύσει, κάνοντας παρεμβάσεις και από τα κάτω, ώστε να αντιστοιχηθούν οι προσπάθειές της με την αυξανόμενη αντιπολιτευτική διάθεση των πληττόμενων πολιτών.

Ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία έχει ήδη κάνει άνοιγμα στις προοδευτικές δυνάμεις του τόπου και στοχεύει σε έναν ισότιμο και θεσμικό διάλογο κοινών δράσεων μαζί τους, τόσο στη βάση όσο και στην κορυφή. «Προοδευτική Συμμαχία» σημαίνει, εκτός των άλλων, σαφήνεια στους κοινούς σκοπούς, στον τύπο της Δημοκρατίας που επαγγέλλεται και στα μέσα που θα χρησιμοποιήσει για μια προοδευτική διακυβέρνηση.



*Ο Δημήτρης Παπαδημούλης είναι Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επικεφαλής της Ευρωομάδας ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία

εφημ. Εποχή 3/5/20 http://epohi.gr/politikh-diaxeirish-mias-krishs-se-exelixh/

Σχόλια