Σάββατο, 31 Μαρτίου 2012

Σκέψεις για την ανάπτυξη

Τοιχογραφία της εποχής του New Deal

του Γιώργου Προκοπάκη* 

Η ΔΕΗ έχει 21.500 εργαζομένους.
Ο Όμιλος ΕΛΠΕ 3.500 εργαζόμενους.
Οι θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν στον κατασκευαστικό κλάδο τη δεκαετία 1998-2008 ήταν 100.000.
Από την κρίση και μετά έχουμε κάπου 700.000 νέους ανέργους.
Τι μας λένε αυτά; Για να επανέλθουμε στα επίπεδα του 2008 όσον αφορά την ανεργία χρειάζονται περίπου 35 ΔΕΗ, ή 200 ΕΛΠΕ, ή η κατασκευαστική δραστηριότητα να επταπλασιασθεί από τα επίπεδα του 2008 (να φτάσει το 100% του ΑΕΠ περίπου), ή συνδυασμός αυτών.
Το μέγεθος της ανεργίας και οι προοπτικές μεγάλων έργων υποδηλώνουν ότι οι "σημειακές" παρεμβάσεις λίγα πράγματα θα πετύχουν. Καλοδεχούμενες πάντως.
Όμως η άτιμη η ανάπτυξη δεν είναι απλώς αντιστροφή μακροοικονομικών μεγεθών. Στην περίπτωση της Ελλάδας, εάν η πολυπόθητη ανάπτυξη είναι να λύσει προβλήματα όπως της ανεργίας και του ασφαλιστικού (εισφορές ασφαλισμένων), πρέπει να στοχεύει σε κάτι άλλο από τα μεγάλα έργα.
Οι δουλειές χάθηκαν από το εμπόριο και τις υπηρεσίες. Δυστυχώς πολύ δύσκολα (μάλλον αδύνατον θα έλεγα) θα ανακτηθούν θέσεις εργασίας στους ίδιους τομείς. 
Η όποια ανάπτυξη με πραγματικά θετικό πρόσημο για τους πολίτες θα έλθει από πολλές εκατοντάδες ή χιλιάδες μικρές παρεμβάσεις. 
Οπωσδήποτε όμως με αλλαγή αντικειμένου εργασίας της πλειοψηφίας των σημερινών ανέργων συμπολιτών μας.
Ξανά δυστυχώς, το ελληνικό δημόσιο είναι απολύτως βέβαιον ότι δεν μπορεί να συνδράμει σε μια τέτοια γιγαντιαία προσπάθεια. παρά μόνον βάζοντας και τηρώντας κανόνες του επιχειρείν.
Θα γίνουν και κάποια μεγάλα έργα, "σημειακές" παρεμβάσεις. Όμως με κάποιο τρόπο η πολιτική ηγεσία πρέπει να δείξει τη μοναδική διέξοδο στους πολίτες. 
Η λύση αναγκαστικά θα περιλαμβάνει και κάτι που οι Έλληνες φαίνεται να μη θέλουν: εργασιακή κινητικότητα.
Το στοίχημα της ανάπτυξης δεν είναι το πόσα χρήματα θα διατεθούν (π.χ., μια δεύτερη ΔΕΗ για τους 21.500 εργαζομένους που μπορεί να απορροφήσει χρειάζεται κάπου 12 με 15 δισ επένδυση) αλλά το πώς. Κυρίως όμως από το αναπτυξιακό πλάνο.


Μερικές διευκρινίσεις μετά την σχετική συζήτηση, εδώ :

Αυτό που ήθελα να δείξω είναι ότι η ανάπτυξη δεν είναι μόνο θέμα χρημάτων. 
Αυτό που λέμε "αλλαγή μοντέλου" είναι σοβαρή υπόθεση και όχι μια γραμμή σε κάποιο προεκλογικό πρόγραμμα.
Να παρατηρήσω στις παρεμβάσεις:

1. Η πράσινη οικονομία ΔΕΝ φτιάχνει δουλειές
Αλλάζει δραστηριότητα εργασίας και σε πολλές περιπτώσεις μειώνει θέσεις εργασίας (π.χ., φωτοβολταϊκά, αιολικά).
2. Η ανάπτυξη με όχημα την πράσινη οικονομία προϋποθέτει ανθούσα "μη-πράσινη" οικονομία, ώστε να είναι εφικτή η μεταφορά πόρων. 
Άλλο πράγμα η "πράσινη κοινωνία" ως στόχος.
3. Οι αναφορές στις παρεμβάσεις έχουν να κάνουν κυρίως με δραστηριότητες "ανακατανομής του εγχώριου ΑΕΠ"
Αυτό δίνει λύση σε ατομικό πρόβλημα, όχι όμως στο συνολικό.
4. Ο συνδυασμός "μικρή/μεσαία επιχειρηματικότητα και εξαγωγές" είναι κατά τη γνώμη μου αυτό που θα μπορούσε να δώσει μια προοπτική. 
Η κεντρική παρέμβαση μπορεί να είναι στη δημιουργία δικτύων διανομής, μεταφοράς τεχνογνωσίας, τεχνικής υποστήριξης.
5. Με τη λέξη "εξαγωγές" εννοώ ΚΑΙ την υποκατάσταση εισαγωγών
Τεράστιο χάσμα (που δίνει και δουλειές) σε γεωργία και κτηνοτροφία.
6. Τα niche markets είναι μερική (μικρής κλίμακας έχω την αίσθηση) λύση. 
Καραχάι λάδι στο Harrod's θα πουλάνε το πολύ δύο ελαιοπαραγωγοί, όχι 5.000.
7. Παρά το ότι η στροφή πρέπει να είναι σε "παραγωγή", σε μεταβατικό στάδιο, όταν θα έλθει η πολυπόθητη ρευστότητα, είναι απαραίτητη και η (επιλεκτική;) ενίσχυση του τριτογενούς τομέα. 
Η μετάβαση από ένα μοντέλο σε άλλο δεν μπορεί να είναι ένα σοκ
Μερικές χιλιάδες άνθρωποι μπορεί να αλλάξουν δουλειές στα γρήγορα - ένα εκατομμύριο όμως;
8. Όσο ωραία και να φαίνεται σε πολλές περιπτώσεις η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα, είναι απαραίτητη η στροφή προς μεγαλύτερες επιχειρήσεις ή συσσωματώσεις. 
Πρέπει να ενισχυθεί το κομμάτι της μισθωτής εργασίας - όχι μόνον οικογενειακή και μικρή επιχειρηματικότητα.
9. Ο ρόλος της πολιτείας, μιας και δεν έχει και λεφτά, πρέπει να είναι του "αποτελεσματικού τροχονόμου". Τίποτε άλλο.

Δεν θα λύσουμε το πρόβλημα της πράσινης αγοράς εργασίας. Αλλά το παράδειγμα των σκουπιδιών είναι χαρακτηριστικό. 
Τα 10 εκατ Ελλήνων σε πλήρη ανάπτυξη του συστήματος εξυπηρετούνται από 7.000 εργαζομένους. Εάν αυτοί δεν είναι πρόσθετοι στο συμβατικό σύστημα διαχείρισης, τι έχουμε κάνει; Τα φωτοβολταϊκά βγάζουν θέσεις εργασίας φύλαξης για να μη κλέβουν οι αθίγγανοι τα καλώδια και διαλύουν την παραγωγή.
Κατέθεσα την άποψη ότι η πράσινη ανάπτυξη δημιουργεί θέσεις εργασίας όταν η συμβατική ανθεί. Συζητάμε για μεγάλα νούμερα, όχι μεμονωμένες ή ειδικές περιπτώσεις. Αλλά δεν είναι αυτό το κύριο ζήτημα.
Αυτό που είναι πιο σημαντικό είναι η ανακύκλωση της συλλογιστικής στην ανακατανομή του εγχώριου ΑΕΠ. Τα βιοκλιματικά κτήρια απαιτούν κατασκευαστικό οργασμό για να δει κανείς επίπτωση στον προϋπολογισμό. Τα απούλητα διαμερίσματα απαιτούν τοποθέτηση ιδιωτικών κεφαλαίων. Από πού θα προκύψουν αυτά;
Το θεωρητικό μοντέλο της "εγχώριας αστικής τάξης" η οποία θα τραβήξει την "βιομηχανική επανάσταση" επανάσταση που χάσαμε δεν με πείθει. Για πολλούς λόγους, κυρίως όμως για τα χαρακτηριστικά της έγχώριας αστικής τάξης. 
Δεν προέκυψε από την αριστοκρατία αλλά από τη διακίνηση κεφαλαίων και το εμπόριο.
Αυτά είναι "φωναχτές σκέψεις" και προβληματισμοί. 
Κυρίως γιατί κυκλοφορεί η καραμέλα του αναπτυξιακού συστατικού που λείπει από τα μνημόνια. Η λύση της αναπτυξιακής ένεσης (χρηματικής) μπορεί να είναι καταστροφική. 
Αναπτυξιακή προσπάθεια που δεν είναι αυτοτροφοδοτούμενη μετά την πρώτη έγχυση, μπορεί να είναι καταστροφική γιατί η διατήρηση του επιπέδου απαιτεί νέα χρήματα - δανεικά. 
Από τον ανδρεοπαπανδρεϊσμό θέλουμε να ξεφύγουμε.

*επιλογή από το φόρουμ Μεταρρυθμιστική Αριστερά

3 σχόλια:

  1. Ποια ειναι η κοινωνικη βαση των συντελεστων της αναπτυξης κα ποσο εκπροσωπουνται απο τα υφισταμενα κομματα ;

    Ολα τα αριστερα κομματα προβαλλουν δηθεν την "καθαροτητα" των αρχων και της ιδεολογιας τους. Που αφορουν τις αρχες του περασμενου αιωνα η το τελος του προπερασμενου.
    Χωρις καμμια επεξεργασια για την επιθυμητη πορεια της χωρας, τα ελληνικα δομικα προβληματα,...
    Ομως τι εκπροσωπουν τα αριστερα κομματα
    Το ΚΚΕ τους εργαζομενους στον ιδιωτικο τομεα
    Ο ΣΥΡΙΖΑ τους εργαζομενους κυριως στον δημοσιο τομεα.
    Η ΔΗΜΑΡ την σοσιαλιζουσα μεσαια ταξη επιστημονων μισθωτων του Δημοσιου Τομεα, μερικων ελευθερων επαγγελματιων και εμπορων ( με τους 6 τ. βουλευτες Πασοκ θα επιρεασει το υπολοιπο αττικης και ματσωμενους πατριωτες πασοκους της Β.Ελλαδας)

    Ξεχνουν ομως οτι το Α τριμ. του 2011 στον πρωτογενη τομεα απασχολειται μολις το 12.4%, στον δευτερογενη 18.4% (ας πουμε προλεταριατο) και στον τριτογενη 69.2% .

    Οτι μολις το 63.4% ειναι μισθωτοι (εναντι 80% του μ.ο. της Ε.Ε.) και οι αυτοαπασχολουμενοι με και χωρις προσωπικο 8% και 23.1 %, αντιστοιχα.
    Πριν 3 μηνες σε ενα διαλογο με την LLS, σκεφτηκα να ιδρυσω την Left Liberal Synthesis -freelancers & self-employed ή Links Liberal Synthese
    Fraktion Freiberufler & Selbständige Fraktion)(LLS φραξια ελευθεροι επαγγελματιες- αυτοαπασχολουμενοι στην ηγετιδα γλωσσα της Ε.Ε.).νομιζω οτι στις επομενες εκλογες πρεπει να εκλογικευτει η αναπτυξιακη και εισοδηματικη θεεση των ψηφοφορων καθε κομματος.

    Αυτο το ειδος (ελευθεροι επαγγελματιες- αυτοαπασχολουμενοι)το κατηγορουν οτι στην Ελλαδα φυεται υπερβολικα και ειναι αρκετα ικανο αλλα απειθαρχο και στην νεα οικονομικη ΚΑΠ η ΕΕ θα αποφασισει να το...ξεριζωσει.

    Πολυ φοβαμαι ομως οτι σποροι του ειδους αυτου θα επιπεσουν σ' ολες τις μεσογειακες χωρες, με αποτελεσμα να αυξηθει ραγδαια στον ενιαιο ευρωπαικο χωρο.

    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΥΓ Ο καλος ελευθερος επαγγελματιας δεν ειναι πλεον σπανιο ειδος στην χωρα μας.
    Για να προσαρμοσθει στο δυσμενες περιβαλλον εχει αναπτυξει διαδοχικα, μεσω διαρκως βελτιωμενων υβριδιων του, διαφορες καλα κρυμενες ιδιοτητες και στο ειδος-Δ.Υ. η ΙΔ.ΥΠ. (αυτη δεν ειναι δουλεια μου!!!).Ειναι ανθρωπος-ορχηστρα, συχνα χωρις μουσικους (οι αυτοαπασχολουμενοι που εγραψα με και χωρις προσωπικο σε ποσοστο 25.7% και 74.2% ).

    Λ.χ. ενας μηχανικος ελευθερος επαγγελματιας ειναι γραμματεας, σχεδιαστης autocad, λογιστης, κουριερ, μηχανικος, διεθυντης(ουφ κουραστηκα). Ο διευθυντης αποκομιζει την υπεραξια της υπερεργασιας των ως ανω πολλαπλων αντιτυπων του διευθυντη, γι' αυτο και πολλακις κερδιζει την συμπονοια (δεν εχει σαββατοκυριακα, αργιες κ.λ.π.) ή την ζήλεια (λογω καποιας συσσωρευσης χρηματων)ενος "συναδελφου" του μηχανικου Δ.Υ., την απογοητευση των τεκνων του και -μερικες φορες- διαζυγιο απο την συζυγο, επιδη την παραμελει (σπανιως λογω της γραμματεως του).


    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Φίλε Αφώτιστε.
    Ποιός θα σχεδιάσει και θα κατευθύνει την μελλοντική ανάπτυξη της χώρας?
    Ο Πρωτόπαπας η Διαμαντοπούλου και ο Αστέριος? ή ο Ανατολάκης ή Σακοράφα και η Παπαρήγα?
    Δηλαδή άτομα που δεν ξέρουν ούτε έχουν αντιληφθεί το πρόβλημα της Ελληνικής κρίσης.
    Οι υπουργοί της όποιας νέας κυβέρνησης ψηφίσει ο (σοφός) Ελληνικός λαός ΔΕΝ πρέπει να είναι πολιτικά πρόσωπα αλλά άτομα (άνδρες και γυναίκες) με αρχίδια από την ελεύθερη αγορά.
    Να μην ενδιαφέρονται για την εκλογική πελατεία των κομμάτων.
    Γιώργος EL

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. @ Φιλε Γιώργο EL

    Γιατι ποσοι αριστεροι διανοουμενοι εχουν δουλεψει στην πραγματικη παραγωγη;

    1.Το βασικοτερο ειναι οτι "Αυτο το ειδος (ελευθεροι επαγγελματιες- αυτοαπασχολουμενοι)το κατηγορουν οτι στην Ελλαδα φυεται υπερβολικα και ειναι αρκετα ικανο αλλα απειθαρχο και στην νεα οικονομικη ΚΑΠ η ΕΕ θα αποφασισει να το...ξεριζωσει."
    2.Ακομη και οι "αριστεροι" μεταρρυθμιστες θελουν να μας ξεριζωσουν, κακοβλεποντας ακομη και τις μικρομεσαιες επιχειρησεις, διαβαζοντας αγγλικα συγγραμματα και επικαλουμενοι οικονομιες κλιμακος σε μεγαλυτερα επιχειρηματικα σχηματα.
    3.Γι αυτο σκεφτηκα να ιδρυθει ενα κομμα ελευθεροι επαγγελματιες- αυτοαπασχολουμενοι.
    4.Νομιζω οτι στις επομενες εκλογες πρεπει να εκλογικευτει η αναπτυξιακη και εισοδηματικη θεση των ψηφοφορων καθε κομματος και να αντιστοιχηθει στην πραγματικοτητα.
    5. Λ.χ. δεν μπορω να καταλαβω την διαφορα κομματικης ενταξης σε πολιτικους μηχανικους (δεξιους, πασοκους η "αριστερους") που λαδωνουν δημαρχους για να του αναθεσουν εργα η σε τεμπεληδες η διεφθαρμενους ΔΥ, επειδη η οικογενεια του ειχε τετοια ενταξη απο ιδεολογικους η τραυματικους λογους, συμπεριλαμβανομενων των αδελφοκτονων εγκληματων , εξοριων, πολιτικων προσφυγων,.. (1942-1981)

    Αφωτιστος Φιλελλην

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Θέλετε να βάλετε ενεργό link στο σχόλιό σας; BlogU